جنگ الکترونیک؛ نقطه‌ضعف پنهان آمریکا در نبرد بر سر GPS

اختلال گسترده سامانه‌های ناوبری ماهواره‌ای در خلیج فارس و تنگه هرمز، آسیب‌پذیری GPS در برابر جنگ الکترونیک را آشکار کرده است؛ پژوهش‌های فنی نشان می‌دهد جمینگ و اسپوفینگ می‌توانند موقعیت‌یابی و زمان‌بندی سامانه‌های دریایی و نظامی را با اختلال جدی روبه‌رو کنند.

به گزارش خبرگزاری ایمنا، وابستگی گسترده نیروهای نظامی آمریکا به سامانه موقعیت‌یابی جهانی (GPS) در سال‌های اخیر به یکی از نقاط آسیب‌پذیر معماری نظامی این کشور تبدیل شده است.

GPS تنها برای تعیین موقعیت استفاده نمی‌شود، بلکه بخش مهمی از قابلیت‌های ناوبری و زمان‌بندی دقیق تجهیزات نظامی موسوم به PNT را نیز تأمین می‌کند. در نتیجه، اختلال در سیگنال‌های ماهواره‌ای می‌تواند پیامدهایی فراتر از یک خطای ساده موقعیت‌یابی داشته باشد.

دفتر حسابرسی دولت آمریکا چهار تهدید اصلی علیه این زیرساخت را سلاح‌های ضدماهواره، جمینگ، اسپوفینگ و حملات سایبری معرفی کرده است. اهمیت این تهدیدها زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم تجهیزات مدرن نظامی، از هواپیما و پهپاد گرفته تا کشتی و سامانه‌های زمینی، برای عملکرد دقیق خود به اطلاعات موقعیت و زمان وابسته‌اند

تجربه ثبت‌شده در آب‌های منطقه نیز نشان داده است که این آسیب‌پذیری تنها یک فرضیه آزمایشگاهی نیست، بررسی داده‌های واقعی گیرنده‌های ناوبری روی کشتی‌ها، اختلال و جعل سیگنال در سامانه‌های مختلف ماهواره‌ای را نشان داده است، حتی استفاده هم‌زمان از GPS، GLONASS، Galileo، BeiDou و QZSS نیز مصونیت ایجاد نمی‌کند، زیرا یک محیط رادیویی آلوده می‌تواند چندین منظومه را هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد.

در چنین شرایطی، اسپوفینگ حتی از جمینگ خطرناک‌تر است. در جمینگ، گیرنده ممکن است سیگنال را از دست بدهد و خطا را تشخیص دهد، اما در اسپوفینگ، اطلاعات جعلی می‌تواند به‌عنوان داده معتبر پذیرفته شود، بنابراین یک سامانه پیشرفته ممکن است بدون دریافت هشدار فوری، موقعیت یا زمان نادرستی را مبنای تصمیم‌گیری قرار دهد.

این مسئله برای نیروهایی که در فاصله زیاد از زیرساخت‌های پشتیبان فعالیت می‌کنند اهمیت دوچندان دارد. آمریکا برای کاهش این وابستگی، برنامه‌هایی همچون ناوبری مقاوم در برابر اختلال، سامانه‌های ضدپارازیت و سیگنال نظامی M-Code را توسعه داده است، با این حال همین حجم سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد وابستگی به GPS همچنان یک چالش جدی محسوب می‌شود.

راه‌حل آینده، حرکت از «اتکا به یک منبع» به سمت ناوبری چندحسی است؛ ترکیبی از سامانه‌های اینرسیایی، دوربین، رادار و تطبیق عوارض زمین. ماهواره‌های مدار پایین نیز می‌توانند به‌عنوان منابع مکمل و ابزارهایی برای شناسایی منابع پارازیت وارد این معادله شوند.

در مجموع، تجربه اختلالات ناوبری در آب‌های منطقه یک پیام روشن برای جنگ مدرن دارد: برتری نظامی تنها به تعداد هواپیماها، کشتی‌ها یا پهپادها وابسته نیست، بلکه به میزان اعتمادپذیری اطلاعاتی که این تجهیزات دریافت می‌کنند نیز بستگی دارد.

هرچه یک نیروی نظامی به زیرساختی نظیر GPS وابسته‌تر باشد، ایجاد اختلال در همان زیرساخت می‌تواند هزینه عملیاتی سنگینی به آن تحمیل کند. این موضوع، جنگ الکترونیک را به یکی از مؤثرترین ابزارهای به چالش کشیدن برتری فناورانه آمریکا تبدیل کرده است.

کد مطلب 1000971

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.