به گزارش خبرگزاری ایمنا، سرمایهگذاری خارجی برای یک استان فقط ورود چند میلیون دلار منابع مالی نیست؛ پشت هر رقم، روایتی از اعتماد، ریسکپذیری، ظرفیتهای اقتصادی، امنیت سرمایه و البته توان مدیریت برای تبدیل یک فرصت به یک پروژه واقعی نهفته است.
در همدان، این روایت طی سالهای اخیر با سرعت بیشتری نوشته شده است؛ روایتی که اکنون اعداد آن از چند صد میلیون دلار عبور کرده و مسئولان اقتصادی استان از ورود سرمایهگذاران خارجی به حوزههای متنوع صنعتی، معدنی، کشاورزی و خدماتی خبر میدهند.
بر اساس آخرین آمار اعلامشده مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان همدان، مجموع سرمایهگذاری خارجی انجامشده در استان به ۳۴۵ میلیون دلار رسیده که ۲۳۰ میلیون دلار آن در سالهای ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ و در دولت چهاردهم محقق شده است.
حسن پیمانی همچنین از صدور مجوزهای جدید و قرار گرفتن طرحهای دیگری در مسیر دریافت مجوز خبر داد و گفت: این میزان سرمایهگذاری در قالب ۳۰ طرح تعریف شده و ظرفیت ایجاد سه هزار و ۳۳۰ فرصت شغلی را دارد که بخشی از این طرحها تا پایان امسال یا سال آینده به بهرهبرداری میرسد.
وی ادامه داد: از مجموع سرمایهگذاریهای خارجی، ۱۶۰ میلیون دلار در سال ۱۴۰۳ و ۵۵ میلیون دلار در سال گذشته انجام شده است.
پیمانی، همدان را بر اساس آمارهای کشوری در زمره استانهای پیشرو در حوزه سرمایهگذاری خارجی دانست و گفت: تاکنون ۱۰۱ فرصت سرمایهگذاری از سوی دستگاههای اجرایی استان معرفی شده که ۳۳ فرصت به نتیجه رسیده و ۶۸ فرصت دیگر در حال پیگیری است.
وقتی همدان برای سرمایهگذار «فرش قرمز» پهن میکند
حمید ملانوریشمسی، استاندار همدان، در تشریح سیاست اقتصادی استان تاکید کرده که بسترهای لازم برای سرمایهگذاری داخلی و خارجی فراهم شده و «فرش قرمز» برای سرمایهگذاران پهن است.
این عبارت در ظاهر یک ادبیات رایج مدیریتی است، اما در میدان اقتصاد، معنای آن باید در عملکرد دستگاههای اجرایی، سرعت صدور مجوزها، دسترسی به زیرساختها، امنیت سرمایه، تامین زمین، انرژی و امکان فعالیت اقتصادی خود را نشان دهد.
سرمایهگذار خارجی پیش از آنکه درباره رقم سرمایه تصمیم بگیرد، به محیط سرمایهگذاری نگاه میکند؛ اینکه آیا میتواند با یک نظام اداری قابل پیشبینی مواجه شود، آیا پروژه در زمان مقرر به نتیجه میرسد، آیا مسیر صادرات و تامین مواد اولیه روشن است و آیا در زمان بروز مشکل، دستگاههای دولتی کنار پروژه خواهند ایستاد یا خیر.
از همین منظر، سیاست مدیریت استان برای همراهی با سرمایهگذار اهمیت پیدا میکند؛ زیرا در اقتصاد رقابتی امروز، سرمایه منتظر نمیماند و به سمت محیطی حرکت میکند که هزینه، ریسک و زمان کمتری را به آن تحمیل کند.
استاندار همدان همچنین از جذب یک سرمایهگذار خارجی از ترکیه پس از جنگ ۱۲ روزه خبر داد و بر امن بودن ایران و استان همدان برای سرمایهگذاری تاکید کرده است؛ موضوعی که از نگاه مدیریت استان، بیانگر تداوم روند جذب سرمایه در شرایط دشوار اقتصادی و منطقهای است.
