محسن کریمی در در گفتوگو با خبرنگار در چهارمحالوبختیاری، با اشاره به وضعیت بحرانی تالاب چغاخور اظهار کرد: این تالاب یکی از زیستگاههای ارزشمند کشور و از سرمایههای مهم زیستی و گردشگری استان است و وضعیت کنونی آن طی حدود ۳۰ سال گذشته بیسابقه بوده است.
وی افزود: تالاب بینالمللی چغاخور بزرگترین پهنه آبی طبیعی چهارمحالوبختیاری است و اگر این تالاب بهطور کامل خشک شود، احیای آن ممکن است سالها زمان ببرد و بحرانهای محیطزیستی گستردهای به دنبال داشته باشد، بنابراین باید پیش از رسیدن شرایط به این مرحله، اقدامات لازم انجام شود.
کریمی با اشاره به اینکه سال آبی گذشته و امسال از نظر بارش، شرایط استان در مقاطعی مطلوب بوده است، گفت: خشکسالیهای متوالی سالهای گذشته در کاهش حجم آب تالاب مؤثر بوده، اما نمیتوان شرایط فعلی را تنها به خشکسالی نسبت داد؛ بلکه مدیریت نادرست منابع آب و رعایت نشدن حقابه زیستمحیطی تالاب نیز در ایجاد این وضعیت نقش داشته است.
۵۰ درصد آب تالاب چغاخور تخلیه شده است
مدیرکل حفاظت محیطزیست چهارمحالوبختیاری ادامه داد: برآورد فعلی ما نشان میدهد نزدیک به ۵۰ درصد آب پهنه تالاب چغاخور تخلیه شده، اما همچنان حدود ۵۰ درصد تالاب دارای آب است و تلاش میکنیم با مدیریت منابع آب بالادست و اقدامات انجامشده، بخش خشکشده را دوباره احیا کنیم.
وی تصریح کرد: هر تالاب دارای حقابه زیستمحیطی است و اگر این حقابه بر اساس برنامه منابع و مصارف رعایت شود، میتوان از بروز چنین بحرانهایی جلوگیری کرد.
کریمی گفت: از زمستان سال گذشته موضوع مدیریت آب تالاب چغاخور و رعایت حقابه آن را بهصورت مستمر پیگیری کردهایم و در چند نوبت نیز شکایت قضایی انجام شد که در دو مورد به پلمب دریچه خروجی تالاب منجر شد.
وی افزود: در بهار سال جاری نیز پس از تدوین برنامه منابع و مصارف، به دلیل رعایت نشدن این برنامه و حقابه زیستمحیطی تالاب، بخشی از آب چغاخور تخلیه و شرایط تالاب بحرانی شد.
حکم قضایی برای بستن خروجی تالاب اجرا شد
مدیرکل حفاظت محیطزیست چهارمحالوبختیاری با اشاره به تشدید اقدامات برای نجات تالاب از ابتدای شهریورماه اظهار کرد: با بحرانی شدن وضعیت تالاب، درخواستها و پیگیریهای قضایی را تشدید کردیم و در نهایت در سیام شهریور حکم قضایی برای بستن خروجی تالاب چغاخور اجرا شد.
وی ادامه داد: همزمان با این اقدامات، مسیرهای تغذیهکننده تالاب را لایروبی کردیم و با همکاری کشاورزان و حقابهبران بالادست، بخشی از آب چشمهها و منابع تغذیهکننده تالاب به سمت چغاخور هدایت شده است.
کریمی خاطرنشان کرد: امیدواریم با بسته شدن خروجی تالاب و هدایت منابع آب بالادست، ظرف دو تا سه هفته آینده آب وارد بخش خشکشده شود و بتوانیم بخشی از تالاب را احیا کنیم.
لایروبی چشمهها و رهاسازی آب برای احیای چغاخور
وی درباره اقدامات مورد نیاز برای تأمین آب تالاب گفت: لایروبی مسیر چشمههای منتهی به تالاب، مدیریت برداشت محصولات کشاورزی در پاییندست و رهاسازی آب از سوی کشاورزان بالادست از جمله اقداماتی است که میتواند به تأمین آب چغاخور کمک کند.
