به گزارش خبرگزاری ایمنا، محمدصادق عظیمیفر امشب _یکشنبه پانزدهم شهریور_ با حضور در برنامه گفتگوی ویژه خبری درباره تصمیم دولت برای اصلاح نظام سهمیهبندی و نرخ بنزین، اظهار کرد: یکی از دلایل بسیار مهم این اقدام، موضوع ناترازی بنزین در کشور است؛ ناترازی به معنای شکاف میان میزان تولید و مصرف است و برای تبیین این موضوع باید وضعیت تولید و مصرف بنزین کشور مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: روند مصرف بنزین در سالهای مختلف، بهویژه پس از دوران کرونا، افزایشی بوده و عوامل مختلفی در این افزایش مصرف نقش داشتهاند. بهطور میانگین از سال ۱۴۰۰ تاکنون، مصرف بنزین کشور حدود ۶ درصد در سال رشد داشته است.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ادامه داد: از سوی دیگر، در حوزه تولید نیز پس از بهرهبرداری از پالایشگاه ستاره خلیج فارس در سال ۱۳۹۶، پالایشگاه جدیدی به مجموعه پالایشگاههای کشور اضافه نشده است. البته برنامهریزیهای متعددی برای افزایش ظرفیت پالایشی انجام شده و برخی از این طرحها در دست اقدام است.
عظیمیفر تصریح کرد: با اقداماتی که در دولت چهاردهم انجام شد، بهویژه افزایش خوراک پالایشگاهها، استفاده از ظرفیتهای خالی واحدهای بنزینسازی پالایشگاههای مختلف و انجام برخی اصلاحات فرایندی، توانستیم تولید بنزین را نسبت به دوره مشابه قبل حدود پنج درصد افزایش دهیم.
وی گفت: در شرایطی که مصرف بنزین سالانه حدود ۶ درصد افزایش پیدا کرده، رشد تولید حدود پنج درصد بوده است؛ بنابراین شکافی میان تولید و مصرف ایجاد شده که کشور برای تأمین نیاز خود و عرضه پایدار بنزین، از سال ۱۴۰۰ به سمت واردات این فرآورده حرکت کرده است.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی خاطرنشان کرد: اگر روند رشد مصرف به همین شکل ادامه پیدا کند و تولید نتواند متناسب با آن افزایش یابد، میزان واردات نیز روند صعودی خواهد داشت و بخش قابل توجهی از منابع ارزی کشور صرف واردات بنزین خواهد شد.
عظیمیفر با اشاره به آمار مصرف و تولید بنزین در کشور اظهار کرد: به دلیل تغییرات مصرف در فصلهای مختلف سال و همچنین تعمیرات دورهای پالایشگاهها، میزان تولید و مصرف بنزین روزانه متفاوت است، اما بهطور میانگین در پنج ماهه امسال مصرف بنزین کشور حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده است.
وی ادامه داد: این در حالی است که میزان تولید بنزین، شامل تولید پالایشگاهی و غیـرپالایشگاهی، بهطور میانگین حدود ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده است؛ بنابراین در پنج ماهه امسال با حدود ۱۰ میلیون لیتر کسری بنزین در روز مواجه بودهایم که این کسری باید از محل واردات جبران میشد.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی اضافه کرد: البته امسال نسبت به سال گذشته رشد مصرف بنزین نداشتهایم و این موضوع حاصل اقداماتی است که دولت از سال گذشته در حوزه مدیریت مصرف آغاز کرده و بهطور مستمر در حال پیشبرد آن است.
عظیمیفر با تأکید بر اینکه ناترازی بنزین صرفاً ناشی از میزان مصرف مردم نیست، گفت: اینگونه نیست که تمام مسئله به مصرف مردم در خودروها مربوط باشد. مجموعهای از عوامل در حکمرانی بنزین و حکمرانی انرژی کشور طی سالهای گذشته، دست به دست هم دادهاند و در نهایت موجب ایجاد ناترازی بنزین شدهاند.
