به گزارش خبرگزاری ایمنا، منصور مجاوری در نشست علمی _تحصصی آموزشوپرورش و اقتصاد در اندیشههای رهبر انقلاب با تبریک آغاز سال تحصیلی و بهار تعلیم و تربیت، اظهار کرد: به همه دانشآموزان کشور، همکاران فرهنگی و معلمان تلاشگر سلام عرض میکنم و یاد رهبر شهیدمان را گرامی میدارم که همواره نگاهشان به آینده بود و در بیانیه گام دوم انقلاب نیز بر نگاه به آینده تأکید داشتند.
آموزشوپرورش باید بهعنوان سرمایهگذاری دیده شود
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با بیان اینکه «هر زمان در کشور باور کردیم آموزش پایه و اساس اصلی سرمایهگذاری است، اتفاقات خوبی رقم خورده است»، گفت: بحث زنجیره ارزش سرمایه انسانی را مطرح کردم. امروز دنیا کمتر از منابع زمینی، زیرزمینی و آسمانی استفاده میکند و بیشتر از تفکر بهره میگیرد.
مجاوری ادامه داد: باید از خودمان بپرسیم آیا توانستهایم از تفکر نیروی انسانی که ۱۲ سال در اختیار آموزشوپرورش قرار دارد، بهدرستی استفاده کنیم تا این نیرو در نهایت وارد چرخه اقتصاد کشور شود؟
وی با اشاره به جایگاه آموزشوپرورش در انقلاب اسلامی اظهار کرد: وضعیت بودجه از سال ۱۳۶۰ تاکنون بیانگر آن است که در دهه ۶۰ و ۷۰، بودجه آموزشوپرورش نسبت به قیمت ثابت و بودجه عمومی کشور در وضعیت بهتری قرار داشته است. بنابراین میتوان از روی همین ارقام فهمید که نگاه کشور به آموزشوپرورش چگونه بوده است.
معلم، محور موفقیتها و مقابله با آسیبهای اجتماعی است
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با تأکید بر جایگاه معلم گفت: امروز اگر آسیبهای اجتماعی یا موفقیتهایی در کشور اتفاق میافتد، بخش مهمی از آن به دست همین معلمان است؛ معلمانی که با تمام تلاش و امکانات خود آموزش میدهند.
وی افزود: در دوران کرونا، معلمان با کمترین امکانات، بهترین آموزشهایی را که در توان داشتند ارائه کردند.
مجاوری با اشاره به تجربه برخی کشورهای خارجی در حوزه زیرساختهای آموزشی گفت: در یکی از کشورها از شرکتهای زیرساخت فناوری خواسته شده بود منابعی معادل چند برابر بودجه آموزشوپرورش اختصاص دهند تا زیرساختهای آموزشوپرورش و مدارس فراهم شود و معلمان بتوانند آموزش مناسبی ارائه دهند.
صحبت از اقتصاد آموزشوپرورش به معنای گرفتن پول از خانوادهها نیست
وی تأکید کرد: صحبت من اصلاً درباره گرفتن پول از خانوادهها نیست. اصل ۳۰ قانون اساسی باید رعایت شود، اما اگر بتوانیم به فرمایشات مقام معظم رهبری و سند تحول بنیادین توجه کنیم، در راهکار ۲۰ سند تحول بنیادین بر مدیریت صحیح منابع تأکید شده است.
مجاوری گفت: مدیریت منابع فقط منابع مالی نیست؛ منابع انسانی، مالی، امکانات، املاک، تجهیزات و هزاران فرصت و ظرفیت اقتصادی در آموزشوپرورش وجود دارد.
وی افزود: چرا نباید درباره اقتصاد در آموزشوپرورش صحبت کنیم؟ سالها این موضوع مطرح شده که چرا در آموزشوپرورش از اقتصاد صحبت میشود، در حالی که اقتصاد میتواند در خدمت تعلیم و تربیت باشد.
هنرستانها میتوانند کانون کارآفرینی کشور باشند
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به ضرورت توسعه مهارتآموزی اظهار کرد: امروز در حوزه هنرستانها، مهارتورزی، سواد کسبوکار و حوزه اقتصادی، باید ببینیم چه آوردهای داشتهایم.
