به گزارش خبرگزاری ایمنا، هفتم مهر در تقویم ایران تنها یک مناسبت نیست؛ یادآور روزی است که آتشنشانان در میانه یکی از نخستین روزهای جنگ تحمیلی، جان خود را برای نجات جان و مال مردم به خطر انداختند.
هفتم مهر ۱۳۵۹ همزمان با حمله هوایی رژیم بعث عراق به پالایشگاه آبادان، آتشنشانان آبادان و شهرهای اطراف برای مهار آتش و جلوگیری از گسترش خسارتها راهی پالایشگاه شدند، اما در جریان عملیات اطفای حریق، پالایشگاه بار دیگر هدف حمله هوایی قرار گرفت و شماری از آتشنشانان به شهادت رسیدند.
این واقعه، به نمادی از ایثار و فداکاری آتشنشانانی تبدیل شد که در سختترین شرایط، میان خطر و مسئولیت، نجات جان انسانها را انتخاب کردند. ۱۹ سال پس از آن حادثه، طرح نامگذاری هفتم مهر بهعنوان «روز آتشنشانی و ایمنی» در سال ۱۳۷۹ از سوی ستاد هماهنگی امور ایمنی و آتشنشانی کشور پیشنهاد و به تأیید شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید؛ روزی که هدف از آن، افزون بر گرامیداشت حماسه و ازخودگذشتگی آتشنشانان، توجه جدیتر جامعه به فرهنگ ایمنی، پیشگیری از حوادث، آموزش همگانی و حفاظت از سرمایههای ملی است.
امروز مأموریت آتشنشانی تنها به حضور در محل حادثه و مهار آتش محدود نمیشود. کاهش حوادث پیش از وقوع، ارتقای فرهنگ ایمنی، شناسایی نقاط پرخطر، توسعه تجهیزات تخصصی، آموزش نیروها، استفاده از فناوریهای نوین و حرکت به سمت پیشبینی و مدیریت هوشمند حوادث، بخش مهمی از مسیر جدید سازمانهای آتشنشانی است؛ مسیری که در آن، هر ثانیه میتواند فاصله میان یک حادثه و یک فاجعه باشد.
در اصفهان نیز سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی در سالهای اخیر، همزمان با توسعه ایستگاهها و نیروی انسانی، مسیر هوشمندسازی عملیات، استفاده از پهپادها و رباتها، تجهیز نیروها به فناوریهای نوین، تقویت عملیات جستوجو و نجات و افزایش آمادگی در برابر بحرانهای مختلف را دنبال کرده است. تجربه حضور آتشنشانان در عملیاتهای جنگ چهلروزه نیز، ابعاد تازهای از مفهوم «سنگر حفاظت از جان مردم» و ضرورت آمادگی آتشنشانی برای شرایط غیرعادی را به نمایش گذاشت.
هفتم مهر، فرصتی برای بازخوانی همین مسیر از چرایی کاهش حوادث و آتشسوزیها و برنامههای پیشگیرانه تا آینده ایستگاههای آتشنشانی، تجهیزات و فناوریهای هوشمند، مدیریت بحران، آموزش و سلامت روان آتشنشانان و تجربه حضور نیروهای عملیاتی در سختترین روزهای جنگ است.
آنچه در ادامه میخوانید، حاصل گفتوگوی خبرنگار ایمنا با آتشپاد امید باقری، مدیرعامل سازمان آتشنشانی و خدمات ایمنی شهرداری اصفهان درباره وضعیت ایمنی شهر، روند کاهش حوادث و آتشسوزیها، برنامههای پیشگیرانه، توسعه ایستگاهها و تجهیزات، هوشمندسازی و آینده عملیات آتشنشانی، تجربه حضور در عملیاتهای جنگ چهلروزه و روایت او از سختترین لحظههای نجات جان انسانها است.
