به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، سهم بزرگی از بنزینی که در شهرها میسوزد، نه در سفرهای طولانی، بلکه پشت چراغ قرمز در ترافیکهای قفل و در جستوجوی جای پارک هدر میرود. هوش مصنوعی و اینترنت اشیا نقش کلیدی در کاهش مصرف بنزین ایفا میکنند. سیستمهای مدیریت ترافیک هوشمند که با هوش مصنوعی کنترل میشوند، زمانبندی چراغها را بهینه میکنند و ترافیک را ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش میدهند. برنامههای مسیریابی هوشمند رانندگان را به مسیرهای کمترافیک هدایت میکنند و مصرف سوخت را ۱۰ تا ۱۵ درصد کاهش میدهند. سیستمهای پارکینگ هوشمند که با سنسورهای اینترنت اشیا و هوش مصنوعی کنترل میشوند، زمان جستوجوی پارکینگ را به نصف میرسانند و از رانندگی بیهوده جلوگیری میکنند.
هوش مصنوعی و اینترنت اشیا جایگزین حملونقل عمومی، پیادهروی یا خودروهای برقی نمیشوند، اما میتواند اتلاف سوخت در شبکه موجود را کم کند. حسگرها، دوربینها، دادههای موقعیتیابی و اطلاعات پارکینگ، وضعیت لحظهای خیابان را نشان میدهند؛ سامانه تحلیلی بر پایه این دادهها چراغها را تنظیم میکند، مسیرهای کمترافیک را پیشنهاد میدهد و راننده را بیواسطه به فضای پارک خالی میرساند.
چراغهای راهنمایی سنتی بر پایه زمانبندیهای ثابت و از پیش تعیینشده عمل میکنند. این رویکرد ایستا منجر به تخصیص غیربهینه زمان به مسیرهای کمتردد و ایجاد تراکم و صفهای طولانی در مسیرهای پرتردد میشود. گاهی یک مسیر خالی چراغ سبز طولانی دارد، در حالی که در مسیر مقابل، خودروها در ترافیک سنگین گیر کردهاند. در مقابل، سامانههای هوشمند تطبیقی با بهرهگیری از حسگرها و تحلیل دادههای لحظهای، شمارش خودروها و پیشبینی حجم ترافیک، زمانبندی چراغ سبز، ترتیب فازهای عبور و اولویتهای ترافیکی را بهصورت پویا تنظیم میکنند. این فناوری با کاهش توقفهای غیرضروری و بهبود جریان تردد، نقش مؤثری در کاهش مصرف سوخت و بهینهسازی بهرهوری در شبکه حملونقل شهری ایفا میکند.
اینترنت اشیا در پارکینگ نیز نقشی مستقیم دارد. حسگرهای نصبشده در محل پارک، اشغال یا خالیبودن فضا را ثبت میکنند و داده را به تابلوهای خیابانی یا نرمافزار تلفن همراه میفرستند. به این ترتیب، راننده بهجای چرخیدن مکرر در خیابانهای شلوغ، به نزدیکترین جای خالی هدایت میشود. پژوهشهای جدید نشان میدهند که معماریهای پارکینگ هوشمند میتوانند زمان جستوجو را ۲۵ درصد، مصرف انرژی را ۱۸ درصد و تراکم ترافیک را ۳۰ درصد کاهش دهند، با این حال، میزان صرفهجویی واقعی در بنزین به اندازه شبکه، رفتار رانندگان و کیفیت دادهها وابسته است.
حیدرآباد؛ آزمون میدانی چراغهای هوشمند
حیدرآباد هند یکی از نمونههای قابل استناد برای سنجش اثر چراغهای هوشمند بر مصرف سوخت است. یک آزمون میدانی هجدهماهه، سامانه کنترل چراغ بر پایه هوش مصنوعی را در ۴۷ تقاطع شهر بهکار گرفت. این سامانه با بهرهگیری از دوربینها و دادههای ترافیکی، حجم خودروهای هر مسیر را تشخیص و زمان چراغ سبز را متناسب با ازدحام تغییر میداد که چراغها بر پایه زمانبندی ثابت عمل نمیکردند.
نتایج ثبتشده نشان داد میانگین زمان انتظار در تقاطعهای مجهز از ۸۷ ثانیه به ۶۸ ثانیه رسید، یعنی ۲۲ درصد کاهش. طول صف خودروها در ساعات اوج ترافیک نیز از میانگین ۲۴ خودرو به ۱۸ خودرو کاهش پیدا کرد که معادل ۲۵ درصد بهبود است. مهمتر از همه، برآورد مصرف سوخت بر اساس کاهش زمان توقف و درجا کارکردن خودروها، کاهش ۱۵ درصدی مصرف سوخت را در تقاطعهای تحت پوشش نشان داد.
