به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، تجربههای جدید نشان میدهد که انتقال پایتخت به معنای انتقال کامل جمعیت و فعالیت اقتصادی نیست؛ در بسیاری از کشورها، پایتخت جدید، ابتدا بهعنوان مرکز اداری شکل میگیرد و جابهجایی نهادها طی چند سال انجام میشود. در برخی کشورها، مشکل اصلی انتقال پایتخت، ازدحام جمعیت، کمبود زمین و فشار بر زیرساختهاست و در برخی دیگر، دولت بهدنبال توسعه مناطق کمترتوسعهیافته و کاهش تمرکز اقتصادی و اداری است. دلایل دیگری همچون خطر سیل و فرونشست زمین، موقعیت جغرافیایی نامناسب، ملاحظات امنیتی، امکان ساخت زیرساختهای دیجیتال و ایجاد یک مرکز اداری برنامهریزیشده در این موضوع نقش دارند. در ادامه به معرفی نمونههای اخیر انتقال پایتخت در کشورهای جهان و ویژگیهای منحصربهفرد آنها میپردازیم:
گینه استوایی؛ انتقال رسمی پایتخت به سیوداد دلاپاز
یکی از مهمترین نمونههای جدید انتقال پایتخت، گینه استوایی است که در ژانویه ۲۰۲۶ بهطور رسمی پایتخت خود را از مالابو به سیوداد دلاپاز، منتقل کرد. دولت این کشور اعلام کرده است که این تصمیم پس از سالها برنامهریزی و با هدف ایجاد یک مرکز سیاسی و اداری در بخش قارهای کشور، انجام شده است. مالابو در جزیره بیوکو قرار دارد و موقعیت جزیرهای آن، در مقایسه با یک پایتخت واقع در سرزمین اصلی، محدودیتهایی برای توسعه فضایی ایجاد میکند، همچنین دولت گینه استوایی به ضرورت کاهش تمرکز زیرساختها، اشتغال و خدمات عمومی در چند شهر اصلی و امکان توسعه شهری جدید اشاره کرده است. بر اساس فرمان صادرشده در ژانویه ۲۰۲۶، سیوداد دلاپاز اکنون پایتخت رسمی کشور است و نهادهای دولتی باید روند انتقال خود را دنبال کنند.

نوسانتارا؛ پایتخت برنامهریزیشدهی اندونزی
اندونزی یکی از بلندپروازانهترین پروژههای انتقال پایتخت جهان را دنبال میکند. شهر جدید نوسانتارا (Nusantara) در جزیره بورنئو برای جایگزینی جاکارتا، طراحی شده است؛ شهری که با تراکم بالا، ترافیک، سیلاب و فرونشست زمین روبهرو است. پژوهش منتشرشده در سال ۲۰۲۶ نشان میدهد که انتقال پایتخت در اندونزی سابقهای طولانی دارد و در دولتهای مختلف با اهداف متفاوت مطرح شده بود، با این حال، در سال ۲۰۲۶ پروژه با چالشهایی همچون تأمین مالی و میزان مشارکت سرمایهگذاران خصوصی روبهروست. در واقع نوسانتارا نمونهای از انتقال پایتخت است که هدف آن تنها جابهجایی دولت نیست، بلکه تغییر الگوی توسعه سرزمینی کشور نیز محسوب میشود.

شکلگیری یک پایتخت اداری جدید در مصر
مصر در حال انتقال بخش مهمی از فعالیتهای دولتی از قاهره به پایتخت اداری جدید در شرق قاهره است. هدف اصلی این پروژه، ایجاد یک مرکز اداری مدرنتر، کاهش فشار بر قاهره و فراهم کردن زیرساختهای جدید برای دولت، عنوان شده است. انتقال وزارتخانهها و نهادهای در این کشور، از سالهای گذشته آغاز شده است و در سال ۲۰۲۶ نیز ساختارهای مهم دولتی در پایتخت جدید مستقر شدند. در ماه ژوئیه ۲۰۲۶، مقر فرماندهی راهبردی دولت مصر در این شهر افتتاح شد؛ اقدامی که نشان میدهد پروژه از مرحله ساختوساز شهری فراتر رفته است و به مرکز فعالیتهای مهم دولتی تبدیل شده است. اکنون دولت مصر بر زیرساختهای دیجیتال، مدیریت بحران و تمرکز نهادهای حاکمیتی در این مرکز تأکید دارد.

سجونگ؛ مرکز اداری کره جنوبی
در کره جنوبی، انتقال پایتخت به معنای یک جابهجایی کامل و ناگهانی نیست، بلکه سجونگ (Sejong) طی بیش از یک دهه به مرکز اداری کشور تبدیل شده است. در سپتامبر ۲۰۲۶، دولت کره جنوبی اعلام کرد که قصد دارد از نیمه نخست سال ۲۰۲۷، سازمانهای مرکزی باقیمانده در منطقه سئول را نیز به سجونگ منتقل کند. تاکنون ۴۴ سازمان مرکزی این کشور به سجونگ منتقل شدهاند و دولت همچنین برنامه ساخت دفتر ریاستجمهوری و ساختمان دوم پارلمان را در این شهر دنبال میکند. هدف اصلی این اقدام، کاهش تمرکز شدید فعالیتهای دولتی، جمعیت و فرصتهای اقتصادی در منطقه سئول و حرکت به سمت توسعه متوازنتر در سراسر کشور است، بنابراین تجربه کره جنوبی بیشتر یک انتقال تدریجی مرکز اداری است تا جابهجایی یکباره پایتخت.

نگرولمود؛ کمجمعیتترین پایتخت ملی جهان
کشور جزیرهای پالائو در سال ۲۰۰۶ پایتخت خود را از شهر پرجمعیت کورور به مجموعه دولتی جدید نگرولمود (Ngerulmud) منتقل کرد. این جابهجایی ریشه در قانون اساسی کشور داشت که ایجاد یک پایتخت دائمی در بابلدائوب را پیشبینی کرده بود. هدف از این انتقال، تمرکززدایی از کورور، توزیع بهتر فعالیتهای اقتصادی و اداری و توسعه جزیره بزرگتر بابلدائوب بود. دولت پالائو برای تحقق این طرح، مجموعهای متشکل از ساختمانهای قوه مجریه، پارلمان و دادگستری را ساخت و همزمان زیرساختهای جادهای و ارتباطی را توسعه داد. نگرولمود امروز یکی از کمجمعیتترین پایتختهای ملی جهان است و بیشتر نقش یک مرکز اداری را دارد.
نظر شما