به گزارش خبرگزاری ایمنا، شینا انصاری امروز _یکشنبه بیستونهم شهریور_ در سومین جشنواره ملی برهان که در دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد، با گرامیداشت شهدای گرانقدر کشور به ویژه رهبر شهید و شهدای گرانقدر دانشگاه، اظهار کرد: کرسیهای آزاداندیشی به عنوان یکی از مهمترین سازوکارهای نهادی برای تقویت فرهنگ گفتوگو و عقلانیت جمعی در محیطهای دانشگاهی از جایگاه ویژهای برخوردار هستند.
وی افزود: در گفتمان سیاستگذاری علمی و فرهنگی و در شرایطی که جامعه ما با چالشهای متعدد فکری، فرهنگی و اجتماعی روبرو است، بازخوانی نظری و عملی این گفتمان میتواند به حل مسائل و مشکلاتی که با آن مواجه هستیم، کمک کند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: حوزه محیط زیست امروز تنها یک موضوع تخصصی نیست، بلکه مجموعهای از معضلات و مشکلات مدیریتی کشور است که به یکی از مهمترین عرصههای حکمرانی، توسعه، امنیت و بهبود کیفیت زیست مردم بدل شده است.
انصاری گفت: مسائل محیط زیست از آلودگی هوا گرفته تا تغییر اقلیم، بحران آب، فرونشست زمین، کاهش تنوع زیستی، تخریب زیستبومها، آلودگی سواحل و دریاها و تعارض بین حفاظت و توسعه، مسائلی چندبعدی و پیچیده هستند که با یک دستگاه، یعنی با یک سازمان حفاظت محیط زیست، یا با یک تخصص و یا با یک تصمیم منفرد قابل حل نیستند.
وی تأکید کرد: در چنین شرایطی ما در حوزه محیط زیست هم بیش از هر چیز به عقلانیت، گفتوگو و مسئلهمندی نیازمندیم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در تشریح مفهوم عقلانیت در حوزه محیط زیست گفت: عقلانیت در حوزه محیط زیست یعنی اینکه تصمیمها را بر پایه دانش، تجربه، شواهد، منافع عمومی و پیامدهای بلندمدت بگیریم.
انصاری افزود: عقلانیت البته به معنای نفی ارزشها، آرمانها و دغدغههای اجتماعی نیست، بلکه تبدیل ارزشها به تصمیمات سنجیده، امکانپذیر و واقعبینانه است.
راهکارهای واقعبینانه برای مدیریت مازوتسوزی
وی در ادامه با اشاره به موضوع مازوتسوزی اظهار داشت: نکتهای که در این جلسه در حوزه مازوتسوزی مطرح شد، این است که ما باید در شرایطی که با ناترازی سوخت و محدودیت منابع انرژی مواجه هستیم به طور طبیعی به دنبال راهکارهایی واقعبینانه باشیم.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست گفت: اینکه ناگزیر هستیم در مقاطعی از سال با استفاده از مازوت در نیروگاهها به هر حال یکی از راهکارها را داشته باشیم، مطرح است، ولی اینکه چه تمهیداتی پیشبینی کنیم که بتوانیم مازوتی تولید کنیم که محتوای گوگرد آن کاهش پیدا کند، یا اینکه راهکارهایی بیندیشیم که بتواند باعث کاهش میزان آلودگی هوا شود، اهمیت دارد.
انصاری ادامه داد: حتی در حوزه توزیع سوخت، سوختهای سنگین و سوختهایی مثل مازوت را در جاهایی استفاده کنیم و در صنایع و نیروگاههایی به کار ببریم که فاصله لازم را از محدودههای سکونتگاهی داشته باشند؛ راهکارهایی است که میتواند در شرایط کنونی بسیار کمک کننده باشد.
حرکت از موضوعمحوری به مسئلهمحوری در محیط زیست
وی گفت: موضوعات ما میتواند آلودگی هوا، خشکسالی، تالاب یا پسماند در حوزه محیط زیست باشد، اما مسئله این است که ما از موضوعمحوری به مسئلهمحوری حرکت کنیم و در واقع متن این رویداد هم بر این پایه بوده است.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: مسئله زمانی شکل میگیرد که بتوانیم به طور دقیق مشخص کنیم چه چیزی، در کجا، برای چه کسانی، با چه علتی و با چه پیامدی رخ داده است و چه گزینههایی را به صورت واقعبینانه و در دسترس برای مواجهه با آن، بهخصوص در شرایطی که کشور با آن مواجه است، پیش روی خود داریم.
انصاری ادامه داد: به عبارت دیگر، مسئلهمندی یعنی پرسیدن سؤالهای درست، پیش از آنکه برای آن پاسخ ارائه کنیم.