این صرفهجویی در مقیاس شبکه آزمایشی حدود ۸۵۰ لیتر سوخت در روز برآورد شد. مطالعه یادشده اعلام کرده است که اگر سامانه به سطح کل شهر تعمیم پیدا کند، ظرفیت صرفهجویی روزانه میتواند به حدود ۱۵ هزار لیتر سوخت برسد و انتشار دیاکسید کربن ناشی از رفتوآمد شهری را نیز پایین بیاورد.
اهمیت تجربه حیدرآباد در آن است که صرفهجویی از راه حذف اتلافهای روزمره بهدست آمده است، با این حال، موفقیت بلندمدت آن به نگهداری دوربینها و حسگرها، دسترسی پایدار به برق و اینترنت، حفاظت از دادههای شهروندان و جلوگیری از انتقال گره ترافیکی از یک تقاطع به تقاطع دیگر بستگی دارد. هوش مصنوعی زمانی مفید است که کل شبکه را ببیند، نه اینکه فقط یک چهارراه را روانتر کند.
بانکوک؛ پیشرو در چراغهای راهنمای هوشمند
بانکوک، پایتخت تایلند یکی از موفقترین شهرها در استفاده از چراغهای راهنمای هوشمند است. این شهر از مارس ۲۰۲۵ سیستم کنترل تطبیقی چراغهای راهنمایی را در ۷۲ تقاطع اصلی راهاندازی کرد و نتایج خیرهکنندهای بهدست آورد. بر اساس گزارشهای رسمی شهرداری بانکوک، این سیستم هوشمند موجب کاهش ۱۰ تا ۴۱ درصدی ترافیک در تقاطعهای مجهز شده است. در ساعات غیر اوج ترافیک، میانگین بهبود جریان ترافیک ۱۵ درصد ثبت شده است. این نتایج در مقایسه با سیستمهای قدیمی با زمانبندی ثابت به دست آمده است.
سیستم هوشمند بانکوک از هوش مصنوعی و دادههای لحظهای ترافیک برای تنظیم خودکار زمان چراغها استفاده میکند. این سیستم بهطور مداوم حجم ترافیک را در هر جهت رصد میکند و زمان سبز و قرمز چراغ را بر اساس نیاز واقعی تنظیم میکند. بهعنوان مثال، اگر ترافیک در یک جهت سنگینتر باشد، زمان سبز آن جهت افزایش مییابد. موفقیت این پروژه موجب شد شهرداری بانکوک برنامه گسترش این سیستم به ۲۰۰ تقاطع دیگر را تا پایان ۲۰۲۶ اعلام کند.
تاشکند؛ کاهش سوخت با کنترل تطبیقی تقاطع
تاشکند، پایتخت ازبکستان نمونهای پژوهشی اما کمیسازیشده از اثر کنترل تطبیقی چراغها بر مصرف سوخت ارائه کرده است. مطالعهای در ۲۰۲۶، عملکرد یک سامانه کنترل چراغ راهنمایی تطبیقی را در یک تقاطع پرتراکم با چراغهای دارای زمانبندی ثابت مقایسه کرد. شبیهسازی با نرمافزار تخصصی حرکت ترافیک انجام شد و شاخصهایی همچون مصرف سالانه سوخت، زمان تأخیر هر خودرو و انتشار آلایندهها را اندازهگیری کرد.
نتیجه این مدلسازی نشان داد کنترل تطبیقی میتواند مصرف سالانه سوخت را ۳۵.۳۹ درصد کاهش دهد. این میزان برابر با صرفهجویی حدود ۴۷ هزار و ۲۵۵ لیتر سوخت در سال برای سناریوی بررسیشده است. زمان معطلی متوسط هر خودرو نیز ۳۳ درصد پایین آمد و در مجموع هر خودرو حدود ۳.۹ ساعت در سال کمتر در ترافیک معطل میماند. کاهش سوخت در این مدل با کاهش هماندازه انتشار دیاکسید کربن و آلایندههای اکسید نیتروژن همراه است. پس از دوره آزمایشی، شهرداری باید دادههای واقعی مصرف سوخت، زمان سفر و آلودگی را منتشر کند.
سنگاپور؛ پیشرو در پارکینگ هوشمند و خودکار
سنگاپور بهعنوان یکی از پیشروترین شهرهای هوشمند جهان، از سال ۲۰۱۴ نصب گسترده حسگرها را در سراسر جزیره آغاز کرد و دادههای جمعآوریشده را پایه یک پلتفرم داده باز برای بهینهسازی حملونقل و پارکینگ قرار داد. نقطه عطف این تحول در اکتبر ۲۰۲۴ با معرفی اپلیکیشن «پارکینگ دات اسجی» رقم خورد که پرداخت هزینه پارکینگ را بهصورت دقیقهای و آنلاین ممکن کرد. تا اوت ۲۰۲۵، این اپلیکیشن بیش از ۳۰۰ هزار بار دانلود شده بود و بیش از ۱۵۲ هزار خودرو از آن برای بیش از یک میلیون بار پارک استفاده کرده بودند. کاربران با وارد کردن شماره پلاک خودرو و انتخاب پارکینگ میتوانند مدت زمان پارک را مشخص کنند و هزینه بهطور خودکار محاسبه میشود. اگر راننده زودتر از موعد خودرو را بردارد، مبلغ باقیمانده برای پارک بعدی ذخیره میشود. این اپلیکیشن در ۱۱۰۰ پارکینگ عمومی در سراسر سنگاپور قابل استفاده است و جایگزین کوپنهای کاغذی قدیمی شده است.
