به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهرهای امروز دیگر تنها مجموعهای از خیابانها، ساختمانها و شبکههای حملونقل نیستند؛ بخش مهمی از کیفیت زندگی شهری به این موضوع وابسته است که شهروند برای انجام یک کار اداری، قضایی یا دریافت یک خدمت عمومی با چه میزان زمان، هزینه و پیچیدگی روبهرو میشود.
پراکندگی مراکز اداری در یک کلانشهر میتواند به معنای شکلگیری سفرهای متعدد، افزایش بار ترافیکی، اتلاف زمان شهروندان و تحمیل هزینههای مضاعف به دستگاههای اجرایی و مدیریت شهری باشد. به همین دلیل، در بسیاری از شهرها، تمرکز خدمات و ایجاد مجموعههای اداری چندمنظوره بهعنوان یکی از راهکارهای ساماندهی نظام خدمات عمومی مورد توجه قرار گرفته است.
تجربه نشان داده است که تجمیع ساختمانها بهتنهایی به معنای ایجاد یک مجموعه موفق اداری نیست. یک مجموعه اداری زمانی میتواند مأموریت خود را بهدرستی انجام دهد که شبکه دسترسی، پارکینگ، زیرساختهای آب و برق و فاضلاب، ارتباطات، خدمات رفاهی، ایمنی، مدیریت بحران و حتی نحوه اداره فضاهای مشترک آن همزمان با توسعه ساختمانها پیشبینی و اجرا شود. در غیر این صورت، پروژهای که با هدف کاهش مشکلات شهری شکل گرفته، ممکن است در زمان بهرهبرداری خود به منشأ مسائل تازهای همچون ترافیک، کمبود پارکینگ، اختلال در خدمات یا افزایش هزینههای نگهداری تبدیل شود.
این موضوع برای اصفهان بهعنوان یکی از شهرهای بزرگ و پرمراجعه کشور اهمیت بیشتری دارد. تمرکز دستگاههای اجرایی و قضایی در یک مجموعه میتواند بخشی از پراکندگی فعلی خدمات را سامان دهد و زمینه استفاده مشترک از برخی زیرساختها و امکانات را فراهم کند، اما تحقق این هدف نیازمند نگاهی فراتر از ساخت ساختمانهاست. در چنین پروژهای شهر باید از پشت دیوار مجموعه دیده شود، یعنی دسترسی شهروندان، ظرفیت معابر پیرامونی، امکان توقف خودرو، حرکت ایمن عابران، دسترسی خودروهای امدادی و اتصال مجموعه به شبکه زیرساختی شهر همزمان با پیشرفت پروژه مورد توجه قرار گیرد.
مجموعه اداری دنارت در همین نقطه اهمیت پیدا میکند. پروژهای با مساحتی بیش از ۹۲ هزار متر مربع و ۴۹ قطعه که برای استقرار مجموعهای از کاربریهای اداری، قضایی، خدماتی، فرهنگی و پشتیبان طراحی شده است. در این میان، حضور دادگستری استان اصفهان در یکی از بزرگترین قطعات مجموعه، اهمیت موضوع دسترسی، ترافیک، پارکینگ و خدمات عمومی را دوچندان میکند، چراکه بهرهبرداری از چنین مجموعهای تنها با حضور کارکنان دستگاهها تعریف نمیشود و روزانه میتواند میزبان شمار قابل توجهی از شهروندان، مراجعان، وکلا، کارشناسان و دیگر گروههای مرتبط باشد.
تجمیع دستگاههای اداری و قضایی در یک مجموعه میتواند بخشی از این پراکندگی را کاهش دهد و امکان استفاده مشترک از زیرساختها و خدمات را فراهم کند، اما این اتفاق زمانی محقق میشود که پروژه از ابتدا بهعنوان یک «مجموعه شهری» دیده شود، نه مجموعهای از ساختمانهای مستقل. در چنین رویکردی، خیابانهای پیرامونی، مسیرهای دسترسی، پارکینگ، حملونقل عمومی، پیادهراهها، زیرساختهای آب، برق، گاز و فاضلاب، شبکه ارتباطی و فیبر نوری، خدمات رفاهی، ایمنی و مدیریت بحران همگی بخشی از پروژه محسوب میشوند.