مجاوری افزود: این همه درباره شرکتهای دانشبنیان صحبت کردهایم؛ آیا به معلم، دانشآموز و مدرسه نیز بهعنوان یک مجموعه دانشبنیان نگاه کردهایم؟ آیا از این همه اختراع و مدالهای رنگارنگی که دانشآموزان در المپیادهای جهانی کسب میکنند، بهدرستی استفاده کردهایم؟
وی ادامه داد: حدود هفت هزار هنرستان داریم و اگر صنایع وارد سرمایهگذاری شوند و فرصتها را شناسایی کنند، هنرستانها میتوانند کانونهای کارآفرینی کشور باشند.مجاوری با اشاره به نمونههایی از هنرستانهای تولیدی گفت: برخی هنرستانها در حوزه تولید فعالیت میکنند؛ برای مثال هنرستان کشاورزی در رشت دارای ظرفیتهای مختلفی در حوزه برنج، گندم و تولیدات کشاورزی است، اما در بسیاری از مواقع این ظرفیتها بدون استفاده باقی ماندهاند.
چرا مدارس در ۱۸ ساعت باقیمانده روز استفاده نمیشوند؟
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به ظرفیت فضاهای آموزشی اظهار کرد: چرا نباید مدارس محلهها را آماده کنیم تا مردم و محله بتوانند از آنها استفاده کنند؟ چرا مدارس ما دیوارهای بلند و درهای قفلشده دارند و اجازه نمیدهند اولیا و مردم محله از این فضاها استفاده کنند؟
وی افزود: بسیاری از جوانان به دنبال یک دفتر کار هستند. چرا نباید در ساعات خالی مدارس، کلاسها را بهعنوان فضای استارتاپی در اختیار دانشآموزان، دانشجویان و کارآفرینان قرار دهیم؟ این ساختمانها حدود ۱۸ ساعت در روز خالی هستند، اما هزینه آب، برق و نگهداری آنها همچنان پرداخت میشود.
مجاوری گفت: یکی از راههای تنوعبخشی به منابع درآمدی آموزشوپرورش، مدیریت داراییهاست. باید از نیروی انسانی و داراییهای موجود نیز استفاده کنیم.
چرا معلم نباید برای تأمین معیشت به دنبال مشاغل دیگر باشد؟
وی با اشاره به ظرفیت نیروی انسانی آموزشوپرورش گفت: چرا معلم ما باید برای تأمین معیشت به دنبال مشاغل مختلف برود؟ آیا نمیتوانیم مانند برخی مجموعههای خدماتی، کانونهایی برای کسبوکار معلمان ایجاد کنیم
مجاوری افزود: حتی میتوانیم در ایام تابستان و تعطیلات، فضاهایی را آماده کنیم و در اختیار دانشآموزان قرار دهیم یا آنها را در اختیار معلمان، مدیران و مؤسسات بخش خصوصی بگذاریم تا در چارچوب حکمرانی درست آموزشوپرورش فعالیت کنند.
وی تأکید کرد: آموزشوپرورش یک امر حاکمیتی است، اما باید مفهوم حاکمیت را بهدرستی تعریف کنیم و به سمت معماری تحول در ساختار سازمانی حرکت کنیم.
وزیر آموزشوپرورش نباید تمام سال درگیر کسری بودجه باشد
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به مشکلات مالی آموزشوپرورش گفت: سالهاست همه وزرا و مسئولان در حد بضاعت و شرایط درآمدی کشور تلاش کردهاند، اما همچنان با مشکل مواجه بودهایم.
مجاوری ادامه داد: معمولاً وقتی وزیر آموزشوپرورش میآید، ابتدا با مسئله کسری بودجه مواجه است و از ابتدای فروردین تا پایان اسفند درگیر آن است. آیا وظیفه وزیر آموزشوپرورش فقط تأمین منابع و درآمد است؟ آیا تمام وظیفه آموزشوپرورش باید به تأمین نیروی انسانی، ساخت مدرسه و جبران کمبودها محدود شود؟
وی با اشاره به سازمان نوسازی مدارس گفت: سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس بهعنوان یک سازمان تخصصی در سال ۱۳۵۴ تأسیس شده است. چرا نباید از ظرفیت تخصصی این سازمان به شکل بهینه استفاده شود
نگهداری مدارس باید جدی گرفته شود
مجاوری با انتقاد از نبود نگاه مناسب به نگهداری مدارس اظهار کرد: مدرسه میسازیم، آن را تحویل آموزشوپرورش و مدیر مدرسه میدهیم و پس از سه سال، تأسیسات، دیوار و پنجرهها خراب میشوند و دوباره باید برای آنها هزینه کنیم.
وی افزود: چرا ردیف تعمیر و نگهداری مدارس حذف شده است؟ آیا در خانههای خودمان نیز چنین کاری میکنیم و هر سال خانه را از نو میسازیم؟ وقتی مدیریت دارایی نداشته باشیم، یعنی مدیریت بهینه نداریم.مجاوری گفت: منابع هرچقدر هم وارد آموزشوپرورش شود، اگر مدیریت دارایی و منابع درست نباشد، باز هم احساس کسری خواهیم کرد.