سنگاپور در حال توسعه سیستمهای پارکینگ هوشمند و خودکار است. در ژانویه ۲۰۲۵، دانشگاه فناوری نانیانگ و یکی از شرکتهای بزرگ مهندسی، نخستین پارکینگ هوشمند بدون مانع سنگاپور را راهاندازی کردند که از فناوری تشخیص خودکار پلاک خودرو استفاده میکند. این سیستم نیازی به گیتهای ورودی یا کارتهای پارکینگ ندارد و بهطور خودکار ورود و خروج خودروها را شناسایی و هزینه را از طریق اپلیکیشن کسر میکند، همزمان سازمان مسکن و توسعه پروژه آزمایشی «پارکینگ اچدیبی» را در آوریل ۲۰۲۵ راهاندازی کرد که از حسگرهای زمینی و ارتباط بلوتوثی برای پرداخت خودکار استفاده میکند.
سنگاپور در حال نصب سیستمهای پارکینگ رباتیک است که تا ۶۰ درصد ظرفیت بیشتر نسبت به پارکینگهای سنتی ارائه میدهند. این سیستمها از پلتفرمهای رباتیک برای جابهجایی و پارک خودروها استفاده میکنند. رانندگان خودروی خود را در نقطه ورود تحویل میدهند و سیستم بهطور خودکار خودرو را در طبقههای مختلف پارک میکند. هنگام نیاز، راننده با وارد کردن رمز یا استفاده از اپلیکیشن، خودرو را طی کمتر از ۲ دقیقه تحویل میگیرد. این نوآوریها نقش مهمی در مدیریت بهینه حملونقل شهری سنگاپور ایفا میکنند.
بارسلونا؛ الگوی جهانی پارکینگ هوشمند با دستاوردهای زیستمحیطی چشمگیر
بارسلونا بهعنوان یکی از پیشروترین شهرهای هوشمند جهان، از سال ۲۰۱۲ اجرای سیستم جامع پارکینگ هوشمند را آغاز کرد و تاکنون به نتایج خیرهکنندهای در کاهش مصرف سوخت و بهبود کیفیت هوا دست پیدا کرد. این شهر با نصب بیش از ۱۹ هزار و ۵۰۰ حسگر هوشمند در سطح خیابانها و پارکینگها، شبکهای یکپارچه از اینترنت اشیا ایجاد کرده است که دادههای لحظهای درباره اشغال بودن یا خالی بودن جای پارک را جمعآوری و پردازش میکند.
سیستم پارکینگ هوشمند بارسلونا با نام «سنتیلو» از حسگرهای تعبیهشده در آسفالت استفاده میکند که وضعیت هر جای پارک را بهصورت لحظهای رصد میکنند. رانندگان از طریق اپلیکیشن موبایل «آپارکبی» میتوانند قبل از رسیدن به مقصد، جاهای خالی را مشاهده کنند و مستقیم به آنها هدایت شوند. این سیستم در عرض یک سال از راهاندازی، روزانه ۴۰۰۰ مجوز پارک صادر کرد و درآمد سالانه پارکینگها را ۵۰ میلیون یورو افزایش داد.
مطالعات نشان میدهند که سیستم پارکینگ هوشمند بارسلونا زمان جستوجو برای پارک را از میانگین ۱۵ دقیقه به ۵ دقیقه کاهش داده و منجر به کاهش ۳۰ درصدی ترافیک ناشی از گردش خودروها برای یافتن جای پارک شده است. این کاهش ترافیک بهطور مستقیم به کاهش ۲۰ درصدی انتشار گازهای گلخانهای در مناطق مرکزی شهر منجر شده است.
در زمینه کیفیت هوا، نتایج حتی چشمگیرتر بودهاند. غلظت دیاکسید نیتروژن که ناشی از ترافیک خودروهاست، در ایستگاههای پایش ترافیک تا ۱۵.۸ درصد (معادل ۷.۶ میکروگرم بر متر مکعب) کاهش یافته است. در سال ۲۰۲۴، بارسلونا بهترین رکوردهای تاریخی خود را در زمینه کاهش آلودگی هوا ثبت کرد. علاوه بر این، سیستمهای هوشمند بارسلونا بهطور جمعی سالانه حدود ۹۷۰۰ تن کاهش انتشار دیاکسید کربن داشتهاند که معادل حذف ۲۱۰۰ خودرو از خیابانهاست.
نظر شما