مجموعه اداری دنارت در اصفهان نمونهای قابل توجه از چنین پروژهای است؛ مجموعهای با مساحت ۹۲ هزار و ۴۴ متر مربع که در قالب ۴۹ قطعه برای استقرار کاربریهای مختلف طراحی شده و در میان آنها کاربریهای اداری، قضایی، خدماتی، فرهنگی و پشتیبان پیشبینی شده است. در این میان، اختصاص قطعهای به مساحت ۱۵ هزار و ۸۸ متر مربع به دادگستری استان اصفهان، اهمیت این مجموعه را از منظر تعداد کارکنان، مراجعان و حجم سفرهای روزانه دوچندان میکند.
در واقع، هرچه سهم کاربریهای پرمراجعه در دنارت بیشتر شود، اهمیت زیرساختهای پشتیبان نیز افزایش خواهد یافت. اگر ظرفیت معابر و پارکینگ متناسب با حجم مراجعات توسعه پیدا نکند، تمرکز خدماتی که قرار است بخشی از سفرهای شهری را سامان دهد، میتواند خود به ایجاد سفر و ترافیک بیشتر در محدوده منجر شود. از همین رو، یکی از پرسشهای اساسی درباره آینده دنارت این است که آیا زیرساختهای این مجموعه همپای ساختمانهای آن توسعه پیدا میکنند یا خیر.
موضوع دیگر، آینده بهرهبرداری از مجموعه است. در پروژهای با این وسعت و تعدد دستگاههای بهرهبردار، نگهداری تأسیسات مشترک، مدیریت پارکینگ، نظافت، فضای سبز، روشنایی، امنیت، پسماند و فضاهای عمومی نمیتواند بدون یک سازوکار هماهنگ دنبال شود. ایجاد یک نظام مدیریت یکپارچه میتواند از موازیکاری میان دستگاهها جلوگیری کند و هزینه نگهداری مجموعه را نیز کاهش دهد.
از سوی دیگر، مرحله اجرای پروژه فرصت مناسبی برای پیشبینی زیرساختهایی است که اصلاح آنها پس از بهرهبرداری دشوار و پرهزینه خواهد بود. ایجاد مسیر مشترک تأسیسات، پیشبینی ظرفیت مازاد شبکههای خدماتی، توسعه فیبر نوری و زیرساختهای هوشمند و توجه به دسترسی خودروهای امدادی، از جمله اقداماتی است که میتواند کیفیت بهرهبرداری آینده مجموعه را تعیین کند.
مسئله دنارت تنها ساخت ساختمانهای اداری نیست؛ مسئله اصلی، ایجاد مجموعهای است که بتواند در زمان بهرهبرداری، هم پاسخگوی نیاز دستگاههای مستقر باشد و هم تجربهای روان، ایمن و قابل دسترس برای شهروندانی فراهم کند که برای دریافت خدمات به این محدوده مراجعه خواهند کرد.
زیرساختهای دنارت باید همزمان با ساختمانها کامل شود
علی باقری، مدیر منطقه ۶ شهرداری اصفهان درباره ابعاد این پروژه، الزامات آمادهسازی زیرساختها، دسترسی، پارکینگ و ضرورت مدیریت یکپارچه مجموعه به خبرنگار ایمنا میگوید: مجموعه اداری دنارت پروژهای با ابعاد قابل توجه است و برای اینکه در زمان بهرهبرداری بتواند به اهداف خود در زمینه تمرکز خدمات اداری، قضایی و پشتیبان دست پیدا کند، لازم است موضوع آمادهسازی زیرساختهای آن همزمان با روند ساخت ساختمانها دنبال شود، چراکه اگر زیرساختها به مراحل پایانی موکول شوند، اجرای آنها در آینده با هزینه، زمان و محدودیتهای بیشتری همراه خواهد بود.
وی میافزاید: مجموعه دنارت در زمینی به مساحت ۹۲ هزار و ۴۴ متر مربع شکل گرفته و ۴۹ قطعه با کاربریهای مختلف در آن پیشبینی شده است، بنابراین با پروژهای روبهرو هستیم که از نظر وسعت و تعدد بهرهبرداران، نیازمند یک برنامهریزی یکپارچه است و نمیتوان هر قطعه را جدا از قطعات دیگر و بدون توجه به عملکرد کل مجموعه بررسی کرد.
