به گزارش خبرگزاری ایمنا، کوه کلنگگزلا در استان اصفهان و در حدود دو کیلومتری جنوب تأسیسات هستهای نطنز قرار دارد؛ منطقهای که به دلیل موقعیت جغرافیایی و ساختار کوهستانی خود در سالهای اخیر به یکی از نقاط مورد توجه در بحث حفاظت از زیرساختهای هستهای ایران تبدیل شده است. فاصله این منطقه تا تهران حدود ۲۲۰ تا ۲۵۰ کیلومتر برآورد میشود و آنچه بیش از موقعیت جغرافیایی، کوه کلنگ را در کانون توجه قرار داده، ساختوسازهای زیرزمینی در دل این کوه است.
بر اساس گزارشها، بخشهایی از این مجموعه در عمق قابل توجهی از زمین قرار گرفته و ساختار سخت گرانیتی کوه، دسترسی به فضاهای زیرزمینی را دشوار میکند. برخی برآوردها عمق سالنهای زیرزمینی را حدود ۸۰ تا ۱۰۰ متر و در بخشهایی حتی بیشتر اعلام کردهاند. همین ویژگی موجب شده است که کوه کلنگ در محاسبات مربوط به حمله احتمالی به تأسیسات هستهای ایران، بهعنوان هدفی متفاوت با سایتهای سطحی مورد توجه قرار گیرد.
اهمیت این مجموعه پس از آسیب واردشده به یکی از سالنهای مونتاژ سانتریفیوژهای پیشرفته در نطنز افزایش یافت. ساخت سالنهای زیرزمینی در دل کوه، بخشی از روند افزایش حفاظت از زیرساختهای حساس هستهای ایران تلقی شد؛ روندی که با گذشت زمان ابعاد بیشتری پیدا کرد و تصاویر ماهوارهای نیز از تغییراتی در ورودی تونلها، مسیرهای دسترسی و عملیات عمرانی این منطقه حکایت داشت.
ترامپ دوباره کوه کلنگ را تهدید کرد
در چنین شرایطی، اظهارات دونالد ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی علیه تأسیسات هستهای ایران بار دیگر نام کوه کلنگ را در صدر گمانهزنیهای رسانهای قرار داده است. تهدیدهای آمریکا در حالی مطرح میشود که تجربه حملات گذشته به ایران نشان داده است هدف قرار دادن یک تأسیسات هستهای، به معنای از بین رفتن توان علمی و صنعتی ایران نیست.
کوه کلنگ به دلیل قرار گرفتن بخشهایی از زیرساختهای خود در عمق زمین و برخورداری از پوشش طبیعی کوهستانی، از جمله اهدافی است که حمله به آن با پیچیدگیهای فنی و عملیاتی قابل توجهی همراه خواهد بود. حتی درباره میزان توانایی بمبهای سنگرشکن برای نفوذ مؤثر به بخشهای عمیق و مستحکم این مجموعه نیز اختلاف نظر وجود دارد.
گروسی چه ادعایی درباره کوه کلنگ دارد؟
همزمان با افزایش تهدیدهای آمریکا، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، نیز درباره فعالیتهای صورتگرفته در اطراف کوه کلنگ اظهارنظر کرده است. او از وجود نشانههایی از فعالیت در این منطقه سخن گفته، اما در عین حال اعلام کرده است که اطلاعات قطعی درباره ماهیت این فعالیتها در اختیار آژانس قرار ندارد.
موضوع مهم این است که آژانس بینالمللی انرژی اتمی تاکنون امکان بازرسی از داخل تونلهای کوه کلنگ را نداشته است و بنابراین بخشی از ادعاهای مطرحشده درباره ماهیت این مجموعه همچنان در سطح گمانهزنی قرار دارد. ایران نیز وجود هرگونه فعالیت هستهای در این منطقه را رد کرده و تأکید داشته است که تمرکز آمریکا و برخی طرفهای غربی بر کوه کلنگ، بهانهای برای فشار، تهدید و زمینهسازی اقدامات خرابکارانه است.
پاسخ ایران به تهدید حمله به تأسیسات هستهای
در مقابل این تهدیدها، رضا نجفی، نماینده دائم ایران نزد سازمانهای بینالمللی در وین، هشدار داده است که هرگونه اقدام نظامی علیه ایران با «پاسخی قاطع و قدرتمند» روبهرو خواهد شد. این موضع نشان میدهد تهران تهدید علیه زیرساختهای هستهای خود را تنها یک موضوع رسانهای نمیداند و برای پاسخ به هرگونه اقدام احتمالی، محاسبات مشخصی دارد.