ایمنا: هفتم مهر، روز آتشنشان و ایمنی، فرصت مناسبی برای بازخوانی وضعیت ایمنی شهر و عملکرد سازمان آتشنشانی است. اگر بخواهیم از مهمترین شاخصها آغاز کنیم، وضعیت حوادث و آتشسوزیها در سال گذشته و نیمه نخست سال جاری چگونه بوده است؟
باقری: بررسی آمار حوادث و آتشسوزیهای سالهای اخیر نشاندهنده تأثیر اقدامات پیشگیرانه در کاهش حوادث است. در سال ۱۴۰۴ نسبت به سال ۱۴۰۳، آمار آتشسوزیها ۵ درصد کاهش داشته است.
این کاهش در نتیجه اجرای مجموعه اقدامات پیشگیرانه و توجه بیشتر به موضوع ایمنی بهدست آمده است و استمرار این رویکرد میتواند نقش مؤثری در کاهش حوادث و افزایش سطح ایمنی شهر داشته باشد.
طی شش ماه نخست سال جاری نیز آمار حوادث نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۲۷ درصد کاهش یافته است. این موضوع نشان میدهد اقدامات پیشگیرانه و توجه به الزامات ایمنی باید همچنان در اولویت قرار داشته باشد.
ایمنا: بهنظر میرسد این آمار نشان میدهد مأموریت آتشنشانی تنها به زمان وقوع حادثه و عملیات امدادرسانی محدود نیست. پیشگیری در این میان چه جایگاهی دارد؟
باقری: همینطور است؛ کاهش آمار حوادث و آتشسوزیها تنها به زمان وقوع حادثه و عملیات امدادرسانی محدود نمیشود، بلکه بخش مهمی از مأموریتهای آتشنشانی به اقدامات پیشگیرانه و افزایش آگاهی و رعایت الزامات ایمنی اختصاص دارد.
روز آتشنشان فرصت مناسبی برای توجه دوباره به اهمیت ایمنی، پیشگیری از حوادث و نقش نیروهای آتشنشانی در حفظ جان و مال شهروندان است. استمرار اقدامات پیشگیرانه میتواند زمینه کاهش بیشتر حوادث را فراهم کند.
آمار کاهشیافته حوادث در سال گذشته و نیمه نخست سال جاری نیز ضرورت تداوم برنامههای پیشگیرانه و تقویت فرهنگ ایمنی در میان شهروندان را نشان میدهد.
«آتشنشان»؛ تکیهگاهی که خانواده خود را به خدا میسپارد
ایمنا: وقتی از فرهنگ ایمنی و نقش آتشنشانان صحبت میکنیم، در واقع از انسانهایی سخن میگوییم که خودشان در معرض خطر قرار میگیرند. شما در طی سالهای فعالیت، این مفهوم را چگونه تجربه کردهاید؟
باقری: آتشنشانان تجلی عشق و ایثار هستند. آتشنشان در کنار اینکه تکیهگاه خانواده خود محسوب میشود، در جریان جنگ اخیر نیز خانواده خود را به خدا سپرد تا در میدان خدمت و نجات جان مردم حاضر باشد و مسئولیت خود را انجام دهد که در اینجا لازم میدانم یاد و خاطره شهید آتشنشان عزیزالله اکبری را نیز گرامی بدارم.
شهر اصفهان توانسته است سطح ایمنی خود را در کشور و مجامع بینالمللی به اثبات برساند و این موضوع حاصل تلاش مجموعهای از نیروهای متخصص و ایثارگر است.
رسانهها؛ شریک آتشنشانی در ساختن فرهنگ ایمنی
ایمنا: یکی از موضوعاتی که در حوزه پیشگیری کمتر دیده میشود، نقش رسانههاست. رسانهها چه سهمی در کاهش حوادث دارند؟
باقری: رسانهها یکی از ذینفعان سازمان آتشنشانی محسوب میشوند و میتوانند در ارتقای فرهنگ ایمنی و افزایش آگاهی شهروندان نقش مؤثری داشته باشند.
در همین راستا، طی یکونیم سال گذشته ارتباط و تعامل خوبی با رسانهها داشتهایم و دست یاری رسانهها را در این مسیر احساس کردهایم. فرهنگ ایمنی زمانی در جامعه نهادینه میشود که مردم اطلاعات لازم را بهموقع دریافت کنند و رسانهها در این مسیر نقش مهمی دارند.
