بهزاد احمدی‌فارسانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا در قم اظهار کرد: دریاچه حوض سلطان و سیرک یخچالی سلفچگان به‌عنوان دو اثر طبیعی شاخص استان قم، هم‌زمان با هفته گردشگری در شورای ملی ثبت کشور بررسی شدند و در فهرست میراث طبیعی ملی به ثبت رسیدند.
وی با اشاره به ویژگی‌های دریاچه حوض سلطان افزود: این دریاچه یکی از مهم‌ترین پهنه‌های طبیعی و تالابی استان قم است که به‌عنوان یک زیست‌بوم آبی فصلی و نمکی، از ارزش‌های قابل توجه طبیعی، زیست‌محیطی و چشم‌اندازی برخوردار است.
مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قم ادامه داد: ثبت ملی این اثر می‌تواند زمینه توجه بیشتر به حفاظت از منظر طبیعی، ویژگی‌های اکولوژیکی و ظرفیت‌های گردشگری حوض سلطان را فراهم کند و در کنار حفاظت از این پهنه ارزشمند، زمینه معرفی بهتر آن در سطح ملی را نیز به وجود آورد.
سیرک یخچالی سلفچگان؛ روایتی از گذشته زمین‌شناختی قم
احمدی‌فارسانی با اشاره به ثبت سیرک یخچالی سلفچگان گفت: این اثر نیز به‌عنوان یک پدیده ژئومورفولوژیک، دارای ارزش‌های علمی و زمین‌شناسی قابل توجهی است.
سیرک‌های یخچالی از عوارض زمین‌شناختی حاصل از فرایندهای فرسایشی یخچال‌ها هستند که به‌طور معمول به‌صورت فرورفتگی‌های نیم‌دایره‌ای یا کاسه‌ای در مناطق کوهستانی شکل می‌گیرند. پیدایش این عوارض به دوره‌هایی بازمی‌گردد که شرایط اقلیمی سردتر، زمینه تجمع برف و یخ و حرکت توده‌های یخچالی را در ارتفاعات فراهم کرده است.
بر همین اساس، سیرک یخچالی سلفچگان را می‌توان بخشی از اسناد طبیعی تحول چشم‌انداز و شرایط اقلیمی گذشته منطقه دانست؛ پدیده‌ای که مطالعه ساختار آن می‌تواند برای شناخت فرایندهای فرسایشی، تغییرات اقلیمی گذشته و تاریخ زمین‌شناختی منطقه سلفچگان اهمیت داشته باشد.
ویژگی‌های این اثر ظرفیت مناسبی برای توسعه گردشگری علمی و زمین‌گردشگری در قم فراهم می‌کند؛ حوزه‌ای از گردشگری که در آن عوارض زمین‌شناختی، اشکال ناهمواری‌ها و فرایندهای شکل‌دهنده سطح زمین به‌عنوان جاذبه مورد توجه قرار می‌گیرد.
ثبت سیرک یخچالی سلفچگان در فهرست میراث طبیعی کشور می‌تواند علاوه بر افزایش سطح حفاظت از این پدیده، زمینه مستندسازی دقیق‌تر، انجام مطالعات علمی و معرفی آن به پژوهشگران، دانشجویان و علاقه‌مندان حوزه زمین‌شناسی و طبیعت‌گردی را فراهم کند.
حوض سلطان؛ آینه‌ای نمکی در شمال قم
دریاچه حوض سلطان در شمال استان قم و در مجاورت محور قم ـ تهران قرار گرفته است و وسعت پهنه آبی آن بر اساس میزان بارندگی و آب ورودی در فصول مختلف سال تغییر می‌کند. این پهنه در سال‌های پربارش می‌تواند بخش گسترده‌ای از اراضی نمکی اطراف را در بر گیرد و در دوره‌های کم‌آبی، لایه‌های نمک و ساختارهای چندضلعی کف آن آشکار می‌شود.
این ویژگی سبب شده است سطح حوض سلطان در بعضی مقاطع سال به آینه‌ای طبیعی تبدیل شود و انعکاس آسمان بر سطح کم‌عمق و گسترده آب، یکی از شاخص‌ترین مناظر طبیعی این منطقه را شکل دهد، از همین‌رو این پهنه در منابع گردشگری به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین آینه‌های طبیعی ایران نیز معرفی شده است.
اهمیت حوض سلطان تنها به جلوه‌های بصری آن محدود نمی‌شود و این منطقه بخشی از زیست‌بوم‌های تالابی و شور استان قم به‌شمار می‌رود. تالاب حوض سلطان در سال جاری نیز در فهرست رسمی تالاب‌های کشور قرار گرفته و مسئولان محیط زیست استان بر نقش تالاب‌های قم در حفظ تنوع زیستی، کنترل گردوغبار و پایداری اکوسیستم‌های طبیعی تأکید کرده‌اند.
تغییر سطح آب، شوری بالا، تشکیل بلورهای نمکی و شرایط ویژه اقلیمی، حوض سلطان را به محیطی متفاوت از بسیاری از زیست‌بوم‌های آبی کشور تبدیل کرده است. در دوره‌های پرآبی نیز حضور برخی گونه‌های پرندگان و جانداران سازگار با محیط‌های شور بر ارزش زیستی این محدوده می‌افزاید.
ثبت ۲ اثر، ظرفیت تازه‌ای برای گردشگری طبیعی قم
ثبت ملی حوض سلطان و سیرک یخچالی سلفچگان نشان‌دهنده تنوع قابل توجه میراث طبیعی استان قم است؛ استانی که کنار ظرفیت‌های شناخته‌شده مذهبی و تاریخی، از پهنه‌های نمکی، تالاب‌ها، کوهستان‌ها و پدیده‌های زمین‌شناختی متنوعی نیز برخوردار است.
حفاظت، مستندسازی و معرفی این آثار می‌تواند زمینه توسعه گردشگری طبیعت‌محور و زمین‌گردشگری را در استان فراهم کند و بخشی از ظرفیت‌های کمترشناخته‌شده قم را کنار گردشگری زیارتی به مخاطبان معرفی کند.
نظر شما