به گزارش خبرگزاری ایمنا، قطار سریعالسیر تهران-قم-اصفهان یکی از طرحهای مهم ریلی کشور است که با هدف ایجاد یک محور پرسرعت میان سه شهر تهران، قم و اصفهان تعریف شده است. این پروژه طی حدود دو دهه گذشته با مسائل مختلف مالی، قراردادی و اجرایی روبهرو بوده، اما عملیات اجرایی بخشهایی از مسیر نیز طی سالهای گذشته دنبال شده است.
طول این مسیر حدود ۴۱۰ کیلومتر است که حدود ۱۶۵ کیلومتر آن در محور تهران-قم و ۲۴۵ کیلومتر در مسیر قم-اصفهان قرار دارد. اتصال به فرودگاه بینالمللی امام خمینی(ره) نیز در طرحهای مرتبط با این پروژه پیشبینی شده است.
قم به دلیل قرار گرفتن در میانه مسیر تهران و اصفهان، یکی از حلقههای مهم این کریدور ریلی محسوب میشود، از سوی دیگر جایگاه زیارتی این شهر موجب شده است دسترسی به حملونقل سریع و عمومی، علاوه بر شهروندان، برای زائران و گردشگران نیز اهمیت داشته باشد.
جمکران؛ حلقه اتصال قطار سریعالسیر و مترو
یکی از پیشنهادهای مطرحشده برای ایستگاه قم، جانمایی آن در محدوده جمکران است؛ این محدوده در صورت نهاییشدن طرح میتواند به محل اتصال حملونقل ریلی بینشهری و شبکه متروی قم تبدیل شود.
قرار گرفتن ایستگاه قطار سریعالسیر در مجاورت ایستگاه مترو این امکان را فراهم میکند که مسافران پس از ورود به قم، ادامه مسیر خود را با حملونقل عمومی شهری انجام دهند. این موضوع میتواند بخشی از سفرهای ورودی به شهر را از شبکه خودروهای شخصی به شبکه ریلی منتقل کند.
از منظر شهری، چنین اتصالی میتواند توزیع سفر در قم را نیز تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه آنکه جمکران یکی از مقاصد مهم سفرهای زیارتی در قم است و دسترسی ریلی مستقیم به این محدوده میتواند پیوند میان سفرهای بینشهری و زیارتی را تقویت کند.
ایستگاهی با هزینه ۲۰ همتی
یکی از مهمترین موضوعات مرتبط با ایستگاه قم، نحوه تأمین مالی آن است و بر اساس اظهارات مدیریت شهری، هزینه احداث این ایستگاه حدود ۲۰ همت برآورد اولیه شده و تأمین آن از سوی شهرداری قم مطرح شده است.
این رقم نشان میدهد احداث ایستگاه تنها یک پروژه حملونقلی نیست و میتواند یکی از طرحهای بزرگ زیرساختی شهر قم باشد؛ بهویژه اگر ایستگاه در قالب یک مجموعه تبادلی میان قطار سریعالسیر، مترو و سایر شیوههای حملونقل طراحی شود.
زیرسازی مسیر در حال پیگیری است
پروژه قطار سریعالسیر تهران-قم-اصفهان در سالهای گذشته با تغییرات مختلفی در مشخصات فنی و اجرایی روبهرو بوده است. در بخش قم-اصفهان نیز عملیات زیرسازی در بخشهایی از مسیر انجام شده و بر اساس اطلاعات منتشرشده، حدود ۱۵۰ کیلومتر از مسیر زیرسازی شده است.
سرعت نهایی بهرهبرداری این خط نیز هنوز نیازمند تعیین تکلیف نهایی است. در گزارشها و اظهارات مختلف، اعداد متفاوتی برای سرعت این قطار مطرح شده است؛ از سرعت ۲۴۰ و ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت تا حدود ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت.
هدف اصلی پروژه، کاهش قابل توجه زمان سفر میان تهران و اصفهان است و در طرحهایی که سرعت حدود ۳۰۰ کیلومتر بر ساعت برای آن در نظر گرفته شده، زمان سفر تهران تا اصفهان کمتر از دو ساعت برآورد شده است.

قطار سریعالسیر و آینده حملونقل قم
برای قم، اهمیت این پروژه تنها به کاهش زمان سفر محدود نمیشود. اتصال این شهر به شبکه ریلی سریعالسیر میتواند جایگاه آن را در کریدور حملونقل تهران ـ اصفهان تقویت کند و در صورت اجرای ایستگاه جمکران، ارتباط میان شبکه ریلی بینشهری و حملونقل عمومی درونشهری نیز شکل منسجمتری پیدا خواهد کرد.
از سوی دیگر، دسترسی سریعتر زائران و گردشگران میتواند بر الگوی سفر به قم اثر بگذارد و در صورت تکمیل شبکه حملونقل عمومی، امکان جابهجایی مسافران بدون ورود بخش قابل توجهی از خودروها به محدوده مرکزی شهر فراهم شود.
روایت شهردار قم از آخرین وضعیت پروژه
فرامرز عظیمی، شهردار قم درباره آخرین پیگیریها برای حفظ جایگاه قم در پروژه قطار سریعالسیر تهران-قم-اصفهان به خبرنگار ایمنا گفت: حدود هشت ماه است موضوع جایگاه قم در این پروژه بهصورت جدی پیگیری میشود و تلاش شده است ایستگاه قم در طرح نهایی این خط حفظ شود.
وی افزود: در مقطعی موضوع حذف ایستگاه قم از مسیر قطار سریعالسیر مطرح شده بود، اما با پیگیریها و دفاعیات انجامشده، این موضوع دوباره مورد بررسی قرار گرفت و مذاکرات برای حفظ ایستگاه قم ادامه پیدا کرد.
شهردار قم درباره هزینه احداث ایستگاه اظهار کرد: بر اساس مباحث مطرحشده، مقرر شده است هزینه احداث ایستگاه قم از سوی شهرداری تأمین شود و رقم اولیه مطرحشده برای آن حدود ۲۰ همت است.
عظیمی درباره محل پیشنهادی احداث ایستگاه تصریح کرد: پیشنهاد مدیریت شهری این است که ایستگاه قطار سریعالسیر در محدوده جمکران و در مجاورت ایستگاه مترو جمکران احداث شود تا امکان اتصال مستقیم شبکه حملونقل ریلی درونشهری قم به شبکه ریلی سریعالسیر کشور فراهم شود.
وی با اشاره به اهداف این پروژه، کاهش زمان سفر و افزایش ایمنی را از مزایای مهم قطار سریعالسیر دانست و تأکید کرد که این طرح میتواند دسترسی سریعتر میان شهرهای مهم کشور را فراهم کند.
شهردار قم خاطرنشان کرد: مدیریت شهری تلاش میکند با پیگیری پروژههای زیرساختی و حملونقلی، شرایط مناسبتری برای شهروندان و زائران فراهم کند و خدماتی متناسب با جایگاه شهر قم ارائه دهد.
به گزارش ایمنا، تعیین تکلیف ایستگاه قم و جانمایی آن در جمکران میتواند جایگاه این شهر را در کریدور ریلی تهران-اصفهان تقویت کند؛ موضوعی که تحقق آن به نهاییشدن طرح، تأمین اعتبار و اتصال ایستگاه به شبکه مترو وابسته است.
نظر شما