ایمنا: سازمان آتشنشانی برای سالهای آینده چه تصویری از خود ترسیم کرده است؟ آیا شاخص مشخصی برای رسیدن به وضعیت مطلوب وجود دارد؟
باقری: سند استراتژیک سازمان آتشنشانی تدوین و شاخصهای آن احیا شده است. چشمانداز سازمان تا سال ۱۴۱۰ در همه حوزهها برنامهریزی و تعریف شده است و در این مسیر میدانیم که قرار است به چه شاخصهایی دست پیدا کنیم.
برای نمونه، ۳۲ معیار برای پهنه شهر اصفهان در ۱۵ منطقه بر اساس ریسک خطر بررسی و ارزیابی شده و نقشه خطر شهر اصفهان نیز احصا شده است.
یکی دیگر از اقدامات، کاهش تماسهای اشتباه با سامانه ۱۲۵ است. میزان تماسهای اشتباه با این سامانه که در گذشته بسیار زیاد بود، با اطلاعرسانی و همکاری شهروندان ۸ درصد کاهش یافته است.
کاهش زمان رسیدن به حادثه؛ از مسیریابی هوشمند تا فرماندهی پیشرفته
ایمنا: در حوادث، زمان رسیدن نیروهای امدادی یکی از عوامل تعیینکننده است. سازمان آتشنشانی برای کاهش این زمان چه برنامهای دارد؟
باقری: برای کاهش زمان رسیدن به حریق و حوادث، اجرای پروژه «عملیات پیشرفته» آغاز شده است که بخشهای مختلفی دارد.
در این مسیر، بهرهمندی از فناوریها و نرمافزارهای حوزه فناوری اطلاعات، ارتقای سامانه فرماندهی، مسیریابی هوشمند عملیاتی و سامانه پایش زمان از مهمترین طرحهای هوشمندسازی سازمان آتشنشانی است.
اعلام موقعیت حادثهدیدگان و مشخص شدن موقعیت جغرافیایی آنها نیز از دیگر موضوعات مورد توجه است، البته کنار استفاده از فناوری، ارتقای آمادگی جسمانی و توانمندی همکاران آتشنشان نیز اهمیت بسیاری دارد.
ایمنا: اگر بخواهیم از الگوی زمانی و مکانی حوادث صحبت کنیم، بیشترین حوادث در چه زمان و چه فصلهایی رخ داده است؟
باقری: بیشترین تعداد عملیات سازمان طی سال جاری به مرداد اختصاص داشته است.
یکی از موضوعاتی که در این مدت با آن روبهرو بودیم، حریق ضایعات در فضاهای بیدفاع شهری بود. برای این موضوع با تشکیل اتاق فکر برنامهریزی شد و در نهایت با کاهش ۲۲ درصدی حریق ضایعات در شهر روبهرو شدیم.
از نظر زمانی نیز بیشترین حوادث در بازه زمانی ظهر تا عصر رخ میدهد و ۳۶ درصد حوادث در این محدوده زمانی اتفاق میافتد، همچنین فصل تابستان با ۳۳ درصد، بیشترین میزان وقوع حوادث را به خود اختصاص داده است.
ایمنا: میان انواع حوادث، کدام موارد بیشترین کاهش را داشتهاند؟
باقری: میزان محبوسشدگان در آسانسور ۳۵ درصد، تصادفات ۱۵ درصد، سقوط از درخت ۲۳ درصد، محبوسی در اماکن ۱۲ درصد، سقوط در چاه ۳۵ درصد و حوادث کوه ۲۵ درصد کاهش داشته است.
این آمار نشان میدهد اقدامات پیشگیرانه و آموزش و آمادگی در حوزههای مختلف میتواند در کاهش حوادث مؤثر باشد.
صفه؛ کوهی که آتشنشانی آن را سهبعدی شناسایی کرد
ایمنا: یکی از حوزههای تخصصی سازمان، امدادرسانی در حوادث کوهستان است؛ درباره اقدامات انجامشده در کوه صفه توضیح میدهید؟
باقری: سازمان آتشنشانی اصفهان تنها سازمان در کشور است که از نخبگان و خبرگان بهره میبرد و در همین راستا توانسته است طرح سهبعدی کوه صفه را انجام دهد.