وی افزود: میتوان عوامل اصلی ایجاد این ناترازی را در دو دسته عوامل قیمتی و عوامل غیرقیمتی تقسیم کرد. یکی از عوامل مهم، تثبیت قیمت بنزین است که موجب شده فاصله محسوس میان قیمت بنزین و سوختهای جایگزین از بین برود.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به وضعیت مصرف CNG در کشور اظهار کرد: میزان مصرف CNG در سالهای ۱۳۹۹ و ۱۴۰۰ حدود ۲۴ میلیون مترمکعب در روز، معادل حدود ۲۴ میلیون لیتر بنزین بوده است، اما روند مصرف CNG به دلیل تثبیت قیمت بنزین و از بین رفتن فاصله محسوس میان قیمت CNG و بنزین، کاهش پیدا کرده است.
عظیمیفر ادامه داد: این در حالی است که طی سالهای گذشته حدود سه میلیارد دلار در صنعت CNG کشور سرمایهگذاری شده بود و کاهش مصرف CNG عملاً موجب شد بخشی از این مصرف به سمت بنزین منتقل شود.
وی تصریح کرد: در دولت چهاردهم تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانهسوز ۶۴ درصد افزایش داشته است، اما اقداماتی که در سالهای گذشته در حوزه زیرساخت CNG انجام شده، همچنان نتوانسته کاهش مصرف این سوخت و افزایش مصرف بنزین را بهطور کامل جبران کند.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به عوامل غیرقیمتی مؤثر بر ناترازی بنزین گفت: در کنار عوامل قیمتی و تثبیت قیمت، مجموعهای از عوامل غیرقیمتی نیز در ایجاد ناترازی نقش دارند که یکی از مهمترین آنها حجم بالای ناوگان فرسوده کشور است.
عظیمیفر خاطرنشان کرد: برخی خودروهای فرسوده چند برابر استانداردهای جهانی سوخت مصرف میکنند. از سوی دیگر، استاندارد تولید خودرو در کشور نیز از عوامل مؤثر بر میزان مصرف سوخت است و طبیعتاً مسئولیت این مسائل متوجه مردم نیست.
فرسودگی پالایشگاهها و ناوگان حملونقل بر ناترازی بنزین اثرگذار است
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، با اشاره به عوامل غیرقیمتی مؤثر بر ناترازی بنزین اظهار کرد: حجم بالای ناوگان فرسوده کشور که بعضاً تا چند برابر استانداردهای جهانی مصرف سوخت دارد، استاندارد تولید خودرو در کشور و کاهش مصرف سوختهای جایگزین، از جمله عواملی هستند که در کنار یکدیگر موجب افزایش سالانه مصرف بنزین شدهاند؛ البته مردم در این زمینه مقصر نیستند و ورود جدی رئیسجمهور به این موضوع نیز حائز اهمیت است.
وی افزود: در حوزه تولید نیز عواملی مانند فرسودگی و پایین بودن بهرهوری پالایشگاهها بر میزان تولید اثرگذار بوده و موجب شده است تولید بنزین آنطور که باید افزایش پیدا نکند.
به سقف تاریخی تولید بنزین کشور رسیدهایم
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی گفت: در حوزه تولید، اکنون در بالاترین میزان تاریخی تولید بنزین کشور قرار داریم و با افزایش بهرهوری پالایشگاههای موجود و تغییر شرایط عملیاتی توانستهایم ظرفیت تولید را افزایش دهیم.
عظیمیفر ادامه داد: برای نمونه، در گذشته نفتای پالایشگاه ستاره خلیج فارس صادر میشد، اما با توجه به اینکه این نفتا میتوانست خوراک واحدهای بنزینسازی پالایشگاههای دیگر باشد و این پالایشگاهها نیز ظرفیت خالی داشتند، از جمله پالایشگاههای اصفهان، تهران و تبریز، نفتا را بین پالایشگاهها منتقل و از ظرفیتهای خالی موجود برای افزایش تولید بنزین استفاده کردیم.
وی تصریح کرد: با انجام تعمیرات اساسی منظم در پالایشگاهها و احیای کاتالیستی واحدها، ظرفیتهای موجود تا حد زیادی مورد استفاده قرار گرفته است و میتوان گفت پالایشگاههای موجود دیگر ظرفیت قابل توجهی برای تولید مازاد بنزین ندارند.