استاندار همدان ادامه داد: در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۶۰ میلیون دلار و در سال ۱۴۰۴ نیز ۵۵ میلیون دلار سرمایهگذاری خارجی در استان انجام شده و در سال جاری نیز ۱۵ میلیون دلار سرمایهگذاری مجوز گرفته است و ۱۵ میلیون دلار دیگر نیز در مسیر اخذ مجوز قرار دارد و مدارک مربوط به یک طرح ۲۹ میلیون دلاری در حال تکمیل است.
سرمایهگذاری خارجی هنگامی به دستاورد اقتصادی تبدیل میشود که سرمایه وارد چرخه تولید و زمین پروژه آماده شود، ماشینآلات برسد، خط تولید راهاندازی، نیروی کار جذب و محصول نهایی وارد بازار شود.
به همین دلیل، مرحله بعد از جذب سرمایه شاید مهمتر از مرحله مذاکره برای جذب آن باشد؛ مرحلهای که در آن یک سرمایهگذاری مصوب باید به سرمایه مولد تبدیل شود.
ملانوری شمسی نیز بر همین نکته تاکید کرده و گفته است بخش قابل توجهی از سرمایهگذاریهای اخیر وارد مرحله اجرا شده و تعدادی از طرحها نیز به بهرهبرداری خواهند رسید.
سرمایهگذارانی از شرق آسیا تا خلیج فارس
بر اساس اطلاعات اعلامشده، سرمایهگذاران خارجی از کشورهایی همچون چین، امارات، کره جنوبی و ترکیه وارد پروژههای اقتصادی استان شدهاند.
در سال ۱۴۰۳، تولید انواع کودهای شیمیایی با سرمایهگذاری کرهای، تولید کنسانتره آهن با سرمایهگذاری چین، احداث باغ ویلا با سرمایهگذاری ترکیه و طرحهای مربوط به سردخانه و بستهبندی میوه در استان دنبال شده است.
این تنوع جغرافیایی به خودی خود یک نشانه مثبت برای اقتصاد استان است؛ زیرا نشان میدهد بازار سرمایهگذاری همدان محدود به یک کشور یا یک مسیر خاص نیست و میتواند از شرق آسیا تا کشورهای منطقه خلیج فارس، سرمایهگذار جذب کند.
البته در گام بعدی باید دید این ارتباطات اقتصادی تا چه اندازه میتواند به انتقال فناوری، بازارهای صادراتی، دانش مدیریتی و توسعه زنجیرههای تولید در استان منجر شود.
چین؛ از کنسانتره آهن تا قطعهسازی
چینیها در میان سرمایهگذاران خارجی فعال در همدان سهم قابل توجهی دارند.
تولید کنسانتره آهن یکی از طرحهای سرمایهگذاری با مشارکت چین بوده و در ادامه نیز برای شرکتهای چینی، مجوزهایی در حوزه قطعهسازی صادر شده است.
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری همدان از صدور مجوز برای یک شرکت چینی در ملایر با سرمایهگذاری سه میلیون دلار در زمینه تامین قطعات مصرفی موتورسیکلت خبر داده است.
این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که ورود سرمایه خارجی به قطعهسازی میتواند به توسعه زنجیره صنعتی استان کمک کند؛ بهویژه اگر ارتباط میان سرمایهگذار خارجی و تولیدکنندگان داخلی شکل بگیرد و بخشی از نیاز صنایع از داخل استان تامین شود.
در این صورت، یک پروژه خارجی دیگر تنها یک واحد اقتصادی مستقل نخواهد بود، بلکه به حلقهای از زنجیره تولید تبدیل میشود.
امارات؛ سرمایه در موتور سیکلت، کشاورزی و دامپروری
براساس اعلام سید مجتبی حسینی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری همدان برای یک شرکت از امارات سرمایهگذاری ۱۰ میلیون دلاری در حوزه تامین قطعات مصرفی موتورسیکلت با پیشبینی اشتغال ۸۰ نفر مجوز صادر شده است.
همچنین یک شرکت اماراتی دیگر با سرمایهگذاری ۲ میلیون دلار در حوزه پرورش گوسفند و زراعت محصولات کشاورزی در شهرستان ملایر فعالیت خواهد کرد.
این دو پروژه از یک جهت دیگر نیز اهمیت دارند؛ سرمایهگذاری خارجی در همدان تنها در صنایع بزرگ و سنگین تعریف نشده و بخش کشاورزی و فعالیتهای وابسته به آن نیز میتواند مقصد سرمایه خارجی باشد.