در این طرح، ارزیابی کامل کوه صفه انجام و نقاط پرخطر احصا شده است و برای ارتقای آمادگی و امدادرسانی در این محدوده نیز کابلکشی و کارگاههای لازم اجرا شده است.
ایمنا: میان مناطق پانزدهگانه شهراصفهان، کدام منطقه بیشترین آمار حریق و حوادث را دارد و علت آن چیست؟
باقری: منطقه ۸ اصفهان بیشترین آمار حریق و حوادث را به خود اختصاص داده است، اما ثبت این میزان از حریق و حادثه در این منطقه بهدلیل جمعیت بالای آن است.
طی سال گذشته نیز نیروهای آتشنشانی ناجی جان ۸۴۶۲ نفر بودند که میانگین سنی حادثهدیدگان ۳۵ سال بوده و بیشترین حوادث برای مردان رخ داده است.
ایمنا: آتشنشانان مستمر با صحنههای دشوار و حوادث سنگین روبهرو هستند. برای صیانت از سلامت و سرمایه انسانی سازمان چه اقداماتی انجام شده است؟
باقری: واحد سلامت و روان در سازمان ایجاد شده است و کارشناسان سلامت روان بهصورت شبانهروزی به نیروهای آتشنشانی خدمات ارائه میکنند. کنار این موضوع، تلاش کردهایم آمادگی نیروها را در شرایط شبیهسازیشده نیز افزایش دهیم.
ایمنا: درباره استفاده از فناوری واقعیت مجازی در آموزش آتشنشانان بیشتر توضیح دهید. این فناوری چه کمکی به نیروها میکند؟
باقری: نیروهای سازمان آتشنشانی اصفهان به عینکهای واقعیت مجازی یا VR برای شبیهسازی شرایط حادثه مجهز شدهاند؛ در این راستا سناریوهای مختلفی تدوین و اجرا شده است که نتیجه آن، ارتقای آمادگی و توانمندی تاکتیکی نیروها بوده است.
خودروی ۱۵ میلیارد تومانی فرماندهی؛ یک مرکز کنترل متحرک
ایمنا: همزمان با هفتم مهر از خودروی MCU فرماندهی و کنترل هوشمند عملیات رونمایی میشود. این خودرو چه اهمیتی برای مدیریت عملیات دارد؟
باقری: برای تجهیز این خودرو ۱۵ میلیارد تومان هزینه شده است و اصفهان نهتنها بهعنوان نخستین سازمان در کشور، بلکه در سطح غرب آسیا به این دستاورد دست یافته است.
آمادگی داریم تجربیات حاصل از این اقدام را به دیگر کلانشهرها منتقل کنیم.
از «سنگر» تا آتش؛ کدام میدان سختتر است؟
ایمنا: شما جنگ رمضان را از نزدیک لمس کردهاید و در بیشتر عملیاتها بهعنوان فرمانده میدان، زمانی که مناطق مورد اصابت قرار میگرفتند، در صحنه حضور و اعزام داشتید. با توجه به این تجربه، کدامیک سختتر است؛ رفتن به سمت حریق در میدان جنگ یا رفتن به سمت آتشی که میدانید ممکن است انسانی در دل آن گرفتار شده باشد؟
باقری: من جنگ را تنها بهمعنای حضور در یک میدان نبرد نمیدانم؛ آنچه برای من اهمیت داشته، حضور در سنگر حفاظت از جان مردم و خدمت در کنار مردم بوده است.
در جنگ رمضان، در شرایطی که نقاط مختلف مورد اصابت قرار میگرفت، بهعنوان فرمانده میدان در عملیاتها حضور داشتم و از نزدیک با فضای اضطراب، خطر، تخریب و تصمیمگیری در شرایط بحرانی روبهرو شدم. این تجربه به من نشان داد که در هر میدان خطری، آنچه انسان را به جلو میراند، مسئولیتی است که در برابر جان دیگران بر عهده دارد.
