به گزارش خبرگزاری ایمنا، در میان شهرهای شمال‌غرب ایران، خوی فقط با تاریخ و بناهای کهن شناخته نمی‌شود؛ این شهر سال‌هاست بخشی از هویت خود را در میان تاروپود قالی‌ها حفظ کرده است. قالی ریزماهی، یکی از نقش‌های شناخته‌شده قالیبافی خوی، روایتی تصویری از هنر دستانی است که نسل‌به‌نسل منتقل شده و رنگ و نقش را به بخشی از فرهنگ این منطقه تبدیل کرده است.
وقتی سخن از قالی ریزماهی به میان می‌آید، نام خوی نیز در ذهن بسیاری از علاقه‌مندان به فرش ایرانی تداعی می‌شود. این نقش از طرح‌های شناخته‌شده قالیبافی منطقه است و ظرافت، نظم و تکرار نقش‌ها در آن، جلوه‌ای ویژه به بافته‌های خوی بخشیده است.
در قالی ریزماهی، نقوش متعدد در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و ترکیبی منظم و چشم‌نواز ایجاد می‌کنند؛ ترکیبی که حاصل ساعت‌ها کار دقیق بافنده و شناخت او از رنگ، نقش و تناسب است.
قصه‌ای که زنان خوی با نخ و رنگ روایت می‌کنند
قالیبافی در بسیاری از مناطق ایران تنها یک فعالیت اقتصادی نبوده و با زندگی اجتماعی و فرهنگی مردم پیوند داشته است. در خوی نیز هنر قالیبافی بخشی از میراث دست‌بافی منطقه به شمار می‌رود؛ هنری که در شکل‌گیری آن، زنان بافنده نقش مهمی داشته‌اند.
هر گره در قالی می‌تواند حاصل دقت و صبری باشد که در سکوت دار قالی شکل گرفته است. بافنده، نقشه را می‌خواند، رنگ‌ها را کنار هم می‌نشاند و به تدریج تصویری می‌سازد که شاید ماه‌ها بعد از زیر دست او بیرون بیاید.
از همین منظر، قالی ریزماهی را می‌توان فراتر از یک محصول دستباف دید؛ بخشی از حافظه هنری خوی که در قالب نقش و رنگ باقی مانده است.
از دار قالی تا بازار؛ هنر خوی در مسیر ماندگاری
قالی دستباف علاوه بر ارزش هنری، برای بسیاری از خانواده‌های بافنده منبع درآمد بوده است. با این حال، ماندگاری این هنر در روزگار امروز به عواملی همچون حمایت از بافندگان، دسترسی به مواد اولیه مناسب، آموزش نسل جدید، معرفی درست نقش‌های بومی و ایجاد بازار فروش وابسته است.
قالی ریزماهی خوی نیز برای آنکه همچنان بخشی زنده از اقتصاد و فرهنگ منطقه باقی بماند، نیازمند معرفی بیشتر در بازارهای داخلی و خارجی و توجه جدی‌تر به ظرفیت‌های هنرمندان و بافندگان محلی است.
خوی؛ شهری که بخشی از هویتش را می‌توان روی قالی دید
شهرها فقط با خیابان‌ها، بناها و میدان‌هایشان شناخته نمی‌شوند؛ گاهی یک نقش، یک هنر یا حتی یک محصول سنتی می‌تواند نام یک شهر را با خود همراه کند. برای خوی، قالی ریزماهی یکی از همین نشانه‌هاست؛ هنری که در میان تاروپود خود بخشی از فرهنگ مردم منطقه را حفظ کرده است.
امروز که بسیاری از صنایع دستی در رقابت با تولیدات ماشینی قرار گرفته‌اند، حفظ هنرهایی همچون قالیبافی خوی تنها به معنای نگهداری یک شیوه تولید نیست؛ بلکه به معنای حفاظت از بخشی از هویت فرهنگی و هنری منطقه است؛ هویتی که هر بار با گره خوردن نخ‌ها بر دار قالی، دوباره روایت می‌شود.
نظر شما