آموزشوپرورش به منابع مالی بیشتری نیاز دارد
وی با بیان اینکه «بودجه فعلی آموزشوپرورش کافی نیست»، اظهار کرد: براساس نظر شخصی من، آموزشوپرورش باید حدود دو و نیم برابر بودجه فعلی منابع داشته باشد. ۵۰۰ یا ۶۰۰ همت برای آموزشوپرورش رقم زیادی نیست؛ معلم حداقل درآمد را دارد، مدرسه حداقل سرانه را دارد و سرانه تعمیرات مدارس نیز حداقل است.
مجاوری تأکید کرد: بنابراین باید به دنبال فرصتهای اقتصادی باشیم، اما این موضوع به معنای دریافت پول از خانوادهها نیست.
حدود ۲۰۰ فرصت و ظرفیت اقتصادی در آموزشوپرورش وجود دارد
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور گفت: حدود ۲۰۰ فرصت و ظرفیت اقتصادی را در آموزشوپرورش شناسایی و احیا کردهایم و این ظرفیتها وجود دارند، اما جسارت و جرئت تحول باید وجود داشته باشد.
وی افزود: امروز در معاونت توسعه مدیریت و پشتیبانی وزارت آموزشوپرورش، فعالیتهای خوبی در حوزه شورای اقتصادی، استفاده از درآمدها و فرصتها در حال انجام است.
مجاوری با اشاره به درمانگاهها، اردوگاهها، کانونها و مراکز رفاهی آموزشوپرورش اظهار کرد: چرا باید این همه مرکز رفاهی و درمانگاهی داشته باشیم، اما معلم نگران اسکان خود باشد؟ باید ساختار درستی برای استفاده از این ظرفیتها ایجاد کنیم.
انتشار سالانه ۱۷۰ تا ۱۸۰ میلیون جلد کتاب؛ چرا دیجیتال نشویم؟
وی با اشاره به ظرفیت فناوری در آموزشوپرورش گفت: امروز عصر فناوری است و باید به سمت مدارس آینده، معلم آینده و کتابهای آینده برویم. چرا از هوش مصنوعی و کتاب دیجیتال استفاده نکنیم؟
مجاوری افزود: سالانه حدود ۱۷۰ تا ۱۸۰ میلیون جلد کتاب چاپ میکنیم. باید ببینیم ارزش این کتابها چقدر است و چه میزان هزینه برای تولید، توزیع و پخش آنها پرداخت میشود و در پایان سال نیز بخشی از آنها از چرخه خارج میشوند. چرا از این فرصت برای حرکت به سمت کتابهای دیجیتال استفاده نکنیم؟
وی ادامه داد: فضای مجازی امروز خودش یک مدرسه است. چرا از این ظرفیت به شکل مفید استفاده نکردهایم؟ چرا از دادههای موجود در آموزشوپرورش استفاده نکردهایم؟
فاصله گرفتن از بودجه عمومی، هدف تنوعبخشی منابع است
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور گفت: خانواده آموزشوپرورش جمعیتی حدود ۴۰ میلیون نفر دارد و ما باید براساس بیانیه گام دوم به سمت تنوعبخشی به منابع درآمدی آموزشوپرورش و فاصله گرفتن از اتکای صرف به بودجه عمومی حرکت کنیم.
مجاوری تأکید کرد: بودجه عمومی کفاف نیازهای آموزشوپرورش را نمیدهد و کفایت بودجه با عدالت آموزشی هموزن نیست. باید از منابع مختلف و ظرفیتهای موجود در آموزشوپرورش استفاده کنیم؛ این ظرفیتها بالقوه هستند و باید فعال شوند.
وی افزود: هدف ما به هیچ عنوان نباید گرفتن پول از خانوادهها باشد؛ همانطور که وزیر محترم بارها اعلام کرده است. اما ساختار معیوب اجازه نمیدهد این عملیات بهدرستی انجام شود.
ساختار معیوب، مدارس را به سمت دریافت کمک از خانوادهها سوق میدهد
مجاوری با اشاره به وضعیت مدارس اظهار کرد: آیا میپذیریم در حدود ۱۲۶ هزار مدرسه، مدیر مدرسه هیچ منبعی برای تأمین هزینههای جاری و تجهیزات نداشته باشد؟ وقتی ساختار چنین باشد، مدیر مدرسه مجبور میشود راهی پیدا کند؛ به یک خانواده میگوید کامپیوتر تهیه کند، به خانواده دیگری میگوید پرده تأمین کند و به خانواده دیگری میگوید در تأمین سرانه کمک کند.
وی ادامه داد: بنابراین باید منابع را متنوع کنیم. رهبر شهید در بیانیه گام دوم درباره جوانان، آموزش و تنوعبخشی به منابع و خروج از اقتصاد نفتی و دولتی صحبت کردهاند، اما در کنار این موارد باید انضباط مالی و شفافیت مالی نیز داشته باشیم.فناوری و داده میتواند به مدیریت منابع کمک کند.