از سوی دیگر، بحث درباره احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای یا NPT نیز بار دیگر در فضای سیاسی و امنیتی کشور مطرح شده است. این موضوع نشان میدهد تداوم تهدیدهای نظامی و فشارهای سیاسی علیه برنامه هستهای ایران میتواند محاسبات راهبردی تهران را تحت تأثیر قرار دهد.
چرا عادیسازی حمله به تأسیسات هستهای خطرناک است؟
فراتر از یک سایت مشخص، مسئله مهمتر به عادیسازی تهدید و حمله به تأسیسات هستهای یک کشور بازمیگردد. اگر حمله نظامی به زیرساختهای هستهای به یک ابزار عادی برای حل اختلافات سیاسی تبدیل شود، پیامدهای آن تنها متوجه ایران نخواهد بود و میتواند امنیت تأسیسات هستهای در سایر کشورها را نیز با تهدید روبهرو کند.
تأسیسات هستهای، صرفنظر از اختلافات سیاسی میان کشورها، بخشی از زیرساختهای راهبردی و صنعتی آنها محسوب میشوند و هدف قرار دادن این مراکز میتواند پیامدهای امنیتی، زیستمحیطی و حقوقی گستردهای ایجاد کند. از این منظر، تهدید علیه کوه کلنگ را نمیتوان تنها در چارچوب یک نقطه جغرافیایی یا یک تأسیسات خاص بررسی کرد؛ این تهدید بخشی از مناقشه بزرگتری بر سر آینده برنامه هستهای ایران و نحوه مواجهه غرب با توانمندیهای راهبردی کشور است.
احتمال حمله به کوه کلنگ وجود دارد
علیرضا تقوینیا کارشناس مسائل سیاسی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: رفتارهای اخیر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، مواضعی که اتخاذ میکند، قطعنامهای که در شورای حکام آژانس علیه ایران تصویب شد و همچنین مواضع اخیر بنیامین نتانیاهو و دونالد ترامپ نشان میدهد که به احتمال بسیار زیاد برای حمله به کوه کلنگ آماده میشوند و در حال برنامهریزی برای آن هستند.
وی افزود: نتانیاهو برای اینکه انتخابات را واگذار نکند، پیش از این نیز نشان داده است که دست به هر اقدامی میزند و اکنون نیز به نظر میرسد برنامهریزیهایی را در این زمینه دنبال میکند.
کارشناس مسائل سیاسی گفت: البته باید توجه داشت که این اقدامات ممکن است بخشی از یک فریبکاری باشد. احتمال دارد برنامه ترور در سطوح عالی نظام یا ضربه زدن به زیرساختهای کشور نیز در دستور کار آنها باشد، اما آنچه در حال حاضر بهصورت علنی اعلام میکنند، حمله به کوه کلنگ است.
تقوینیا تصریح کرد: با توجه به اینکه گروسی نیز با اظهارات خود درباره اقدامات ایران در کوه کلنگ، زمینهسازیهایی انجام داده است، این موضوع میتواند نشاندهنده وجود برنامههایی از سوی دشمن باشد.
وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی، لزوم هوشیاری و آمادگی بیش از پیش احساس میشود.
تقوینیا در گفتوگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: درحال حاضر اگر اتفاق خاصی رخ ندهد، فضای داخلی کشور کنترل شده است و دشمن در زمینه بههم زدن فضای داخلی کشور به نتیجه نرسیده است. ایران آماده است و اگر آنها بخواهند کوچکترین اقدامی انجام دهند، با واکنش قطعی و قاطع ایران روبهرو خواهند شد.
وی افزود: سرلشکر محسن رضایی نیز این موضوع را مطرح کرده و تلویحی درباره احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) صحبت کرده است. امیدوار هستم این بار اگر حرفی میزنیم، به آن عمل کنیم و اینگونه نباشد که تهدیدها تنها در حد حرف باقی بماند.
کارشناس مسائل سیاسی گفت: اگر دشمن به کوه کلنگ نیز حمله کند و تهدیدات ما عملی نشود، این مسئله موجب شرطی شدن دشمن خواهد شد و آنها نسبت به تهدیدات ما حساسیت سابق را از دست خواهند داد.
تقوینیا تصریح کرد: در بحث هستهای، ما مشکل فنی نداریم و مسئله اصلی، اراده سیاسی لازم است. این اراده سیاسی نیز به شرایط داخلی و خارجی بستگی دارد. از سوی دیگر، پرونده ایران اکنون به شورای امنیت رفته است و در این شرایط، اگر ایران از NPT خارج شود، روسیه و چین ممکن است به قطعنامه رأی منفی ندهند، اما اگر ایران در NPT باقی بماند، آنها میتوانند رأی منفی بدهند و این مسئله نیز خود یک مؤلفه مهم در تصمیمگیری است.
