به گزارش خبرگزاری ایمنا از زنجان، محمدجعفر قائمپناه امروز_پنجشنبه بیست و ششم شهریور_ در جلسه ستاد اجرایی برنامه پزشک خانواده اظهار کرد: بخش قابل توجهی از اقدامات حوزه بهداشت به دلیل ماهیت پیشگیرانه خود کمتر در معرض دید مردم قرار دارد، اما همین اقدامات به صورت مستمر و خاموش از بروز بسیاری از بیماریها جلوگیری میکند و نقش مهمی در حفظ سلامت جامعه دارد.
وی افزود: نظام سلامت برای اثرگذاری پایدار نیازمند برنامهریزی بلندمدت، پایش مستمر وضعیت سلامت مردم و داشتن یک چشمانداز روشن است و نمیتوان ارائه خدمات سلامت را صرفاً به زمانی محدود کرد که بیماری در فرد بروز کرده و نیازمند درمان شده است.
معاون اجرایی رئیسجمهور با بیان اینکه پزشک خانواده باید محور اصلی پیشگیری و مراقبت سلامت باشد، ادامه داد: اگر قرار است برای جمعیت یک شهرستان خدمات سلامت ارائه شود، ابتدا باید تصویر دقیقی از وضعیت سلامت افراد در اختیار نظام بهداشت قرار داشته باشد و سوابق و عوامل خطر افراد در طول سالهای مختلف مورد پایش قرار گیرد.
قائمپناه تصریح کرد: بیماریهایی مانند دیابت، فشار خون و اختلالات چربی خون معمولاً میتوانند برای مدت طولانی بدون علامت جدی در افراد وجود داشته باشند و زمانی خود را نشان دهند که فرد وارد مراحل پیچیده بیماری شده باشد، بنابراین شناسایی زودهنگام و کنترل عوامل خطر باید در اولویت برنامههای پزشک خانواده قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: هدف پزشک خانواده نباید این باشد که بیمار پس از ابتلا به بیماری و ایجاد عوارض، صرفاً برای دریافت دارو به پزشک مراجعه کند، بلکه باید پیش از رسیدن بیماری به مراحل جدی، عوامل خطر شناسایی و اقدامات لازم برای پیشگیری و کنترل آنها انجام شود.
معاون اجرایی رئیسجمهور یکی از وظایف مهم نظام پزشک خانواده را آموزش و توانمندسازی مردم دانست و گفت: اصلاح سبک زندگی، تغذیه مناسب، افزایش فعالیت بدنی، کنترل وزن و توجه به عوامل خطر باید بخشی از فرآیند مستمر مراقبت از افراد باشد.
قائمپناه افزود: نظام سلامت زمانی میتواند در حوزه پیشگیری موفق باشد که مردم نیز در این فرآیند مشارکت داشته باشند و آموزشهای لازم را درباره عوامل مؤثر بر سلامت خود دریافت کنند.
وی با اشاره به تغییر الگوی بیماریها در جامعه اظهار کرد: در گذشته بخش قابل توجهی از ظرفیت نظام سلامت صرف مقابله با بیماریهای عفونی میشد، اما امروز بیماریهای غیرواگیر از جمله بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت و سایر بیماریهای مزمن سهم قابل توجهی از مشکلات سلامت جامعه را به خود اختصاص دادهاند.
معاون اجرایی رئیسجمهور ادامه داد: بیماریهای غیرواگیر علاوه بر اینکه هزینههای قابل توجهی را به خانوادهها و نظام سلامت تحمیل میکنند، در صورت تشخیص دیرهنگام میتوانند کیفیت زندگی افراد را نیز تحت تأثیر قرار دهند، بنابراین باید با شناسایی زودهنگام و کنترل عوامل خطر، از رسیدن بیماریها به مراحل پیشرفته جلوگیری کرد.
قائمپناه با تأکید بر ضرورت استفاده مؤثر از ظرفیت پرونده الکترونیک سلامت اظهار کرد: پرونده الکترونیک نباید صرفاً محلی برای ثبت اطلاعات پزشکی افراد باشد، بلکه باید به ابزاری برای مراقبت فعال و پیگیری مستمر وضعیت سلامت جمعیت تبدیل شود.
وی افزود: در یک نظام سلامت فعال، اگر فردی برای انجام آزمایشهای دورهای مراجعه نکرده باشد یا بیمار مبتلا به دیابت برای مدت مشخصی تحت مراقبت قرار نگرفته باشد، این موارد باید در سامانه مشخص شود و شبکه بهداشت بتواند برای پیگیری وضعیت فرد اقدام کند.
معاون اجرایی رئیسجمهور ادامه داد: پزشک خانواده باید بداند چه تعداد از افراد تحت پوشش دارای عوامل خطر هستند، چه تعداد بیمار شناسایی شدهاند، چه تعداد از بیماران تحت مراقبت مستمر قرار دارند و کدام افراد از چرخه مراقبت خارج شدهاند.
قائمپناه تأکید کرد: این رویکرد باعث میشود نظام سلامت منتظر مراجعه بیمار نماند، بلکه خود نظام سلامت نیز برای شناسایی و پیگیری افراد در معرض خطر فعال شود.
وی با بیان اینکه مراقبت از بیماران صرفاً با تجویز دارو پایان نمییابد، گفت: درباره یک بیمار باید مشخص باشد که آیا داروهای خود را به شکل صحیح مصرف میکند یا خیر، آیا توصیههای پزشکی را رعایت میکند، آیا فعالیت بدنی مناسب دارد، وضعیت تغذیه او چگونه است.