امسال دو پالایشگاه جدید وارد مدار تولید میشود
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به برنامه دولت برای افزایش ظرفیت پالایشی کشور اظهار کرد: دولت تمام اهتمام خود را در بخش تولید بر اولویتبندی طرحهای پالایشی گذاشته است. مجموعه وسیعی از طرحهای پالایشی در سالهای گذشته تعریف شده و هر یک پیشرفت متفاوتی داشتهاند.
عظیمیفر افزود: از ابتدای استقرار دولت، این طرحها را بر اساس میزان پیشرفت اولویتبندی کردیم و چند طرح دارای بیشترین پیشرفت را در اولویت قرار دادیم و بهصورت هفتگی روند اجرای آنها و رفع موانعشان را پیگیری کردیم.
وی گفت: دو پالایشگاه جدید قرار است امسال به بهرهبرداری برسد و به ۱۰ پالایشگاه قبلی کشور اضافه شود. این دو پالایشگاه در مجموع ظرفیت تولید ۱۸۰ هزار بشکه در روز خواهند داشت و حدود ۱۲ تا ۱۳ میلیون لیتر بنزین و پنج میلیون لیتر نفتگاز به تولید کشور اضافه خواهند کرد.
افزایش تولید بدون کنترل مصرف، ناترازی را حل نمیکند
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی با اشاره به ضرورت مدیریت مصرف در کنار افزایش تولید گفت: حتی با اضافه شدن تأسیسات پالایشی جدید، اگر روند رشد مصرف بنزین همچنان سالانه حدود ۶ درصد باشد، افزایش تولید بهتنهایی برای حل ناترازی فعلی کفایت نمیکند.
عظیمیفر تأکید کرد: افزایش ظرفیت تولید زمانی میتواند ناترازی را برطرف کند که بتوانیم رشد مصرف را نیز کنترل و محدود کنیم.
وی درباره عوامل افزایش مصرف بنزین گفت: افزایش تعداد خودروها، کیفیت خودروها و میزان مصرف سوخت آنها از جمله عوامل مؤثر بر رشد مصرف است.
سالانه یک تا ۱.۵ میلیون خودرو وارد ناوگان میشود
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ادامه داد: بهطور متوسط طی سالهای گذشته سالانه حدود یک تا ۱.۵ میلیون خودرو وارد ناوگان حملونقل کشور شده است، در حالی که میزان خروج خودروها و ناوگان فرسوده از چرخه مصرف، متناسب با ورود ناوگان جدید نبوده است.
وی افزود: در سه سال اخیر حدود ۷۰۰ هزار دستگاه از ناوگان فرسوده کشور خارج شده که در شرایط فعلی یک رکورد محسوب میشود، اما همچنان میان ورود و خروج ناوگان تناسب وجود ندارد.
عظیمیفر تصریح کرد: بخشی از ناوگانی که وارد چرخه حملونقل میشود نیز استانداردهای کافی را ندارد و از سوی دیگر، مصرف سوختهای جایگزین که میتوانند به کاهش مصرف بنزین کمک کنند، به دلیل سیاستهای تثبیت قیمت، روند نزولی داشته است.
دولت در گام نخست به سیاستهای غیرقیمتی متکی شد
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی درباره اقدامات دولت برای مدیریت مصرف بنزین اظهار کرد: از روزهای نخست استقرار دولت، یکی از دغدغههای اصلی رئیسجمهور جلوگیری از واردات فرآوردههای نفتی بوده است.
عظیمیفر گفت: در حوزه نفتگاز، دولت به یک دستاورد مهم رسید و با مجموعه اقداماتی که انجام شد، واردات گازوئیل متوقف شد؛ اما در حوزه بنزین، نظرات و دیدگاههای متعددی درباره نحوه مدیریت مصرف وجود دارد.
وی افزود: در تدوین برنامه مدیریت مصرف بنزین، دهها دیدگاه و نظریه مورد بررسی قرار گرفت و درباره ریشههای ناترازی نیز اختلاف نظرهای کارشناسی و ماهوی وجود دارد، اما دولت پس از بررسی تجربیات گذشته، حافظه تاریخی مردم در موضوع بنزین، از جمله تجربه آبان ۱۳۹۸، و همچنین بررسی تجربیات جهانی، به این جمعبندی رسید که در گام نخست باید بر سیاستهای غیرقیمتی تکیه کند.
