حجتالاسلام احمد بهرامی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: سیره امام حسن عسکری(ع) تنها در عبادت و دانش خلاصه نمیشود؛ بخش مهمی از زندگی آن حضرت به چگونگی ارتباط با شیعیان، هدایت آنان و مراقبت از جامعه شیعه در یکی از سختترین دورههای تاریخی اختصاص داشت.
وی افزود: شرایط امنیتی سامرا و نظارت حکومت عباسی، ارتباط مستقیم امام با پیروانش را دشوار کرده بود، اما حضرت با استفاده از نامهها و شبکه وکالت، ارتباط خود را با شیعیان حفظ میکرد.
کارشناس دینی و پژوهشگر تاریخ اسلام با اشاره به سیره امام حسن عسکری(ع) گفت: یکی از نکات قابل توجه در زندگی امام، توجه ویژه به وضعیت شیعیان و حفظ ارتباط با آنان بود. حضرت در شرایطی قرار داشتند که حکومت عباسی رفتوآمدها و ارتباطات ایشان را زیر نظر داشت، بنابراین بخشی از ارتباط با شیعیان از طریق افراد مورد اعتماد و نمایندگان انجام میشد.
بهرامی اظهار داشت: یکی از ماجراهای قابل توجه در این زمینه، داستان احمد بنهلال عبرتایی است. او از افرادی بود که سابقه ارتباط با امامان را داشت و به همین دلیل در میان شیعیان شناخته شده بود، اما در دوره امام حسن عسکری(ع) در موضوعی از دستور امام سرپیچی کرد و مسیر دیگری را در پیش گرفت.
وی ادامه داد: امام حسن عسکری(ع) در واکنش به این رفتار، احمدبنهلال را از نمایندگی کنار گذاشتند و به شیعیان دستور دادند از او پیروی نکنند. نکته مهم اینجا بود که برخی افراد بهدلیل سابقه و شناختی که از این شخص داشتند، در پذیرش دستور امام (ع) تردید کردند و همین مسئله موجب شد ایشان درباره او برای شیعیان توضیح دهند.
این پژوهشگر تاریخ اسلام تصریح کرد: این ماجرا نشان میدهد که در سیره امام حسن عسکری(ع)، ملاک اعتماد، سابقه افراد به تنهایی نبود، بلکه میزان پایبندی آنان به مسیر امامت اهمیت داشت. فردی که در جایگاه نمایندگی قرار میگرفت، در واقع مسئولیت انتقال پیام و هدایت شیعیان را بر عهده داشت و اگر از این مسیر منحرف میشد، امام با او برخورد میکرد.
وی با اشاره به دیگر جلوههای ارتباط امام با شیعیان گفت: نامههای امام حسن عسکری(ع) بخش دیگری از این ارتباط بود. حضرت در نامههای خود علاوهبر مسائل اعتقادی، درباره سبک زندگی و رفتار اجتماعی نیز توصیههایی داشتند.
بهرامی افزود: توصیه به نماز شب از جمله سفارشهای مهمی است که در نامه امام حسن عسکری(ع) به علیبنحسین بن بابویه قمی دیده میشود، در کنار آن بر انجام کارهای نیک، صدقه، صبر، اصلاح میان مردم و دوری از گناه نیز تأکید شده است، یعنی امام تلاش داشتند یک الگوی کامل از زندگی مؤمنانه را برای شیعیان ترسیم کنند.
وی خاطرنشان کرد: این توصیهها نشان میدهد که از نگاه امام حسن عسکری(ع) در جامعه شیعه عبادت فردی در کنار اخلاق اجتماعی و مسئولیتپذیری معنا پیدا میکند. نماز شب برای ارتباط انسان با خداست و اصلاح میان مردم و دستگیری از نیازمندان نیز بخشی از مسئولیت او در جامعه محسوب میشود.
این پژوهشگر تاریخ اسلام گفت: در مجموع سیره امام حسن عسکری(ع) در برخورد با شیعیان را میتوان در سه محور دید؛ حفظ ارتباط با پیروان در شرایط دشوار، هدایت و آموزش آنان و مراقبت از انحراف در جامعه شیعه. ماجرای احمدبنهلال نیز نمونهای روشن از همین حساسیت امام(ع) نسبت به مسیر نمایندگان و افرادی است که با شیعیان ارتباط داشتند.
نظر شما