مدیر منطقه ۶ شهرداری اصفهان تصریح میکند: یکی از موضوعات مهم، تأمین شبکههای آب، برق، گاز، فاضلاب، مخابرات و سایر خدمات زیربنایی است و باید ظرفیت این شبکهها متناسب با ظرفیت نهایی مجموعه در نظر گرفته شود، همچنین در طراحی و اجرای زیرساختها باید امکان توسعههای آینده نیز دیده شود تا در سالهای بعد، برای افزایش ظرفیت خدمات، نیاز به تخریب دوباره معابر و فضاهای اجراشده نباشد.
باقری ادامه میدهد: ایجاد مسیر مشترک برای عبور تأسیسات یکی از اقداماتی است که میتواند در این زمینه مؤثر باشد؛ زیرا مجموعهای با این تعداد ساختمان و بهرهبردار، در طول سالهای فعالیت خود همواره به توسعه، تعمیر و نگهداری شبکههای مختلف نیاز خواهد داشت و وجود مسیر مشترک میتواند عملیات دسترسی به تأسیسات و نگهداری آنها را سادهتر و کمهزینهتر کند.
وی بر اهمیت زیرساختهای ارتباطی و هوشمند تأکید میکند و میگوید: امروز دیگر نمیتوان یک مجموعه بزرگ اداری را تنها با نگاه سنتی به زیرساخت طراحی کرد؛ توسعه فیبر نوری، شبکه ارتباطی میان ساختمانها، سامانههای کنترل تردد، نظارت تصویری، مدیریت ساختمان و مدیریت هوشمند پارکینگ باید از ابتدا در طراحی مجموعه دیده شود تا در آینده برای اجرای آنها با محدودیت روبهرو نشویم.
دسترسی و پارکینگ، تعیینکننده تجربه شهروندان در دنارت
باقری در ادامه به خبرنگار ایمنا میگوید: یکی از موضوعات مهم در مجموعههای اداری و بهویژه کاربریهای قضایی، نحوه دسترسی شهروندان است، زیرا این ساختمانها فقط محل حضور کارکنان دستگاهها نیستند و روزانه میزبان تعداد قابل توجهی از مراجعان، وکلا، کارشناسان و سایر شهروندان خواهند بود، بنابراین شبکه دسترسی باید متناسب با این میزان مراجعه طراحی و مدیریت شود.
وی میافزاید: مجموعه از طریق خیابان دنارت و بزرگراه روحالامین به شبکه پیرامونی متصل میشود و در داخل نیز محور اصلی و معابر جمعکننده و دسترسی، ارتباط میان قطعات را برقرار میکنند. محور اصلی داخلی با عرض ۳۲ متر و معابر ۱۸ و ۱۲ متری، ساختار دسترسی مجموعه را شکل میدهند، اما عملکرد واقعی این شبکه پس از بهرهبرداری باید مستمر پایش شود تا در صورت افزایش حجم سفرها، اقدامات اصلاحی و مدیریتی انجام گیرد.
مدیر منطقه ۶ شهرداری اصفهان تصریح میکند: موضوع پارکینگ نیز از مسائل جدی این مجموعه است. بر اساس محاسبات انجامشده، سطح مفید بهرهبرداری مجموعه حدود ۳۳ هزار و ۱۶ متر مربع برآورد شده و با توجه به تعداد کارکنان، مراجعان و نوع کاربریها، ظرفیت پارکینگ باید بهگونهای باشد که پاسخگوی نیاز واقعی مجموعه باشد و بار اضافی به معابر اطراف منتقل نشود.
باقری ادامه میدهد: در مجموعهای همچون دنارت، ایجاد پارکینگهای یکپارچه و چندسطحی میتواند راهکار مناسبی باشد، زیرا امکان استفاده مشترک چند دستگاه از ظرفیت پارکینگ را فراهم میکند و مانع آن میشود که هر دستگاه بهصورت جداگانه برای تأمین پارکینگ اقدام کند و بخشی از ظرفیت زمین مجموعه به فضاهای کماستفاده اختصاص پیدا کند.