سهمیه بنزین ناوگان مختلف بهینهسازی شد
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ادامه داد: اقدامات متعددی در حوزه سیاستهای غیرقیمتی انجام شده است و یکی از مهمترین آنها بهینهسازی سهمیه اختصاصیافته به ناوگان مختلف بوده است.
عظیمیفر اظهار کرد: میانگین مصرف بنزین کشور حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده، در حالی که بیش از ۱۷۵ میلیون لیتر سهمیه به ناوگان مختلف اختصاص پیدا میکرد و این سهمیه نیز به شکل بهینه توزیع نمیشد.
وی افزود: برای مثال، فردی که مالک چند خودرو بود، برای تمام خودروهای خود سهمیه دریافت میکرد؛ ممکن بود یک فرد خودروی خارجی و وارداتی داشته باشد و از توان مالی بالایی برخوردار باشد، اما همچنان سهمیه دریافت کند و همان میزان سهمیه نیز به فردی در مناطق محروم که خودروی چندانی در اختیار نداشت اختصاص پیدا کند.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ادامه داد: در مناطق ویژه و آزاد نیز با وجود معافیتهای ویژهای که دولت برای واردات خودرو در نظر گرفته بود، سهمیه بنزین مانند سایر نقاط کشور اختصاص پیدا میکرد و یارانه قابل توجهی به این بخش تعلق میگرفت.
نرخ سوخت ناوگان دولتی به بالاترین نرخ میرسد
عظیمیفر درباره وضعیت سهمیه سوخت ناوگان دولتی گفت: دولت سهمیهها را بهینهسازی و در برخی بخشها تعدیل کرده است.
وی افزود: در مورد ناوگان دولتی، نرخ سوخت به بالاترین نرخ منتقل شده است و قرار است در صورت اعمال نرخ ۱۰ هزار تومانی از بامداد سهشنبه، سوخت ناوگان دولتی با همین نرخ محاسبه شود.
نوسازی ناوگان دولتی و برقیسازی در دستور کار است
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی اظهار کرد: امروز در جلسهای که با رئیسجمهور داشتیم، ایشان دستور دادند بخش فرسوده ناوگان دولتی به سرعت برای اسقاط و نوسازی تعیین تکلیف شود و برقیسازی ناوگان نیز در دستور کار قرار گیرد.
عظیمیفر ادامه داد: همچنین قرار است با محوریت سازمان اداری و استخدامی، یک روز در هفته برای ادارات دولتی بدون خودرو تعیین شود تا کارکنان و مدیران دولتی بدون استفاده از خودرو و با بهرهگیری از حملونقل عمومی و ظرفیتهایی که میتواند مصرف بنزین را کاهش دهد، در محل کار حضور پیدا کنند.
اسقاط ۷۰۰ هزار ناوگان فرسوده در سه سال اخیر
وی با اشاره به اقدامات انجام شده در حوزه اسقاط ناوگان فرسوده گفت: دولت در این بخش نیز اقدامات قابل توجهی انجام داده است و طی سه سال اخیر حدود ۷۰۰ هزار دستگاه از ناوگان فرسوده کشور اسقاط شده که یک رکورد در این دوره محسوب میشود.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی افزود: هدفگذاری قانون برنامه هفتم توسعه برای اسقاط ناوگان فرسوده ۵۰۰ هزار دستگاه است و با روندی که طی سه سال اخیر ایجاد شده، انتظار میرود وزارت صمت که متولی این موضوع است بتواند به هدفگذاری تعیینشده دست پیدا کند.
توسعه سبد سوخت و ساماندهی کارتهای اضطرار جایگاهها
عظیمیفر با اشاره به اقدامات دولت برای متنوعسازی سبد سوخت اظهار کرد: با وجود مطلوب نبودن روند مصرف CNG، زیرساختهای لازم برای توسعه این سوخت فراهم شده و در زمینه تبدیل خودروهای بنزینی به دوگانهسوز، رشد ۶۴ درصدی داشتهایم.
وی افزود: یکی دیگر از اقدامات انجامشده، ساماندهی کارتهای اضطرار جایگاهها است. حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد مصرف بنزین کشور از طریق این کارتها انجام میشود و به دلیل امکان انحراف و تخصیص غیربهینه سوخت، ساماندهی آنها در دستور کار قرار گرفته است.