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور گفت: اگر انضباط مالی و شفافیت مالی نداشته باشیم، نمیتوانیم از ظرفیتها استفاده کنیم. بهترین ابزار امروز، فناوری و پایگاههای داده است.
مجاوری افزود: باید درباره درآمدها و هزینهها شناخت دقیقی داشته باشیم. مدارس ظرفیتهای زیادی دارند و باید از آنها بهدرستی استفاده کنیم. سازمانهای مختلفی که در کنار آموزشوپرورش فعالیت میکنند نیز میتوانند در این چرخه قرار گیرند.
وی تأکید کرد: اگر چرخه نقدینگی مدارس را بهدرستی تعریف کنیم، میتوانیم از آن استفاده بهینه داشته باشیم.
مدارس آینده باید در تمام ساعات روز مورد استفاده قرار گیرند
مجاوری با تأکید بر ضرورت طراحی مدارس آینده گفت: مدارس گذشته تمام شدهاند و مدارس فعلی نیز باید تغییر کنند؛ باید مدارس آینده، معلم آینده، روش تدریس آینده و تجهیزات آینده را بهدرستی ببینیم.
وی افزود: در طراحی مدارس بزرگمقیاسی که آغاز کردهایم، باید کاری کنیم که این مدارس در ۲۴ ساعت مورد استفاده مردم، اجتماع و جامعه قرار بگیرند و فقط برای تعداد محدودی دانشآموز در شش یا هشت ساعت روز مورد استفاده نباشند.
تحول، پیش از هر چیز به تغییر نگاه نیاز دارد
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور با اشاره به مفهوم تحول اظهار کرد: تحول یک کلمه است، اما پشت این کلمه یک دنیا کار نهفته است. ابتدا باید مشخص کنیم این کارها چیست، با چه هدفی قرار است انجام شود و چگونه باید انجام شود.
مجاوری افزود: همه وزرا، مسئولان و دولتمردان از تحول صحبت میکنند، اما آیا بهدنبال این بودهایم که تحول را از کجا آغاز کنیم و چه کاری باید انجام دهیم؟وی گفت: تحول باید از باور، ذهن و اندیشه ما آغاز شود. باید ببینیم آیا نگاه مسئولان و حکمرانان ما به آموزشوپرورش، نگاه به یک سازمان سرمایهگذار است یا یک سازمان مصرفگرا.
آموزشوپرورش نباید مصرفگرا دیده شود
مجاوری ادامه داد: متأسفانه سالهاست آموزشوپرورش را مصرفگرا میبینند و توجه نمیشود که هنرستانها به چه میزان تجهیزات نیاز دارند. باید پرسید کدام شرکت صنعتی یا بنیاد صنعتی برای تأمین تجهیزات هنرستانها وارد عمل شده است.
وی افزود: در سالهای گذشته، موضوع مسئولیت اجتماعی بهدرستی وارد حوزهمشارکت شده است. سال گذشته نیز خیرین مدرسهساز تقریباً به اندازه دولت منابع اعتباری برای مدرسهسازی وارد کردند و در کنار آن، مدرسهیاران نیز فعالیت دارند.
مجاوری گفت: مشارکت بخش غیردولتی در مدارس نیز موجب شده حدود یک میلیون و ۲۰۰ تا یک میلیون و ۵۰۰ هزار دانشآموز از دوش دولت برداشته شوند و مردم و اولیا هزینه تحصیل آنها را پرداخت کنند.معلم میتواند دانشمند و کارآفرین تربیت کند، اما...
معاون سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور در پایان با اشاره به نقش معلم در جامعه اظهار کرد: معلم ما میتواند پروفسورها، دانشمندان، متخصصان و کارآفرینان بسیار خوبی تربیت کند، اما از سوی دیگر، معلم میتواند در کاهش یا افزایش آسیبهای اجتماعی و هنجارها نیز نقش داشته باشد.
مجاوری افزود: معلمی که خودش با چالشهای زیادی دستوپنجه نرم میکند و با مشکلات اقتصادی، معیشتی و مسائل مختلف جامعه مواجه است و نگاه جامعه نیز به او چنین است، نباید انتظار داشته باشیم بتواند همه کارها را بهدرستی انجام دهد.
وی تأکید کرد: اگر میخواهیم تحول در آموزشوپرورش اتفاق بیفتد، باید معماری فکری و ذهنی خود را اصلاح کنیم و سپس معماری تحول در ساختار سازمانی را به سمت چابکسازی، شفافسازی و پاسخگویی ببریم.
نظر شما