وی با اشاره به موضوع محدودیت منابع آب به عنوان یکی از مشکلات کشور گفت: اگر تنها موضوع و مسئله را کمبود آب لحاظ کنیم، ممکن است راهحل تنها در افزایش تقاضا، افزایش عرضه، احداث زیرساختهای جدید یا انتقال آبهای بینحوزهای باشد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: اما اگر این مسئله را فراتر ببینیم و در قالبی جامعتر موضوع کمبود آب را نگاه کنیم، آن وقت باید به حکمرانی منابع آب، موضوع الگوی کشت، بارگذاریهای صنعتی و جمعیتی، ظرفیت مناطق و همچنین اقتصاد آب نگاه کنیم و درباره آنها بیندیشیم.
کرسیهای آزاداندیشی؛ محل تولید سوالهای درست
انصاری گفت: در واقع موضوع کرسی آزاداندیشی میتواند محل تولید سؤالهای درست، پیش از پاسخهای سریع باشد.
وی افزود: کرسی آزاداندیشی صرفاً جلسهای برای بیان دیدگاههای متفاوت نیست، بلکه میتواند یک سازوکار برای صورتبندی مسئله، نقد سیاستها، آشکار کردن تعارض منافع، آزمون فرضیات و کمک به تصمیمسازی باشد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در ادامه به اهمیت کرسیهای آزاداندیشی برای حوزه محیط زیست اشاره کرد و گفت: در پاسخ به این سوال که چرا این کرسیهای آزاداندیشی برای حوزه محیط زیست که ما در کشور با ابرچالشهای متعدد مواجه هستیم، مهم است؟ باید گفت: محیط زیست عرصهای است که در آن تعارض منافع، تعارض بین منافع کوتاهمدت و بلندمدت، منافع محلی و ملی، توسعه و حفاظت و بخشهای مختلف اقتصادی و حتی تعارض بین نسل فعلی و نسل آینده وجود دارد.
انصاری تأکید کرد: اگر امکان گفتوگوی علمی و آزاد را در مورد این تعارضها فراهم نکنیم، اختلاف دیدگاهها میتواند به تقابل اجتماعی، تصمیمات یکجانبه و یا سیاستهای ناپایدار منجر شود.
وی با تأکید بر اهمیت شنیده شدن دیدگاههای مختلف پیش از تصمیمگیری، گفت: در کرسیهای آزاداندیشی باید پیش از تصمیمگیری، دیدگاههای مختلف شنیده، شواهد بررسی و نقاط قوت و ضعف گزینههای مختلف آشکار شود و در این میان، صورتبندی مسئله اهمیت ویژهای دارد.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست یکی از ضعفهای تاریخی در مواجهه با مسائل محیط زیست را نگاه جزیرهای و بخشی به این مسائل دانست و افزود: محیط زیست نه تنها مسئله طبیعت و نه تنها مسئله یک سازمان، بلکه موضوعی مرتبط با حوزههای مختلف است.
انصاری توضیح داد: آلودگی هوا با حوزههای حملونقل، انرژی، صنعت، شهرسازی و اقتصاد ارتباط دارد و بحران کمآبی نیز با کشاورزی، بارگذاریهای جمعیتی و الگوی سکونت پیوند خورده است. همچنین حفاظت از محیط زیست با معیشت جوامع محلی، گردشگری، کشاورزی، برنامهریزی صنعتی و برنامهریزی سرزمین ارتباط مستقیم دارد.
وی با تاکید بر اینکه کرسیهای آزاداندیشی میتوانند به حل مسائل محیط زیست کمک کنند، گفت: این کرسیها برای اثربخشی بیشتر باید بینرشتهای، بینبخشی و تا حد امکان بیننسلی باشند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست بر ضرورت شنیده شدن دیدگاه طیفهای مختلف ذینفعان تأکید کرد و افزود: در کنار استادان دانشگاه و پژوهشگران، باید صدای مدیران اجرایی، صنعتگران، کشاورزان، جوامع محلی، تشکلهای مردمنهاد، زنان و جوانان نیز در این گفتوگوها شنیده شود.
انصاری با اشاره به اهمیت حضور نسل جوان در این گفتوگوها ادامه داد: بسیاری از پیامدهای تصمیمهایی که امروز گرفته میشود، بر زندگی فردا و نسلهای آینده تأثیر خواهد گذاشت.
وی بر ضرورت تقویت فرهنگ پرسشگری و پاسخگویی مسئولانه تأکید کرد و پیشنهاد داد کرسیهای آزاداندیشی محیط زیست از سطح نشستهای مناسبتی فراتر رفته و به یک فرایند مستمر و مسئلهمحور تبدیل شوند.
رئیس سازمان حفاظت محیط زیست افزود: برای هر کرسی باید یک مسئله واقعی و مشخص انتخاب شود و پیش از برگزاری نشست، دادهها، مطالبات و مطالعات موجود گردآوری و در اختیار مشارکتکنندگان قرار گیرد. همچنین دیدگاههای موافق و مخالف باید امکان طرح داشته باشند و در پایان نیز گزارش مسئله و گزارش سیاستی تهیه شود.
نظر شما