مدیرکل حفاظت محیطزیست استان افزود: منابع تأمینکننده آب تالاب متعدد هستند و چشمههای شیرکشته، تنگ سیاه، احمدآباد و سایر منابع بالادست در تأمین آب چغاخور نقش دارند.
وی تصریح کرد: در صورت بروز خشکسالی و کاهش دبی چشمههای تأمینکننده، طبیعی است که حجم آب ذخیرهشده در تالاب کاهش پیدا کند، اما باید مدیریت منابع آب بهگونهای باشد که حقابه زیستمحیطی تالاب حفظ شود.
حقابه تالاب باید در برنامه منابع و مصارف لحاظ شود
کریمی با اشاره به سازوکار مدیریت آب تالاب گفت: تالاب چغاخور از گذشته دارای حقابهبران مختلف بوده و هر سال بر اساس میزان آب ذخیرهشده و شرایط منابع آبی، برنامه منابع و مصارف تنظیم میشود.
وی افزود: اگر حجم آب ذخیرهشده در تالاب بالا باشد، میزان تخصیص آب به حقابهبران نیز افزایش پیدا میکند، اما در سالی مانند امسال که حجم آب ورودی و ذخیرهشده در تالاب کاهش یافته است، باید حقابه زیستمحیطی تالاب نیز در برنامه منابع و مصارف بهطور جدی مورد توجه قرار گیرد.
مدیرکل حفاظت محیطزیست چهارمحالوبختیاری تأکید کرد: موضوع اصلی این است که حیات اکوسیستم تالاب به تأمین حقابه زیستمحیطی وابسته است و این موضوع باید در مدیریت منابع آب بالادست و پاییندست تالاب مورد توجه قرار گیرد.
خشکی چغاخور به تونل سبزکوه ارتباطی ندارد
وی درباره برخی مطالب مطرحشده در فضای رسانهای مبنی بر نقش تونل سبزکوه در کاهش آب تالاب چغاخور گفت: بر اساس بررسیهایی که طی سالهای گذشته انجام دادهایم، این تونل هنوز اجرایی نشده و در حال حاضر هیچ اثری بر تالاب چغاخور ندارد.
کریمی ادامه داد: منابع آب تالاب چغاخور متعدد است و اگر در دورههای خشکسالی دبی چشمههای تأمینکننده کاهش پیدا کند، طبیعتاً حجم آب تالاب نیز کاهش خواهد یافت، اما موضوع تونل سبزکوه ارتباطی با وضعیت فعلی تالاب ندارد.
وی تصریح کرد: تالاب چغاخور در زمستان سال گذشته در وضعیت بسیار مناسبی قرار داشت و آنچه امروز اهمیت دارد، مدیریت آب بالادست و پاییندست و رعایت حقابه زیستمحیطی تالاب است.
تجربه تلخ چغاخور باید برای سالهای آینده مورد توجه قرار گیرد
مدیرکل حفاظت محیطزیست چهارمحالوبختیاری گفت: در پایان تابستان و پیش از آغاز بارندگیهای پاییزی، معمولاً منابع آب سطحی مانند تالابها در پایینترین حجم خود قرار دارند و با شروع بارشهای پاییز و زمستان و بازگشت جریان آب به منابع تغذیهکننده، شرایط آبی تالابها میتواند بهبود پیدا کند.
وی افزود: امیدواریم با آغاز بارشها، ورود آب از منابع بالادست و اقدامات انجامشده، تالاب چغاخور دوباره آبگیری شود، اما این اتفاق باید برای مدیریت منابع آب در سالهای آینده یک تجربه باشد.
کریمی خاطرنشان کرد: باید در زمان مدیریت منابع آب، حقابه زیستمحیطی تالابها را بهعنوان یکی از نیازهای اصلی اکوسیستمهای آبی در نظر بگیریم تا شاهد تکرار چنین شرایط بحرانی و آسیب به این سرمایه ارزشمند ملی و بینالمللی نباشیم.
به گزارش ایمنا، تالاب بینالمللی چغاخور در هفتههای اخیر با کاهش قابل توجه حجم آب مواجه شده و وضعیت آن به یکی از دغدغههای جدی زیستمحیطی استان تبدیل شده است؛ تالابی که از مهمترین زیستگاههای آبی استان و از سرمایههای ارزشمند زیستی و گردشگری چهارمحالوبختیاری به شمار میرود.
نظر شما