اگر بخواهم جنگ را با آتشنشانی مقایسه کنم، شاید ظاهر این دو میدان بهطور کامل متفاوت باشد؛ اما یک وجه مشترک اساسی دارند و آن، قرار گرفتن انسان در شرایطی است که فرصت زیادی برای فکر کردن و تردید کردن وجود ندارد.
در میدان جنگ ممکن است لحظهای بعد اصابت دیگری رخ دهد و در آتشنشانی نیز ممکن است در چند ثانیه حریق گسترش پیدا کند، سازه فروبریزد، انفجار رخ دهد یا مسیر امن خروج از بین برود.
در عملیاتهایی که مناطق مورد اصابت قرار میگرفت، یکی از سختترین لحظات، زمانی بود که باید در کوتاهترین زمان شرایط صحنه را ارزیابی میکردیم، نیروها را هدایت میکردیم و برای نجات افراد تصمیم میگرفتیم، چراکه هیچکس نمیداند لحظه بعد چه اتفاقی رخ خواهد داد.
در آتشنشانی هم شرایط بسیار شبیه است؛ آتشنشان وارد محیطی میشود که ثانیه به ثانیه تغییر میکند و کوچکترین اشتباه میتواند جان خودش یا همکارش را به خطر بیندازد.
در میدان جنگ، خطر از سوی یک عامل مشخص و قابل شناسایی متوجه انسان است، اما در حریق، خود محیط حادثه میتواند به یک تهدید ناشناخته تبدیل شود. دود دید را از بین میبرد، حرارت امکان تنفس و حرکت را محدود میکند، سازه ممکن است فروبریزد و مواد مختلف درون ساختمان میتوانند در هر لحظه واکنش متفاوتی نشان دهند، بنابراین آتشنشان گاهی وارد محیطی میشود که حتی نمیداند چند متر جلوتر چه چیزی در انتظار اوست.
شاید سختترین لحظه برای یک آتشنشان زمانی باشد که بداند انسانی در دل همین دود و آتش گرفتار شده است. آن لحظه دیگر موضوع فقط خاموش کردن آتش نیست؛ یک انسان چشمانتظار است و زمان به ضرر او میگذرد.
آتشنشان میداند که هر ثانیه میتواند برای آن فرد تعیینکننده باشد و همین موضوع موجب میشود غریزه نجات بر ترس غلبه کند.
سنگر برای من همیشه محل حفاظت از جان مردم بوده است. در روزهایی که در میدان جنگ و آتش مسئولیت داشتم، مفهوم مسئولیت برای من تغییر نکرده است؛ تنها شکل میدان عوض شده است.
یک روز ممکن است سنگر، منطقهای باشد که مورد اصابت قرار گرفته است و روز دیگر یک ساختمان مسکونی، کارگاه، خودرو یا طبقهای از یک ساختمان درگیر حریق باشد.
آتشنشان برای اینکه قهرمان باشد به دل آتش نمیزند؛ او وارد آتش میشود چون ممکن است پشت آن دود، کودکی، مادری، پدری، کارگری یا انسانی باشد که فرصت نجات خودش را ندارد و منتظر رسیدن آتشنشان است.
برای یک آتشنشان، صدای درخواست کمک، مهمتر از شدت آتش و بزرگی حادثه است؛ ترس برای آتشنشانان واژهای بیگانه است و ما آتشنشانان با تمام وجود دست در دست هم پای ایمنی شهر تا پای جان ایستادهایم.
ایمنا: جنگ اخیر چه تغییری در نگاه سازمان به فرماندهی، آموزش و تأمین تجهیزات ایجاد کرد؟
باقری: یکی از سیاستهای سال جاری در قالب برنامه راهبردی، انعطافپذیری بوده است. سال ۱۴۰۴ مقرر شد در کنار رویههای ثابت، متناسب با شرایط، انعطاف لازم را در خرید تجهیزات، سیاستگذاری و آموزشها داشته باشیم.
