محمدعلی یکتانیک در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، درباره وضعیت تالابهای کشور اظهار کرد: تالابها بهعنوان یکی از حیاتیترین بخشهای اکوسیستم، در شرایط مطلوبی قرار ندارند و این موضوع نگرانیهایی را درباره آینده این زیستبومها ایجاد کرده است.
وی افزود: رودخانهها نیز از این قاعده مستثنی نیستند و تغییرات اقلیمی مشکلاتی را به وجود آورده است. زایندهرود که در طول تاریخ همواره رودخانهای دائمی بوده، اکنون به رودی فصلی تبدیل شده است. این تغییر وضعیت نهتنها تالاب گاوخونی را با بحران مواجه کرده، بلکه زمینه را برای کشتهای غیراصولی، نظیر برنج، در مناطقی فراهم کرده است که از نظر اکولوژیک ظرفیت مناسبی برای این نوع کشت ندارند.
کارشناس و فعال محیط زیست با بیان اینکه تالابها نقش مهمی در سلامت و اقلیم کشور دارند، گفت: کارکردهای طبیعی تالابها ۱۸ برابر جنگلها ارزیابی میشود. این اکوسیستمهای ارزشمند با ایجاد دیوار رطوبتی، نقشی مهم در تعدیل تنشهای دمایی، کاهش نوسانات شدید حرارتی و مقابله با آثار خشکسالی ایفا میکنند.
وی ادامه داد: تالابها همچنین بهعنوان سدی طبیعی در برابر گردوغبار عمل میکنند. از بین رفتن یا تضعیف این کارکرد میتواند علاوه بر آسیب به پوششهای گیاهی، از جمله جنگلهای زاگرس، زمینه را برای تشدید برخی پیامدهای زیستمحیطی و بهداشتی فراهم کند.
یکتانیک با اشاره به وضعیت تالابها در نقاط مختلف کشور تصریح کرد: در استانهای شمالی، از جمله گیلان، مازندران و گلستان، تالابها با آسیبها و تخریبهای قابلتوجهی مواجه شدهاند. همچنین در آذربایجان، ۱۷ تالاب از بین رفته و وضعیت برخی تالابهای مهم در آذربایجان شرقی و غربی نیز نگرانکننده است. دریاچه بختگان، بهعنوان یکی از دریاچههای مهم کشور، نیز با شرایط بحرانی مواجه است.
این فعال محیط زیست درباره وضعیت پرندگان مهاجر و موضوع شکار اضافه کرد: با وجود روند مثبت بارشها، حیات پرندگان مهاجر که به این تالابها وابسته هستند، همچنان با تهدیدهایی مواجه است. در شرایط کنونی و با توجه به شکنندگی وضعیت تالابها و نگرانیهای مربوط به آنفلوانزای حاد پرندگان، صدور مجوز شکار میتواند فشار بیشتری بر جمعیت پرندگان و چرخه طبیعی این زیستبومها وارد کند.
وی گفت: باید توجه داشت که حفظ تالابها تنها وظیفه دستگاههای دولتی نیست و همه افراد جامعه میتوانند در این زمینه نقش داشته باشند. اصلاح الگوی مصرف انرژی و داشتن رفتار مسئولانهتر در قبال طبیعت، از جمله اقداماتی است که میتواند به کاهش فشار بر محیط زیست و حفاظت از این اکوسیستمهای ارزشمند کمک کند.