سیده مریم محمدی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا در قم با اشاره به روند افت سطح آبهای زیرزمینی در استان قم اظهار کرد: کسری مخازن آبخوانهای استان به حدود دو میلیارد متر مکعب رسیده و این حجم از کسری به اندازهای جدی است که حتی در صورت توقف برداشت آب برای یک دوره طولانی نیز جبران آن از طریق بارندگیها بهسادگی امکانپذیر نخواهد بود.
وی افزود: نبود کنتورهای هوشمند، نظارت ناکافی بر برخی چاههای مجاز، همچنین فعالیت چاههای غیرمجاز، موجب افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی شده است؛ در نتیجه افت سطح آب، بهرهبرداران نیز ناچار به تعمیق و کفشکنی مداوم چاهها میشوند و این روند چرخه بحران را تشدید میکند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست قم با بیان اینکه کاهش بارندگیها نیز فشار مضاعفی بر منابع طبیعی استان وارد کرده است، گفت: پس از بارشهای سیلآسای سال ۱۳۹۸، بارشهای مؤثری که بتواند رطوبت خاک را به شکل پایدار حفظ کند، کاهش پیدا کرده و همین موضوع موجب افزایش خشکی خاک و گسترش کانونهای گردوغبار شده است.
محمدی ادامه داد: میزان شکنندگی خاک در بعضی مناطق به حدی رسیده است که حتی وزش باد با سرعت حدود ۱۳ کیلومتر بر ساعت نیز میتواند موجب خیزش گردوغبار شود؛ مسئلهای که نشاندهنده تشدید فرسایش بادی و کاهش شدید پایداری سطح خاک است.
وی کاهش پوشش گیاهی و چرای بیش از ظرفیت مراتع را از دیگر عوامل مؤثر در تشدید بیابانزایی دانست و اضافه کرد: وقتی کاهش بارندگی، افت منابع آب زیرزمینی، از بین رفتن پوشش گیاهی و فشار بر مراتع همزمان اتفاق میافتد، توان طبیعی سرزمین برای مقابله با فرسایش بهشدت کاهش پیدا میکند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست قم با هشدار نسبت به پیامد نهایی این روند تصریح کرد: مرحله بعد از خشکسالی شدید و فرسایش بادی میتواند فرونشست زمین و ایجاد فروچالهها باشد؛ پدیدهای که پیامدهای آن برخلاف بسیاری از آسیبهای محیط زیستی، در مواردی غیرقابل بازگشت است.
محمدی گفت: در شرایط فرسایش بادی همچنان میتوان امیدوار بود با افزایش بارندگی، احیای پوشش گیاهی و اجرای طرحهای حفاظتی بخشی از خسارت جبران شود، اما با وقوع فرونشست، ساختار اسفنجی خاک که امکان نفوذ و ذخیره آب را فراهم میکند از بین میرود.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی حتی بارشهای مناسب نیز بهتنهایی موجب احیای دشت نمیشود و ممکن است بهدلیل کاهش قدرت جذب خاک، بخش بیشتری از روانابها به سیلابهای مخرب تبدیل شود، بنابراین تداوم فرونشست میتواند به مرگ دائمی و غیرقابل بازگشت بخشهایی از دشتهای استان منجر شود.
نظر شما