با توجه به شرایط جنگی، رویههای جدیدی نیز بهموازات فرایندهای معمول اجرایی شد که فرماندهی عملیات در میدان یکی از این موارد بود.
ستاد فرماندهی آتشنشانی، نبض بحران شهر را در دست دارد و همزمان با جنگ، رویههای استاندارد عملیاتی با احصای ۳۵ شاخص تدوین و اجرا شد. در همین راستا آموزشها متناسب با شرایط تغییر کرد و تجهیزات مورد نیاز نیز با سرعت بیشتری تأمین شد.
ایمنا: سازمان پیش از وقوع جنگ چه میزان آمادگی برای روبهروه با شرایط بحرانی داشت؟
باقری: در پهنه شهر اصفهان ۲۸ ایستگاه آتشنشانی مستقر است و موقعیتهای پشتیبانی آنها نیز تعیین شده است.
چهار ماه پیش از وقوع جنگ، تکالیف همه ایستگاهها مشخص و نیازهای هر یک تأمین شد؛ این آمادگی موجب شد حتی در زمان جنگ، با توجه به استقرار نیروها در پهنه شهر، زمان رسیدن به محل حادثه نیز کاهش پیدا کند.
فرایند فرماندهی عملیات نیز در زمان جنگ تغییر کرد. مقرر شد ابتدا فرماندهان ارزیابی اولیه را از محل حادثه انجام دهند و پس از آن نیروهای مورد نیاز به محل اعزام شوند.
در ۹۷ درصد از ۱۲۰ عملیات انجامشده در جریان جنگ چهلروزه، شخصاً در محل عملیات حضور داشتم.
ایمنا: در جریان جنگ، بیمارستانها یکی از مهمترین مراکز حساس شهر بودند. سازمان آتشنشانی چه اقدامی برای ارزیابی ایمنی آنها انجام داد؟
باقری: برنامههای آموزشی محلمحور در دستور کار سازمان قرار دارد. در جنگ اخیر، همه بیمارستانهای شهر حتی در زمان حملات از سوی مهندسان پیشگیری سازمان آتشنشانی ارزیابی شد.
در موضوع ایمنی با کسی تعارف نداریم. مقرر شده است همه پروژههای شهری اصفهان پیوست ایمنی داشته باشند و در این راستا، در سند راهبردی شهرداری یکی از اهداف کلان، ایمنی و تابآوری تعریف شده است.
ایمنا: اشاره کردید که جنگ موجب تغییراتی در شیوه عملیات شد. این تغییرات چگونه سازمان آتشنشانی را به سمت پیشبینی هوشمند حوادث سوق داد؟
باقری: در جنگ اخیر، واحد تصویر و خبر سازمان پس از حملات فعال میشد و در موقعیتها حضور نداشت تا محدودههای آسیبدیده برای دشمن مشخص نشود؛ در همین راستا، «دگردیسی عملیاتی؛ از واکنش سنتی تا پیشبینی هوشمند» در سازمان آتشنشانی اصفهان دنبال شد.
در این مسیر از پهپاد آتشنشان، پهپاد کاوشگر، پهپاد مستندسازی و ثبت وقایع، رباتهای آتشنشان، ربات غواص و نردبان بلندمرتبه ۶۴ متری استفاده شد.
برای نخستین بار در کشور نیز سامانه جامع حریق و حوادث از سوی سازمان آتشنشانی اصفهان تدوین و اجرایی شد.
«ست هوشمند آتشنشان» چه کاربردی دارد؟
ایمنا: یکی از دستاوردهایی که همزمان با روز آتشنشان از آن رونمایی میشود، ست هوشمند آتشنشان است. این فناوری چه مسئلهای را حل میکند؟
باقری: همزمان با هفتم مهر، روز آتشنشان، از «ست هوشمند آتشنشان» با هدف بررسی وضعیت آتشنشانان در حوادث رونمایی خواهد شد.
هدف این است که در جریان عملیات، وضعیت آتشنشانان بهتر پایش شود و اطلاعات مورد نیاز برای مدیریت شرایط حادثه در اختیار فرماندهی قرار گیرد.