کاهش ۱۵ درصدی مصرف بنزین با انتقال سهمیه کارت آزاد
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی ادامه داد: دو طرح منطقهای و ملی برای ساماندهی کارتهای اضطرار در حال اجرا است. در طرح منطقهای که در استانهای سیستان و بلوچستان و کرمان اجرا شد، سهمیه کارتهای آزاد جایگاهها به کارت شخصی مردم منتقل شد.
عظیمیفر گفت: اجرای این طرح ضمن کاهش صفهای جایگاههای سوخت و افزایش رضایتمندی مردم، حدود ۱۵ درصد کاهش مصرف بنزین را به همراه داشت؛ این کاهش بدون اجرای سیاست قیمتی و صرفاً با اصلاح نحوه تخصیص سهمیه اتفاق افتاد.
دولت به دنبال شوکدرمانی در قیمت بنزین نیست
وی درباره سیاست قیمتی دولت اظهار کرد: دولت در آذرماه سال گذشته مصوبهای را در این زمینه ابلاغ کرد که یکی از ارکان اصلی آن، پرهیز از شوکدرمانی و اجرای تدریجی سیاستها بود.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی افزود: اجرای تدریجی این سیاست به مردم فرصت میدهد رفتار خود را با شرایط جدید تطبیق دهند و از سوی دیگر، به سیاستگذار امکان میدهد بازخورد جامعه را ارزیابی و در صورت نیاز سیاستها را اصلاح کند.
سهمیههای اول و دوم بدون تغییر میماند
عظیمیفر تصریح کرد: قیمت بنزین تولید داخل که روزانه حدود ۱۱۰ تا ۱۲۰ میلیون لیتر است، افزایش پیدا نمیکند. سهمیه اول خودروهای شخصی، معادل ۶۰ لیتر با نرخ هزار و ۵۰۰ تومان، و سهمیه دوم، معادل ۵۰ لیتر با نرخ سه هزار تومان، بدون تغییر باقی خواهد ماند.
وی ادامه داد: سهمیه خودروهای عمومی تکسوز نیز نزدیک به ۴۰۰ لیتر است و نرخ آن تغییر نخواهد کرد؛ بنابراین حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد آحاد جامعه از تغییر قیمت متأثر نخواهند شد.
نرخ ۱۰ هزار تومانی برای مصرف مازاد تعیین شده است
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی گفت: تغییر قیمت مربوط به بخشی از مصرف است که بالاتر از الگوی سهمیهای قرار میگیرد و بنزین مورد نیاز آن از محل واردات تأمین میشود.
عظیمیفر افزود: منابع قابل توجهی از کشور صرف واردات بنزین میشود و اگر قرار باشد این فرآورده وارد شود، باید با قیمتهای جهانی خریداری شود. نرخ ۱۰ هزار تومان برای مصرف مازاد نیز در همین چارچوب و با رویکرد تدریجی تعیین شده است.
نرخ سوم با هدف اصلاح الگوی مصرف اعمال میشود
وی درباره فلسفه تعیین نرخ سوم اظهار کرد: هدف این سیاست، ایجاد تغییر رفتار در جامعه و حرکت بیشتر به سمت سوختهای جایگزین است؛ زیرا مصرف این سوختها در سالهای گذشته روند نزولی داشته، در حالی که در این بخش با ناترازی مواجه نیستیم.
رئیس شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی خاطرنشان کرد: با اصلاح الگوی مصرف میتوان بخشی از منابعی را که اکنون صرف واردات بنزین میشود، به سمت بخشهای مولد اقتصاد هدایت کرد.
سازوکار سه نرخ بنزین
عظیمیفر درباره سازوکار سه نرخ بنزین گفت: نرخ اول، سهمیه ۶۰ لیتری خودروهای شخصی با قیمت هزار و ۵۰۰ تومان است و نرخ دوم، سهمیه ۵۰ لیتری با قیمت سه هزار تومان خواهد بود. نرخ سوم نیز برای مصرف خارج از این سهمیهها و بنزین تأمینشده از محل واردات، ۱۰ هزار تومان تعیین شده است.
نظر شما