برای استانی که بخش مهمی از ظرفیت اقتصادی آن با کشاورزی، باغداری و صنایع وابسته پیوند دارد، جذب سرمایه برای فرآوری، بستهبندی، زنجیره سرد، دامپروری و صنایع تبدیلی میتواند ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند.
۱۵ میلیون دلار برای ماشینآلات CNC
در میان طرحهای جدید، پروژه تولید ماشینآلات CNC نیز دیده میشود؛ طرحی که مدارک آن برای دریافت مجوز تکمیل شده و سرمایهگذاری آن ۱۵ میلیون دلار اعلام شده است.
ورود سرمایه به چنین حوزهای، در صورت تحقق، میتواند فراتر از افزایش ظرفیت تولید یک محصول باشد؛ زیرا ماشینآلات صنعتی بخشی از زیرساخت تولید سایر صنایع را تشکیل میدهند و توسعه این بخش میتواند به تقویت بنگاههای صنعتی دیگر نیز کمک کند.
این همان نقطهای است که سرمایه خارجی میتواند از یک پروژه منفرد به یک پیشران برای بخشهای دیگر اقتصاد تبدیل شود.
۱۰۱ فرصت سرمایهگذاری؛ نقشهای که هنوز باید به پروژه تبدیل شود
یکی از مهمترین اقدامات اقتصادی استان، شناسایی فرصتهای سرمایهگذاری است.
حسینی از ثبت ۱۰۱ فرصت سرمایهگذاری از سوی دستگاههای اجرایی و فرمانداریهای استان در سامانه مربوط خبر داده و گفته است ۳۳ فرصت وارد مرحله اجرایی شدهاند.
این اقدام اگر با مطالعه دقیق اقتصادی همراه شود، میتواند یکی از پایههای توسعه آینده همدان باشد.
سرمایهگذار به یک فهرست بلندبالا از نام پروژهها نیاز ندارد؛ او باید بداند هر فرصت چه میزان سرمایه میخواهد، بازار آن کجاست، مواد اولیه از کجا تامین میشود، چه میزان اشتغال ایجاد میکند، زمین و زیرساخت آن کجاست، دوره بازگشت سرمایه چقدر و چه مشوقهایی برای آن در نظر گرفته شده است.
بنابراین، مرحله بعدی برای ۱۰۱ فرصت ثبتشده، سرمایهپذیر کردن واقعی آنها است؛ یعنی تبدیل فرصت خام به بسته سرمایهگذاری شفاف و قابل ارائه به سرمایهگذار.
ملایر؛ شهری که سرمایهگذار خارجی را جدی گرفته است
در میان شهرستانهای همدان، نام ملایر در فهرست طرحهای سرمایهگذاری خارجی بیش از دیگر مناطق تکرار میشود.
قطعهسازی، تامین قطعات موتورسیکلت، پرورش گوسفند، زراعت و طرحهای مرتبط با صنایع تبدیلی، تنها بخشی از ظرفیتهای مطرحشده برای این شهرستان است.
در کنار صنعت، ملایر از ظرفیتهای کشاورزی و باغی نیز برخوردار است و همین تنوع میتواند زمینه را برای ایجاد زنجیرههای ارزش فراهم کند.
این نگاه میتواند مسیر تازهای را پیش روی سرمایهگذاری خارجی قرار دهد که سرمایهگذاری فقط برای تولید محصول خام نباشد؛ بلکه برای تبدیل محصول به کالای نهایی با ارزش افزوده بالا انجام شود.
کشاورزی همدان؛ از تولید خام تا اقتصاد ارزشافزوده
در اقتصادی که منابع آب محدودتر شده و هزینه تولید افزایش یافته، ادامه مسیر با تولید خام دشوار است، استان نیازمند آن است که از هر واحد آب و زمین، ارزش اقتصادی بیشتری تولید کند.
ایجاد صنایع تبدیلی، سردخانهها، بستهبندی، فرآوری، زنجیرههای توزیع و صادرات، میتواند بخشی از این مسیر باشد.
سرمایهگذار خارجی نیز اگر در این زنجیره وارد شود، میتواند علاوه بر سرمایه، بازار و تجربه صادراتی را به همراه بیاورد.