معاون اجرایی رئیسجمهور افزود: در بیماریهای مزمن، همکاری بیمار با نظام سلامت و استمرار مراقبت اهمیت بسیار زیادی دارد و پزشک خانواده باید بتواند روند درمان و وضعیت فرد را به شکل مستمر دنبال کند.
قائمپناه خاطرنشان کرد: هدف از مراقبت مستمر این است که بیماری کنترل شود و فرد بتواند زندگی سالمتری داشته باشد، نه اینکه صرفاً تعداد نسخههای تجویزشده یا مراجعات ثبتشده افزایش پیدا کند.
وی با تأکید بر اینکه مفهوم سلامت تنها به بیماریهای جسمی محدود نمیشود، اظهار کرد: در برنامه پزشک خانواده باید سلامت روان و سلامت اجتماعی افراد نیز مورد توجه قرار گیرد، چراکه بسیاری از آسیبهای اجتماعی و روانی میتوانند مستقیماً بر سلامت فرد و خانواده تأثیر بگذارند.
معاون اجرایی رئیسجمهور به ضرورت توجه نظام سلامت به گروههای در معرض آسیب اشاره کرد و گفت: کودکان کار، کودکانی که در معرض آسیب یا خشونت قرار دارند و همچنین زنان در معرض خشونت، از جمله گروههایی هستند که باید در نظام مراقبت سلامت مورد توجه قرار گیرند.
قائمپناه ادامه داد: شبکه بهداشت و پزشک خانواده نباید تنها زمانی وارد فرآیند مراقبت شوند که یک بیماری جسمی در فرد تشخیص داده شده باشد، بلکه باید ظرفیتهای موجود برای شناسایی آسیبهای اجتماعی و روانی و ارجاع افراد نیازمند به خدمات تخصصی نیز مورد استفاده قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت داشتن تصویری دقیق از وضعیت سلامت جمعیت شهرستان خدابنده گفت: برای مدیریت سلامت یک شهرستان باید نقشه بیماریها و عوامل خطر آن منطقه مشخص باشد و مسئولان بدانند چه تعداد از جمعیت به بیماریهایی مانند فشار خون، دیابت و سایر بیماریهای مزمن مبتلا هستند.
معاون اجرایی رئیسجمهور افزود: در حوزه سلامت زنان نیز باید مشخص باشد چه تعداد از زنان تحت پوشش، غربالگریهای مورد نیاز را انجام دادهاند و وضعیت بیماریهایی مانند سرطان پستان و سایر بیماریهای قابل پیشگیری و تشخیص زودهنگام چگونه است.
قائمپناه تصریح کرد: داشتن آمار کلی به تنهایی کافی نیست؛ باید اطلاعات به گونهای باشد که مشخص کند از جمعیت تحت پوشش، چه تعداد بیمار شناسایی شدهاند، چه تعداد از افراد در معرض خطر قرار دارند و چه تعداد از بیماران به صورت منظم تحت مراقبت هستند.
معاون اجرایی رئیسجمهور یکی از نکات مهم در اجرای برنامه پزشک خانواده را تغییر شیوه ارزیابی عملکرد دانست و گفت: نباید موفقیت یک مجموعه صرفاً بر اساس تعداد جلسات برگزارشده، تعداد مکاتبات انجامشده یا گزارشهای اداری ارزیابی شود.
وی افزود: آنچه اهمیت دارد نتیجه اقدامات است؛ باید مشخص باشد از جمعیت تحت پوشش چه تعداد فرد در معرض خطر شناسایی شده، چه تعداد بیمار تشخیص داده شده، چه تعداد بیمار تحت مراقبت مستمر قرار گرفته و در نهایت اقدامات انجامشده چه تأثیری بر وضعیت سلامت مردم داشته است.
قائمپناه تأکید کرد: اگر قرار است برنامه پزشک خانواده به اهداف خود برسد، باید شاخصهای روشن و قابل اندازهگیری برای آن تعریف شود و عملکرد دستگاهها و مجموعههای مرتبط نیز بر اساس همین شاخصها مورد ارزیابی قرار گیرد.
وی ادامه داد: برنامه پزشک خانواده زمانی میتواند در کاهش بار بیماریها و هزینههای درمان مؤثر باشد که از مرحله شعار و گزارشهای اداری عبور کرده و در زندگی روزمره مردم و در وضعیت سلامت جمعیت تحت پوشش خود اثر قابل اندازهگیری ایجاد کند.
معاون اجرایی رئیسجمهور در پایان با تأکید بر اهمیت برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع اظهار کرد: آینده نظام سلامت نیازمند حرکت جدی به سمت پیشگیری، شناسایی زودهنگام بیماریها، مراقبت مستمر و استفاده دقیق از اطلاعات سلامت افراد است.
قائمپناه خاطرنشان کرد: اگر نظام سلامت بتواند وضعیت جمعیت را به صورت مستمر رصد کند، افراد در معرض خطر را زودتر شناسایی کند، بیماران مزمن را تحت مراقبت قرار دهد و همزمان به ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی سلامت توجه داشته باشد، میتوان از بسیاری از بیماریها و هزینههای سنگین ناشی از آنها جلوگیری کرد.
وی گفت: هدف نهایی برنامه پزشک خانواده باید این باشد که مردم سالمتر بمانند، بیماریها در مراحل اولیه شناسایی و کنترل شوند و نظام سلامت به جای آنکه صرفاً پس از وقوع بیماری وارد عمل شود، از ابتدا در کنار مردم و خانوادهها حضور داشته باشد.
نظر شما