وی خاطرنشان کرد: پیچیدگیهای این موضوع زیاد است و مسائل مختلفی وجود دارد که سطوح عالی نظام باید درباره آنها تصمیم بگیرند و هماهنگیهای لازم انجام شود.
کارشناس مسائل سیاسی ادامه داد: تشخیص من این است که دشمن بهطور جدی برنامه اقدام دارد. ترامپ احساس شکست میکند و هم نتانیاهو و هم ترامپ به دنبال این هستند که در انتخابات پیشرو نتیجهای به دست آورند. نتانیاهو نیز به دنبال آن است که در انتخابات پنجم آبان شکست نخورد؛ بنابراین ممکن است دست به یک اقدام غافلگیرکننده بزنند و ما باید آماده باشیم. البته آمادگی در کشور وجود دارد.
تقوینیا اظهار کرد: در خصوص خروج از NPT نیز پیش از این نظر خود را مطرح کردهام و موضع من درباره سلاح هستهای از چند سال قبل کامل روشن بوده است. امیدوار هستم این اقدام صورت بگیرد و امنیت کامل برای ایران فراهم شود.
وی افزود: اگر اسرائیل تاکنون در برابر ایران باقی مانده است، یکی از دلایل آن تکیه بر سلاحهای اتمی و برخورداری از برتری اتمی بوده است. اگر برتری اتمی اسرائیل در خاورمیانه از بین برود، تردید نکنید که این رژیم با بحران جدی مواجه خواهد شد، زیرا امید و آیندهای برای ساکنان اشغالگر و صهیونیستها باقی نمیماند.
کارشناس مسائل سیاسی گفت: به همین دلیل، آنها با تمام توان خود تلاش میکنند از هستهای شدن ایران جلوگیری کنند. ما باید هرچه سریعتر به سمت هستهای شدن حرکت کنیم و در این مسیر، لازم است با دیپلماسی قوی وارد شویم تا دوستان خود، از جمله چین و روسیه، شرایط ما را درک کنند و بدانند که ایران با یک خطر موجودیتی مواجه است.
تقوینیا تصریح کرد: امیدوار هستم این روند هرچه سریعتر انجام شود و شاهد هستهای شدن کشورمان باشیم. همچنین اگر ایران از NPT خارج شود، اما آزمایش هستهای انجام ندهد، این اقدام فایده لازم را نخواهد داشت و باید فاصله میان خروج ایران از NPT و آزمایش بمب هستهای بسیار کوتاه باشد و زمان زیادی سپری نشود.
وی خاطرنشان کرد: نباید اجازه داد دشمن از چنین فرصتی سوءاستفاده کند و دست به اقدام بزند. وقتی ایران از NPT خارج میشود، این پیام به دشمن منتقل خواهد شد که کشور در مسیر دستیابی به سلاح اتمی قرار گرفته است و در چنین شرایطی دشمن ممکن است از همه ابزارهای خود استفاده کند؛ اما زمانی که آزمایش اتمی انجام شود، دشمن با احتیاط بسیار بیشتری در برابر ایران صحبت، تصمیمگیری و اقدام خواهد کرد.
به گزارش ایمنا، تهدید علیه کوه کلنگ یا هر مرکز علمی و صنعتی دیگر یک واقعیت مهم را تغییر نمیدهد؛ صنعت هستهای ایران به یک ساختمان، یک سایت یا یک نقطه جغرافیایی محدود نیست. آنچه طی سالهای گذشته در ایران شکل گرفته، مجموعهای از دانش تخصصی، نیروی انسانی، زیرساختهای صنعتی، تجربه فنی و توان بازسازی است که با هدف قرار دادن یک مرکز از بین نمیرود.
تجربه آسیبهای گذشته به تأسیسات هستهای ایران نیز نشان داده است که فشار و خرابکاری میتواند روند فعالیتها را دشوار کند، اما قادر به حذف دانش و توانمندی ایجادشده در کشور نیست.
مسئله اصلی برای ایران، حفظ بازدارندگی و جلوگیری از تبدیل تهدید نظامی به یک رویه عادی است؛ زیرا هرچه هزینه اقدام علیه زیرساختهای راهبردی ایران برای طرف مقابل افزایش یابد، احتمال محاسبه دوباره و عقبنشینی از ماجراجویی نیز بیشتر خواهد شد. صنعت هستهای ایران بر پایه دانش و توان داخلی شکل گرفته و نابودشدنی نیست.
نظر شما