به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، پهپادها طی سالهای اخیر به یکی از عناصر مهم جنگهای مدرن تبدیل شدهاند و دادههای مربوط به تجارت بینالمللی این تجهیزات نشان میدهد که بخش عمده انتقال پهپادهای نظامی در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ به جنگ روسیه و اوکراین مربوط بوده است.
بر اساس دادههای پایگاه انتقال تسلیحات مؤسسه بینالمللی پژوهشهای صلح استکهلم، موسوم به SIPRI، در مجموع ۱۶ هزار و ۸۲۲ پهپاد نظامی در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ از سوی تأمینکنندگان خارجی به کشورهای مختلف تحویل داده شده است. این آمار علاوه بر پهپادهایی که مستقیماً از یک کشور به کشور دیگر منتقل شدهاند، تجهیزات ارسالشده در قالب کمک نظامی و همچنین پهپادهایی را که در کشور دریافتکننده تحت مجوز خارجی تولید شدهاند نیز دربر میگیرد.
اوکراین با دریافت ۸ هزار و ۶۶۴ پهپاد نظامی، معادل ۵۱.۵ درصد از کل انتقالهای ثبتشده، در رتبه نخست قرار دارد. روسیه نیز با ۶ هزار و ۷۲۰ پهپاد، سهمی معادل ۳۹.۹ درصد از کل واردات ثبتشده را به خود اختصاص داده و در جایگاه دوم قرار گرفته است. به این ترتیب، این دو کشور رویهمرفته بیش از ۹۱ درصد از کل پهپادهای نظامی واردشده در این بازه چهار ساله را دریافت کردهاند.
فاصله میان این دو کشور و سایر واردکنندگان بسیار زیاد است، بهطوری که هیچ کشور دیگری در این دوره حتی ۳۰۰ پهپاد نظامی دریافت نکرده است. تایوان با ۲۹۱ فروند در رتبه سوم قرار دارد و پس از آن کره جنوبی با ۱۹۰ فروند، جمهوری آذربایجان با ۱۵۴ فروند، هند با ۱۱۹ فروند و گرجستان با ۱۰۰ فروند قرار گرفتهاند.
آلبانی با ۵۶ فروند، مجارستان و لیتوانی هر کدام با ۵۰ فروند، پاکستان با ۳۳ فروند، جمهوری دموکراتیک کنگو با ۲۹ فروند، لهستان با ۲۶ فروند، امارات متحده عربی با ۲۲ فروند و بلاروس با ۲۰ فروند در رتبههای بعدی فهرست قرار دارند. این دادهها مربوط به ۱۵ کشور نخست در میان ۳۶ کشوری است که در مجموع در این دوره انتقال پهپاد نظامی به آنها ثبت شده است.
در میان دریافتکنندگان پهپادهای نظامی اوکراین، تجهیزات ساخت آمریکا سهم بسیار بالایی داشتهاند و ۸۳ درصد از کل پهپادهای ثبتشده این کشور را تشکیل دادهاند. در مقابل، واردات ثبتشده روسیه به پهپادهایی نسبت داده شده که از ایران دریافت شدهاند. بخش قابلتوجهی از پهپادهای واردشده روسیه را پهپادهای شاهد-۱۳۶ تشکیل میدادند؛ پهپادهایی که روسیه ابتدا آنها را از ایران وارد کرد و سپس تولید نسخههای داخلی آنها را با نام «گرن-۲» توسعه داد.
با این حال، آمار مربوط به واردات پهپادهای نظامی تصویر کاملی از ابعاد استفاده از این تجهیزات در جنگهای امروزی ارائه نمیدهد. دلیل اصلی این است که پایگاه داده SIPRI تنها سلاحهای اصلی را ثبت میکند. در مورد پهپادها، این پایگاه عمدتاً هواگردهای بدون سرنشینی را دربر میگیرد که وزن محموله آنها دستکم ۱۵۰ کیلوگرم است و همچنین پهپادهای تهاجمی یکطرفه و مهمات سرگردان (در ظاهر شبیه یک پهپاد کوچک هستند) را که SIPRI آنها را در رده موشکها طبقهبندی میکند.
در نتیجه، بخش بزرگی از پهپادهای کوچک و ارزانقیمت، بهویژه پهپادهای موسوم به FPV یا پهپادهای تجاری که در سالهای اخیر به شکل گسترده در میدانهای نبرد استفاده میشوند، در این آمار جای نمیگیرند. بنابراین رقم ۱۶ هزار و ۸۲۲ فروند، تعداد کل پهپادهای نظامی منتقلشده در جهان نیست، بلکه تعداد انتقالهایی است که مطابق معیارهای SIPRI در پایگاه داده این مؤسسه ثبت شدهاند.
تایوان در میان کشورهایی که خارج از جنگ روسیه و اوکراین قرار دارند، با دریافت ۲۹۱ پهپاد نظامی بزرگترین واردکننده در این فهرست محسوب میشود. این کشور در سال ۲۰۲۵ تعداد ۲۹۱ مهمات سرگردان ساخت آمریکا دریافت کرده است. تجربه جنگ اوکراین نیز بر برنامههای توسعه توان پهپادی تایوان تاثیر گذاشته و دولت این کشور برنامههایی برای تولید یا تهیه حداکثر ۲۰۰ هزار پهپاد طی یک دهه آینده در نظر گرفته است؛ رقمی که بیش از ۱۰ برابر کل تعداد پهپادهای نظامی ثبتشده در پایگاه SIPRI در سراسر جهان طی سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ است.
تفاوت چشمگیر میان این ارقام تا حد زیادی به تفاوت در تعریف و دامنه دادههای SIPRI مربوط میشود. این پایگاه مانند دادههای مربوط به بزرگترین واردکنندگان تسلیحات جهان، بر تسلیحات اصلی تمرکز دارد و پهپادهای بزرگ و پهپادهای تهاجمی یکطرفه دوربرد را ثبت میکند. در میان انتقالهای ثبتشده در این فهرست، پهپادهای تهاجمی یکطرفه دوربرد حدود ۹۷ درصد از کل انتقالها را تشکیل میدهند.
در مقابل، پهپادهای کوچک FPV که تعداد آنها در میدانهای نبرد بسیار بیشتر است، عمدتاً خارج از این نظام آماری قرار دارند. برای نمونه، بریتانیا اعلام کرده است که تنها در شش ماه سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۵ هزار پهپاد کوچک نظامی به اوکراین تحویل داده است؛ رقمی که تقریباً پنج برابر کل انتقال پهپادهای ثبتشده در پایگاه SIPRI در سراسر جهان طی چهار سال ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ است.
رتبهبندی واردکنندگان پهپادهای نظامی در فاصله سالهای ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ بیش از آنکه نشاندهنده تمام حجم تولید، خرید و استفاده از پهپادها در جهان باشد، تصویری از انتقال تسلیحات اصلی میان کشورها ارائه میکند. دادهها در عین حال نشان میدهد که جنگ روسیه و اوکراین در این دوره نقشی تعیینکننده در تجارت بینالمللی پهپادهای نظامی داشته است؛ بهگونهای که اوکراین و روسیه بهتنهایی بیش از ۹۱ درصد از کل انتقالهای ثبتشده در پایگاه SIPRI را به خود اختصاص دادهاند، در حالی که حجم واقعی استفاده از پهپادهای کوچک و تولید داخلی در میدانهای نبرد بسیار فراتر از این ارقام است.
نظر شما