نمونههایی مانند سرمایهگذاری در سردخانه و بستهبندی میوه نشان میدهد این مسیر از هماکنون در حال شکلگیری است.
گردشگری؛ فرصت دیگری برای ورود سرمایه
همدان یکی از استانهایی است که سرمایهگذاری خارجی در آن میتواند به حوزه گردشگری نیز گسترش پیدا کند و استاندار همدان در سفرهای شهرستانی بر اهمیت گردشگری و بازارچههای محلی و نمایشگاههای تخصصی تاکید کرده است.
اگر سرمایهگذاری در گردشگری از ساختوساز صرف عبور کند و به ایجاد زنجیره خدمات گردشگری، هتلداری، بومگردی، صنایع دستی، گردشگری سلامت و معرفی محصولات محلی برسد، میتواند برای اقتصاد استان ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند.
در چنین مدلی، گردشگر تنها مصرفکننده یک خدمت نیست؛ بلکه موتور محرک مجموعهای از فعالیتهای اقتصادی از حملونقل و اقامت تا صنایع دستی، غذا، کشاورزی و فروش محصولات محلی خواهد بود.
از «سرمایهگذار خارجی» تا «اشتغال همدانی»
یکی از مهمترین پرسشها درباره سرمایهگذاری خارجی این است که سهم مردم محلی از آن چیست؟ پاسخ را باید در میزان اشتغال، استفاده از ظرفیت شرکتهای داخلی، خرید مواد اولیه از تولیدکنندگان استان، انتقال فناوری و افزایش صادرات جستوجو کرد.
برای مثال، طرح ۱۰ میلیون دلاری اماراتی در حوزه تامین قطعات موتورسیکلت با پیشبینی اشتغال ۸۰ نفر، تنها از منظر رقم سرمایه اهمیت ندارد؛ بلکه تعداد شغل ایجادشده و زنجیرهای که پیرامون آن شکل میگیرد نیز اهمیت دارد.
هرچه این ارتباط با اقتصاد محلی عمیقتر باشد، اثر سرمایهگذاری خارجی بر رفاه مردم بیشتر خواهد بود.
آزمون بزرگ؛ تبدیل مجوز به سرمایه واقعی
معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری همدان در همین زمینه توضیح داده است که مجوز سرمایهگذاری خارجی مهلت مشخص دارد و سرمایهگذار پس از دریافت مجوز یک سال فرصت دارد سرمایه را وارد کشور کند؛ در شرایط خاص امکان تمدید وجود دارد، اما در صورت عدم ورود سرمایه در مهلت مقرر، مجوز میتواند ابطال شود.
بنابراین، عملکرد دستگاههای اجرایی پس از صدور مجوز، به اندازه عملکرد آنها در مرحله جذب سرمایه اهمیت دارد.
مدیریت اقتصادی در میدان؛ از جلسه تا پیگیری روزانه
حسینی از تشکیل جلسات تیم اقتصادی استان با بخش خصوصی و حوزه تولید خبر داده و گفته است این تیم سهشنبه هر هفته در خدمت بخش خصوصی بوده است. همچنین در مقاطع خاص، کارگروه تسهیل به شکل روزانه مسائل واحدهای اقتصادی را بررسی کرده است.
این مدل مدیریتی از یک منظر مهم است که سرمایهگذار خارجی بیش از هر چیز به سرعت حل مساله نیاز دارد.
اگر پروژهای برای تامین زمین، برق، گاز، آب، مجوز یا مسائل بانکی با مانع مواجه شود، طولانی شدن فرآیند میتواند هزینه سرمایهگذاری را افزایش دهد و حتی انگیزه سرمایهگذار را از بین ببرد. بنابراین، یکی از شاخصهای مهم آینده سرمایهگذاری خارجی در همدان، نه فقط میزان سرمایه جذبشده، بلکه میانگین زمان حل مشکلات پروژههای سرمایهگذاری خواهد بود.
رقابت برای جذب سرمایه دیگر محدود به مرزهای جغرافیایی نیست. استانهای مختلف کشور تلاش میکنند فرصتهای خود را به سرمایهگذاران داخلی و خارجی معرفی کنند و در این میان، استانی موفقتر خواهد بود که بتواند مجموعهای از مزیتها شامل امنیت، زیرساخت، نیروی انسانی، بازار، مواد اولیه، دسترسی حملونقلی، حمایت اداری و چشمانداز سودآوری را همزمان عرضه کند.
