به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، بررسی دادههای سال ۲۰۲۵ بخش جمعیت سازمان ملل متحد که در یک نقشه تحلیلی منتشر شده است، تصویری متفاوت از ساختار سنی جمعیت کشورهای جهان ارائه میدهد. بر اساس این دادهها، جمهوری آفریقای مرکزی با اختصاص ۵۶.۲ درصد از جمعیت خود به افراد زیر ۱۸ سال، جوانترین ساختار جمعیتی را در میان کشورهای بررسیشده دارد. پس از آن نیجر با ۵۳.۳ درصد، سومالی با ۵۳ درصد، مالی با ۵۲.۹ درصد و چاد با ۵۲.۷ درصد قرار دارند.
این ارقام نشان میدهد که در بخشهایی از جهان بهویژه آفریقا، کودکان و نوجوانان بخش بسیار بزرگی از جمعیت را تشکیل میدهند. در مقابل، برخی کشورهای شرق آسیا با روند متفاوتی روبهرو هستند؛ کره جنوبی با ۱۲.۹ درصد، ژاپن و تایوان هرکدام با ۱۴ درصد و سنگاپور با ۱۴.۴ درصد، در میان کشورها و مناطق دارای کمترین سهم جمعیت زیر ۱۸ سال قرار دارند.
آفریقا؛ قارهای با ساختار جمعیتی جوان
تمرکز کشورهای آفریقایی در صدر جدول یکی از مهمترین یافتههای این بررسی است. از میان ۳۰ کشور و منطقه دارای بیشترین سهم جمعیت زیر ۱۸ سال، ۲۸ مورد در آفریقا قرار دارند و افغانستان و یمن تنها استثناهای این فهرست هستند.
در جمهوری آفریقای مرکزی، بیش از نیمی از جمعیت زیر ۱۸ سال هستند و در نیجر، سومالی، مالی و چاد نیز این سهم از ۵۲ درصد فراتر میرود. جمهوری دموکراتیک کنگو با ۵۲.۵ درصد، بوروندی با ۵۱.۴ درصد، موزامبیک با ۵۱.۱ درصد، آنگولا با ۵۰.۸ درصد و اوگاندا با ۵۰.۲ درصد دیگر کشورهایی هستند که بیش از نیمی از جمعیت آنها را کودکان و نوجوانان تشکیل میدهند.
این وضعیت تا حد زیادی با نرخهای بالاتر باروری و ساختار سنی جوانتر جمعیت در بسیاری از کشورهای آفریقایی ارتباط دارد. تفاوت در اندازه مطلوب خانواده و سرعت کاهش نرخ باروری از جمله عواملی هستند که در پژوهشهای جمعیتی برای توضیح این ساختار مورد توجه قرار گرفتهاند.
۱۰ کشور و منطقه با بیشترین سهم جمعیت زیر ۱۸ سال
| رتبه | کشور/ منطقه | سهم جمعیت زیر ۱۸ سال |
|---|---|---|
| ۱ | جمهوری آفریقای مرکزی | ۵۶.۲ درصد |
| ۲ | نیجر | ۵۳.۳ درصد |
| ۳ | سومالی | ۵۳.۰ درصد |
| ۴ | مالی | ۵۲.۹ درصد |
| ۵ | چاد | ۵۲.۷ درصد |
| ۶ | جمهوری دموکراتیک کنگو | ۵۲.۵ درصد |
| ۷ | بوروندی | ۵۱.۴ درصد |
| ۸ | موزامبیک | ۵۱.۱ درصد |
| ۹ | آنگولا | ۵۰.۸ درصد |
| ۱۰ | اوگاندا | ۵۰.۲ درصد |
ایران در میانه طیف جمعیتی جهان
ایران با سهم ۲۶.۳ درصدی جمعیت زیر ۱۸ سال در رتبه ۱۱۷ این جدول قرار دارد؛ رقمی که ایران را در محدوده میانی ساختار سنی کشورهای جهان قرار میدهد.
این رقم در مقایسه با کشورهای دارای جوانترین جمعیت جهان فاصله قابلتوجهی دارد. برای نمونه در جمهوری آفریقای مرکزی بیش از ۵۶ درصد جمعیت زیر ۱۸ سال هستند، در حالی که این سهم در ایران کمی بیش از یکچهارم جمعیت است، از سوی دیگر، ایران همچنان سهم جمعیت زیر ۱۸ سال بالاتری نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی و شرق آسیا دارد.
این تفاوتها برای برنامهریزی شهری اهمیت ویژهای دارند، زیرا ساختار سنی جمعیت بهطور مستقیم بر نوع و میزان تقاضا برای خدمات شهری تأثیر میگذارد. شهری که جمعیت کودک و نوجوان بیشتری دارد، به شبکه گستردهتری از مدارس، مراکز آموزشی، فضاهای بازی، امکانات ورزشی، خدمات سلامت کودکان و محیطهای عمومی خانوادهمحور نیاز خواهد داشت. در مقابل، شهرهایی که سهم کودکان در آنها کاهش یافته و جمعیت سالمند در حال افزایش است، باید منابع بیشتری را به خدمات سلامت، مراقبت، دسترسیپذیری و زیرساختهای مناسب سالمندان اختصاص دهند.
شرق آسیا؛ رویارویی با سوی دیگر تغییرات جمعیتی
در شرق آسیا تصویر بهطور کامل متفاوتی دیده میشود. کره جنوبی، ژاپن، تایوان و سنگاپور همه کمتر از ۱۵ درصد جمعیت در گروه سنی زیر ۱۸ سال دارند. کاهش نرخ تولد در این کشورها با عواملی همچون هزینه بالای نگهداری و تربیت کودک، فرهنگ کاری فشرده و تغییر نگرش نسبت به ازدواج و فرزندآوری ارتباط داده شده است.
کاهش تعداد کودکان در کوتاهمدت میتواند بخشی از فشار بر مدارس و بعضی خدمات مرتبط با کودکان را کاهش دهد، اما در بلندمدت پیامدهای بسیار گستردهتری برای شهرها دارد. کاهش جمعیت جوان بهمعنای کاهش تعداد افرادی است که طی سالهای آینده وارد بازار کار میشوند، در حالی که همزمان تعداد سالمندان افزایش مییابد.
نظر شما