وی خاطرنشان میکند: در کنار خودرو، موضوع دسترسی پیاده و افراد دارای معلولیت، سالمندان و سایر گروههای کمتوان نیز باید مورد توجه قرار گیرد و مسیرهای ایمن و مناسب برای این گروهها پیشبینی شود، همچنین مسیر خودروهای امدادی و دسترسی سریع آنها به ساختمانها از موضوعاتی است که در یک مجموعه اداری و قضایی اهمیت ویژهای دارد.
مدیریت یکپارچه، حلقه مفقوده بهرهبرداری از مجموعههای بزرگ
باقری میگوید: موضوع دیگری که باید از هماکنون درباره آن تصمیمگیری شود، نحوه مدیریت فضاهای مشترک مجموعه است، چراکه پس از بهرهبرداری، موضوعاتی همچون نگهداری تأسیسات، فضای سبز، نظافت، روشنایی، پسماند، امنیت، پارکینگ و خدمات عمومی میان چندین دستگاه مشترک خواهد بود و اگر سازوکار مشخصی برای مدیریت این بخشها وجود نداشته باشد، ممکن است در آینده شاهد موازیکاری یا اختلاف در مسئولیتها باشیم.
وی میافزاید: ایجاد یک مرکز یا ساختار مدیریت بهرهبرداری مجموعه میتواند به هماهنگی میان دستگاههای مستقر کمک کند و مدیریت خدمات مشترک را بر عهده بگیرد؛ در این صورت، بهجای اینکه هر دستگاه بهصورت جداگانه برای بخشی از خدمات اقدام کند، یک نظام مشخص برای اداره فضاهای عمومی و زیرساختهای مشترک وجود خواهد داشت.
مدیر منطقه ۶ شهرداری اصفهان تصریح میکند: خدمات رفاهی نیز باید متناسب با مقیاس مجموعه دیده شود و فضاهایی همچون نمازخانه مرکزی، سالن جلسات و همایش، رستوران و سلف، فضاهای استراحت، خدمات بانکی و پستی و سایر خدمات مورد نیاز کارکنان و مراجعان میتواند در قالب فضاهای مشترک پیشبینی شود تا هم کیفیت خدمات افزایش پیدا کند و هم از ایجاد فضاهای تکراری در ساختمانهای مختلف جلوگیری شود.
باقری ادامه میدهد: هدف نهایی این است که دنارت پس از تکمیل، فقط مجموعهای از ساختمانهای کنار هم نباشد، بلکه به یک مجموعه اداری منسجم، قابل دسترس، ایمن و کارآمد تبدیل شود، به همین دلیل، هماهنگی میان دستگاههای مختلف، تکمیل زیرساختهای مشترک، توجه به ظرفیت ترافیکی، تأمین پارکینگ و پیشبینی سازوکار مدیریت بهرهبرداری باید همزمان دنبال شود.
موفقیت دنارت از خیابانهای اطراف آن آغاز میشود
به گزارش ایمنا، مجموعه اداری دنارت را نمیتوان تنها یک پروژه ساختمانی دانست. این مجموعه در صورت تکمیل به یکی از کانونهای مهم ارائه خدمات اداری و قضایی در اصفهان تبدیل خواهد شد و آثار آن فراتر از محدوده عرصه پروژه، در شبکه معابر، حملونقل، خدمات شهری و الگوی سفر شهروندان نمایان میشود.
به همین دلیل، موفقیت آن به میزان هماهنگی میان ساختمانها، زیرساختها، پارکینگ، شبکه دسترسی، خدمات عمومی و مدیریت بهرهبرداری وابسته است.
اگر این اجزا همزمان و متناسب با ظرفیت نهایی پروژه توسعه پیدا کنند، دنارت میتواند نمونهای از تمرکز هوشمند خدمات عمومی و استفاده مشترک از زیرساختها در اصفهان باشد؛ اما اگر آمادهسازی زیرساختها به بعد از ساخت ساختمانها موکول شود، بخشی از هزینهها و مشکلات به دوره بهرهبرداری منتقل خواهد شد.
در چنین شرایطی، نگاه مدیریتی به دنارت باید از «تکمیل ساختمانها» عبور کند و به سمت تکمیل یک مجموعه شهری یکپارچه حرکت کند؛ مجموعهای که در نهایت، معیار موفقیت آن نه تعداد ساختمانهای ساختهشده، بلکه میزان سهولت، سرعت، ایمنی و کیفیت خدمتی است که شهروند اصفهانی در آن دریافت میکند.
نظر شما