همدان بخشی از این مزیتها را دارد؛ اما برای حفظ جایگاه خود باید از مرحله معرفی ظرفیتها به مرحله بازاریابی حرفهای سرمایهگذاری حرکت کند.
یعنی هر شهرستان باید نقشه سرمایهگذاری خود را داشته و هر فرصت باید مطالعه اقتصادی داشته باشد و هر سرمایهگذار نیز باید یک مسیر مشخص برای ورود، اجرا و بهرهبرداری پیش روی خود ببیند.
سرمایهگذاری خارجی؛ یک شاخص برای سنجش اعتماد
ورود سرمایه خارجی را میتوان یکی از شاخصهای اعتماد به اقتصاد یک منطقه نیز دانست. سرمایهگذار خارجی پیش از ورود منابع مالی، شرایط سیاسی، اقتصادی، امنیتی و زیرساختی را ارزیابی میکند.
از این منظر، رشد سرمایهگذاری خارجی در همدان میتواند نشانهای از افزایش جذابیت اقتصادی استان باشد؛ اما این اعتماد باید حفظ و تقویت شود.
یک پروژه موفق خارجی میتواند برای جذب پروژههای بعدی نیز نقش تبلیغاتی داشته باشد. سرمایهگذار بعدی معمولاً فقط به وعدههای مسئولان نگاه نمیکند؛ او عملکرد سرمایهگذاران قبلی را بررسی میکند.
اگر یک سرمایهگذار خارجی در همدان بتواند پروژه خود را در زمان مناسب اجرا کند و به بازار برسد، خود آن پروژه تبدیل به یک ویترین سرمایهگذاری برای استان خواهد شد.
سرمایه خارجی وقتی ارزش دارد که ماندگار شود
اقتصاد همدان اکنون در نقطهای قرار گرفته که باید از «جذب سرمایه» به سمت «تثبیت سرمایه» حرکت کند. سرمایهای که وارد شود اما به دلیل بروکراسی، کمبود زیرساخت یا طولانی شدن فرآیندها متوقف بماند، نمیتواند نقش مورد انتظار خود را در توسعه ایفا کند.
در مقابل، سرمایهای که به کارخانه، واحد فرآوری، مزرعه مدرن، زنجیره صادراتی، صنعت قطعهسازی یا پروژه گردشگری تبدیل شود، میتواند سالها در اقتصاد استان باقی بماند.
رهاورد:
حالا در مقابل مدیریت استان یک فرصت و یک مسئولیت همزمان قرار دارد. فرصت آن است که سرمایهگذاران خارجی به همدان آمدهاند، پروژه معرفی، مجوز صادر و زمینه برای سرمایهگذاری فراهم شده است. مسئولیت آن است که این سرمایهها در پیچوخم فرآیندهای اداری متوقف نشوند و به تولید واقعی برسند.
حمید ملانوریشمسی استاندار همدان از یک سو بر آمادگی استان برای پذیرش سرمایهگذاران تاکید کرده، سیدمجتبی حسینی معاون امور اقتصادی استانداری بر شتاب گرفتن سرمایهگذاری خارجی و حسن پیمانی مدیرکل امور اقتصادی و دارایی استان همدان نیز آمار سرمایهگذاری، مجوزهای جدید و فرصتهای شناساییشده را تشریح کرده است. در کنار اینها، سیاستهای اعلامشده برای توسعه صنایع تبدیلی، تکمیل زنجیره ارزش، برندسازی محصولات کشاورزی و فعال کردن ظرفیتهای شهرستانها، میتواند چارچوبی برای مرحله بعدی توسعه اقتصادی همدان باشد.
اکنون باید منتظر ماند و دید این اعداد چگونه خود را در زندگی روزمره مردم نشان میدهند؛ چند کارخانه جدید راهاندازی میشود، چند جوان همدانی صاحب شغل میشوند، چه میزان محصول جدید تولید خواهد شد و چه مقدار از تولید استان راهی بازارهای خارجی میشود.
سرمایهگذاری خارجی در نهایت نه با دلار، بلکه با اثر آن بر زندگی مردم سنجیده میشود.
منبع : ایرنا
نظر شما