ایمنا: هوشمندسازی فقط به فرماندهی و تجهیزات فردی محدود نمیشود. برای ناوگان سازمان چه برنامهای دارید؟
باقری: شبکه محلی در سازمان آتشنشانی پیادهسازی شده است و در راستای پایش الکترونیک ناوگان، اینترنت اشیا را در سازمان پیادهسازی میکنیم. این موضوع در مسیر هوشمندسازی و پایش دقیقتر ناوگان آتشنشانی دنبال میشود.
ایمنا: در حوادث آوار، زمان و دقت در پیدا کردن افراد اهمیت زیادی دارد. سازمان آتشنشانی اصفهان چه ظرفیتهایی برای این بخش ایجاد کرده است؟
باقری: در راستای تشکیل گروه آواربرداری، خودروهای مورد نیاز خریداری و آموزشهای استاندارد نیز ارائه شده است.
سازمان آتشنشانی اصفهان دارای دستگاه زندهیاب ششسنسوره است که میتوانیم در لحظه از آن استفاده کنیم و متوجه شویم چه افرادی زیر آوار هستند.
دو قلاده سگ نیز به مجموعه اضافه شده است؛ سازمان آتشنشانی اصفهان دارای سگهای زندهیاب و سگهای مردهیاب است و تنها سازمان آتشنشانی در کشور محسوب میشود که سگ مردهیاب دارد.
ایمنا: یکی از چالشهای حوزه تجهیزات آتشنشانی، تأمین تجهیزات تخصصی و وابستگی به تجهیزات وارداتی است. نوسان ارز و تحریمها چه تأثیری بر عملکرد سازمان داشته است؟
باقری: بسیاری از تجهیزات سازمان در مبادی ورود کشور باقی ماند، اما کارهای سازمان متوقف نشد و حتی تهدید را به فرصت تبدیل کردیم.
در همین راستا، برای تأمین تجهیزات با ۳۰ شرکت دانشبنیان قرارداد بسته شد و سازمان با تکیه بر توان داخلی، مسیر تأمین تجهیزات مورد نیاز خود را دنبال میکند.
این مسیر نشان میدهد که کنار توسعه تجهیزات، استفاده از ظرفیت دانشبنیانها و توان داخلی نیز میتواند بخشی از نیازهای تخصصی سازمان را پاسخ دهد.
جذب ۲۸۴ نیروی جدید؛ آتشنشانی به نیروی متخصص نیاز دارد
ایمنا: در کنار تجهیزات، نیروی انسانی یکی از پایههای اصلی آتشنشانی است. وضعیت نیروی انسانی سازمان چگونه است؟
باقری: رونمایی از توانمندیهای سازمان برای مقابله با حوادث شیمیایی و پرتویی، بهرهبرداری از ۱۳ پروژه عمرانی شامل تملک، احداث و بازسازی و جذب ۲۸۴ نیروی جدید از دیگر اقدامات روز آتشنشانی سال جاری است.
در حال حاضر ۵۲۰ نیروی عملیاتی در سازمان آتشنشانی اصفهان فعالیت میکنند. امتیاز سازمان آتشنشانی اصفهان در ضریب استاندارد مربوط به منابع انسانی ۷۰ درصد است و در این راستا، علاوه بر جذب نیروهای انجامشده، مجوز استخدام نیروهای جدید را نیز در پیش داریم.
هفت استاندارد در سازمان پیادهسازی و اجرا شده است و ارائه خدمات به شهروندان در مباحث ساختمانی به صورت غیرحضوری انجام میشود.
ایمنا: یکی از طرحهای قابل توجه سازمان، پلاک ایمنی ساختمانهاست. این پلاک قرار است چه اطلاعاتی را منتقل کند و چه هدفی پشت آن وجود دارد؟
باقری: «پلاک ایمنی» هفتم مهر رونمایی میشود و امیدواریم در آینده قیمت ساختمانها بر اساس پلاک ایمنی تعریف و تعیین شود.
کنار این موضوع، تحلیل جامعهشناختی آمار حریق و حوادث در شهر اصفهان نیز در حال انجام است و تدوین سند هوش مصنوعی نیز انجام شده و از این سند رونمایی خواهد شد.
