به گزارش سرویس ترجمه خبرگزاری ایمنا، شهرهای امروز برای پاسخ به چالشهای پیچیده از جمله کاهش حضور شهروندان، کمتوجهی به فضاهای عمومی و فاصله میان برنامهریزان و ساکنان، به ابزارهای نوینی روی آوردهاند که فراتر از روشهای سنتی ارتباطی عمل میکنند. یکی از رویکردهای رو به رشد، بهرهگیری از منطق و جذابیت بازی در طراحی و مدیریت شهری است؛ رویکردی که تلاش میکند تعامل با شهر را از یک وظیفه یا رخداد خشک به تجربهای لذتبخش و مشارکتی تبدیل کند. تجربه
دتمولد آلمان؛ بازیوارسازی آنالوگ در فضای عمومی
شهر دتمولد در آلمان نمونهای جدید و متفاوت از بازیوارسازی شهری را در سال ۲۰۲۴ اجرا کرد. دو تیم پژوهشی از مؤسسه طراحی راهبردی دانشگاه علوم کاربردی و هنر اوستوستفالن-لیپه با هدف پیوند فناوریهای شهر هوشمند با ظرفیت بازیوارسازی، شش روش و قالب بازی را در فضای عمومی این شهر متوسط آزمایش کردند. نکته برجسته این پروژه آن بود که برخلاف بسیاری از طرحها، این روشها بهطور ترکیبی یا کامل آنالوگ بودند؛ یعنی دادههای دیجیتال در پسزمینه قرار میگرفتند و لذت بازی با عناصر ملموس، مشارکت شهروندان را آسانتر میکرد.
انگیزه اصلی این آزمایش حل یک مشکل بنیادین در مشارکت شهری بود: اینکه ترکیب شهروندان شرکتکننده، بازتاب تنوع جامعه نیست و گروههای کمبرخوردار بهندرت در تصمیمگیریها حضور دارند. پلتفرمهای دیجیتال نیز نیازمند دسترسی فعال آنلاین هستند و بسیاری از گروهها را حذف میکنند. پژوهشگران دتمولد با ساختن ابزارهای ساده و آنالوگ و قراردادن دادههای دیجیتال در پسزمینه، تلاش کردند محیطی دعوتکنندهتر برای مشارکت ایجاد کنند. موضوعاتی همچون برنامهریزی شهری، امنیت داده، تحرک، تغییر اقلیم و خود شهر هوشمند در این قالبها مورد بحث قرار گرفت.
این روشها بهعنوان مکمل مشارکت آنلاین و توسعهای برای برنامههای سنتی ارتباط با شهروندان طراحی شدند و در سطوح مختلف مشارکت از اطلاعرسانی تا توانمندسازی، طبقهبندی و ارزیابی شدند. پژوهشگران همچنین بهطور انتقادی این باور رایج را زیر سؤال بردند که فناوریهای ارتباطی بهخودیخود عصر تازهای از مشارکت سیاسی میآفرینند. تجربه دتمولد نشان داد که بازیوارسازی آنالوگ میتواند ناترازی قدرت را کاهش دهد، محیطی دعوتکنندهتر برای مشارکت ایجاد کند و گروههایی را که در فرایندهای دیجیتال غایب هستند، به صحنه فرا بخواند.
تجربه دتمولد درس مهمی برای شهرهایی دارد که به دنبال مشارکت فراگیرتر هستند: بازیوارسازی به فناوریهای پیچیده نیاز ندارد و ابزارهای ساده و ملموس میتوانند در جذب گروههای متنوع مؤثرتر باشند. این رویکرد شادی بازی را با دادههای شهر هوشمند پیوند میدهد و مشارکت و تغییر رفتار را آسانتر میکند. دتمولد نشان میدهد که بازیوارسازی شهری زمانی موفق است که فراگیر، ساده و پیوندخورده با فرایندهای واقعی تصمیمگیری باشد و بهجای توهم مشارکت، دروازهای به مشارکت معنادار و دموکراتیکتر بگشاید.
سنگاپور؛ بازی واقعیت افزوده بهمثابه ابزار بازآفرینی تجربه شهری
سنگاپور در دسامبر ۲۰۲۵ میزبان رویداد «سافاری شهری پوکمون گو» بود که شرکتکنندگان را به کاوش فیزیکی در نقاط مختلف شهر دعوت میکرد. این رویداد بخشی از مجموعه جهانی «سافاری شهری» است که شهرهای مختلفی در آن میزبان بازیکنان میشوند و شهر را به یک زمین بازی گسترده تبدیل میکنند. در طول رویداد، شهر به یک زمین بازی گسترده تبدیل میشود، نقاط مختلف شهر بهعنوان ایستگاههای پوک و سالنهای مبارزه ویژه رویداد فعال میشوند و بازیکنان میتوانند در حین گشتوگذار در شهر، به مأموریتهای زمانی دسترسی پیدا کنند. این طراحی بازیکنان را به حرکت فیزیکی در سطح شهر، کشف محلهها، پارکها و بناهای شاخص ترغیب میکند.
این رویداد فراتر از یک آخر هفته شکار موجودات مجازی، به مطالعهای واقعی درباره توانایی بازیهای واقعیت افزوده در دگرگونی فضاهای شهری و تقویت پیوندهای اجتماعی در سنگاپور تبدیل شد. در این رویداد شهروندان و گردشگران از نسلها و گروههای سنی مختلف بهصورت همزمان در سطح شهر حرکت میکردند، محلهها و بناهای آشنا را از منظری تازه میدیدند و در یک تجربه مشترک شهری سهیم میشدند.
پیامدهای اجتماعی این رویداد فراتر از سرگرمی بود؛ بازیکنان در گروههای بیننسلی شهر را با هم کاوش کردند و همین موضوع پیوند میان نسلها را تقویت کرد. رویداد به رونق گردشگری محلی کمک کرد، فعالیت بدنی را افزایش داد و حتی از ابتکارهای اجتماعی همچون پیادهروی سالمندان برای امور خیریه حمایت کرد. این نتایج نشان میدهد که بازی میتواند با اهداف سلامت عمومی و مسئولیت اجتماعی همراستا شود و صرفاً یک فعالیت تفریحی باقی نماند.
تجربه سنگاپور بخشی از پژوهشهای گستردهتر درباره بازیوارسازی و مکانسازی شهری است که نشان میدهد بازیهای واقعیت افزوده میتوانند نحوه تجربه و استفاده از فضاهای عمومی را بازتعریف کنند. در این نگاه پلتفرمهای بازی دیگر ابزار سرگرمی نیستند، بلکه به ابزارهایی قدرتمند برای مشارکت اجتماعی، ایجاد انسجام و پرورش زندگی شهری پویاتر تبدیل شدهاند.
نظر شما