ایمنا: ارتباط آتشنشانی با دانشگاهها، نخبگان و شرکتهای دانشبنیان تا چه اندازه در توسعه تجهیزات و دانش تخصصی سازمان مؤثر بوده است؟
باقری: ۱۰۰ مقاله ملی و بینالمللی از سوی دانشمندان و نخبگان برای سازمان آتشنشانی اصفهان ارسال شده است و در این راستا چندین تجهیزات اختراع شده و سازمان در بخشهای مختلف از جمله ورزشی و پژوهشی موفق به کسب رتبههای برتر بینالمللی شده است.
سازمان آتشنشانی اصفهان فرایندمحور اقدام میکند. بر این اساس نقشه راه سازمان طراحی و تدوین شده است و همه نیازهای سازمان، شامل خرید، انجام پژوهش و هر گامی که برداشته میشود، باید نظریه خبرگانی داشته باشد؛ با این حال سرعت عمل سازمان و نیروها کاهش نیافته است.
۴۰ ایستگاه؛ هدف آتشنشانی اصفهان تا سال ۱۴۱۰
ایمنا: اکنون ۲۸ ایستگاه آتشنشانی در شهر فعال است. این تعداد برای پوشش ایمنی شهر کافی است؟
باقری: تعداد ایستگاههای آتشنشانی در شهر اصفهان ۲۸ ایستگاه است و پوشش ۷۰ درصدی ضریب ایمنی در تعداد ایستگاهها داریم.
بر اساس چشمانداز تعیینشده، تا سال ۱۴۱۰ باید تعداد ایستگاههای آتشنشانی شهر به ۴۰ ایستگاه افزایش پیدا کند؛ با استقرار خودروهایی که در شهر داریم، پوشش نسبی رعایت شده است و میانگین زمان رسیدن به محل حادثه نیز حاکی از این موضوع است.
در حال حاضر چهار نردبان بلندمرتبه داریم و خرید نردبان جدید نیز در دستور کار قرار دارد.
نجات ۱۱۷ نفر در حاشیه زایندهرود
ایمنا: در زمان باز بودن آب در بستر زایندهرود، یکی از نگرانیها حوادث مرتبط با رودخانه است. آتشنشانی در این دوره چه عملکردی داشت؟
باقری: در مدت باز بودن آب در بستر زایندهرود، ۱۱۷ نفر را نجات دادیم و ۱۱ فوتی نیز در استان داشتیم.
در این راستا خودروهای آتشنشانی مستمر در حاشیه رودخانه حضور داشتند.
ایمنی؛ مقصد نهایی همه این مسیرها
ایمنا: اگر بخواهیم تمام این اقدامات را در یک تصویر کلی کنار هم قرار دهیم، از کاهش حوادث و پیشگیری گرفته تا هوشمندسازی، توسعه ایستگاهها، آموزش نیروها و استفاده از فناوریهای نوین، آتشنشانی اصفهان در نهایت به دنبال چه تغییری است؟
باقری: هدف اصلی، حفظ جان و مال شهروندان و ارتقای سطح ایمنی شهر است.
کاهش حوادث نشان میدهد که اقدامات پیشگیرانه میتواند مؤثر باشد، اما این مسیر باید استمرار داشته باشد. سازمان آتشنشانی در کنار عملیات امداد و نجات، در حوزه پیشگیری، آموزش، هوشمندسازی، توسعه تجهیزات، ارزیابی ریسک و ارتقای توانمندی نیروها نیز حرکت میکند.
چشمانداز سازمان تا سال ۱۴۱۰ مشخص شده است و برای رسیدن به شاخصهای تعریفشده، مسیر و نقشه راه داریم.
برای ما، ایمنی یک موضوع مقطعی نیست؛ موضوعی است که باید در همه پروژهها، همه آموزشها، همه تجهیزات و همه تصمیمگیریها حضور داشته باشد و آتشنشانان نیز همچنان در کنار مردم خواهند بود و با تمام توان برای حفظ ایمنی شهر تلاش خواهند کرد.
نظر شما