به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، در شهرهایی که ساختار معابر در چند دهه و همزمان با افزایش جمعیت، توسعه کالبدی و افزایش سفرهای درونشهری شکل گرفته است، ترافیک تنها نتیجه افزایش تعداد خودروها نیست؛ در بسیاری از موارد، آنچه گره ترافیکی ایجاد میکند، همپوشانی چند جریان متفاوت در یک نقطه است؛ از ترددهای روزمره شهروندان و سفرهای درونشهری گرفته تا خودروهای عبوری، وسایل نقلیه سنگین و گردشگرانی که در فصلهای پرتردد وارد شهر میشوند.
خرمآباد نیز بهدلیل قرار گرفتن در مسیر ارتباطی مهم غرب کشور، علاوه بر ترافیک درونشهری، بخشی از ترددهای بینشهری و عبوری را نیز در شبکه معابر خود تجربه میکند. در چنین شرایطی، پروژههای عمرانی زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکنند که بتوانند جریانهای مختلف ترافیکی را از یکدیگر تفکیک و بار خودروها را در شبکه معابر توزیع کنند.
تقاطع غیرهمسطح شهدای اقتدار در همین چارچوب تعریف شده است؛ طرحی که هدف آن تنها ساخت یک پل نیست، بلکه ایجاد حلقهای در شبکه ارتباطی خرمآباد و فراهم کردن مسیری برای اتصال کمربندی ۶۰ متری به بلوار ولایت و در ادامه، ایجاد کریدوری برای ارتباط شهرهای شمالی استان با غرب کشور است.
پروژهای با ۳ دهه مطالبه و ۹ ماه پیشافتادگی
یاسر سالاری، سرپرست کارگاه پروژههای تقاطعات خرمآباد درباره روند اجرای تقاطع شهدای اقتدار به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: عملیات اجرایی پروژه از آبان ۱۴۰۴ آغاز شد و با وجود آنکه وجود معارضان در بخش رمپ خروجی موجب توقف فعالیتها برای حدود سه ماه شد، عملیات با تلاش مستمر نیروهای اجرایی ادامه پیدا کرد.
به گفته وی، نیروهای مؤسسه راهسازه، از مجموعه هلدینگ تخصصی راه و شهرسازی قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا (ص)، با فعالیت شبانهروزی و فشرده توانستند وقفه ایجادشده را جبران کنند و پروژه را ۹ ماه زودتر از برنامه زمانبندی تعیینشده به پایان برسانند.
این پیشرفت زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که مدت قرارداد اجرای پروژه ۱۸ ماه تعیین شده بود، در چنین شرایطی، رسیدن طرح به مرحله بهرهبرداری پیش از موعد، نتیجه سرعت گرفتن عملیات اجرایی و عبور از بخشی از موانع موجود در مسیر پروژه بوده است.
از اتصال ۲ محور تا شکلگیری یک کریدور ارتباطی
سالاری درباره هدف اصلی اجرای پروژه توضیح میدهد: تقاطع شهدای اقتدار با هدف ایجاد اتصال میان کمربندی ۶۰ متری و بلوار ولایت احداث شده است و در ادامه میتواند در شکلگیری کریدوری برای ارتباط شهرهای شمالی استان با غرب کشور نقش داشته باشد.
اهمیت این اتصال را باید در ساختار کلی شبکه ترافیکی خرمآباد دید. یک تقاطع غیرهمسطح بهتنهایی نمیتواند مشکل ترافیک شهر را برطرف کند؛ اثرگذاری آن زمانی بیشتر میشود که بتواند بخشی از جریان خودروها را از مسیرهای پرترافیک به محورهای مناسبتر منتقل کند و میان ترافیک محلی و عبوری تفکیک ایجاد شود.
در این پروژه، علاوه بر پل اصلی، مسیرهای دسترسی و کنارگذرها نیز برای تکمیل شبکه پیرامونی در نظر گرفته شده است تا جریان خودروها پس از عبور از تقاطع، با گره جدیدی روبهرو نشود.
۴۲۴ متر مسیر برای بازآرایی ترافیک
سرپرست کارگاه پروژههای تقاطعات خرمآباد درباره مشخصات فنی تقاطع شهدای اقتدار میگوید: طول کلی طرح ۴۲۴ متر است که از این میزان، ۱۴۰ متر به عرشه پل اختصاص دارد و ۲۸۴ متر نیز شامل دو رمپ ورودی و خروجی میشود.
به گفته سالاری، عرشه پل به صورت دال مجوف سلولی و با استفاده از بتن درجا اجرا شده است. سازه اصلی پروژه نیز دارای سه پایه میانی با هندسه خاص و دو کوله است.
در مجموع برای اجرای این تقاطع حدود 1000 تن میلگرد و ۱۰ هزار متر مکعب بتن مصرف شده است؛ ارقامی که ابعاد عملیات سازهای پروژه را نشان میدهد.
فرشید فلاحنژاد، مدیرعامل سازمان عمران و بازآفرینی شهری شهرداری خرمآباد نیز درباره این پروژه به خبرنگار ایمنا میگوید: ۶۰ شمع به عمق ۲۰ متر در آن اجرا شده است و عرشه پل ۱۴۰ متر طول دارد.
کنار مشخصات فنی، استفاده از ظرفیت نیروی انسانی بومی نیز یکی دیگر از ویژگیهای پروژه اعلام شده است؛ به گفته فلاحنژاد، تمامی مهندسان حاضر در اجرای پروژه از نیروهای بومی بودهاند؛ موضوعی که میتواند به انتقال و تثبیت تجربه اجرای پروژههای بزرگ عمرانی در مجموعه متخصصان استان کمک کند.
کنارگذرها؛ بخش مکمل یک پل
تقاطع شهدای اقتدار تنها به سازه اصلی پل محدود نشده است. سالاری در تشریح اقدامات انجامشده برای تکمیل شبکه دسترسی پیرامون پروژه اظهار میکند: همزمان با اجرای روگذر، کنارگذرهای شمالی و جنوبی رمپ خروجی نیز احداث شدهاند.
این کنارگذرها در مجموع ۵۰ متر عرض و ۲۵۰ متر طول دارند و کنار آن، طرحهای ترافیکی مورد نیاز برای تکمیل ورودی و خروجی اتصال کمربندی ۶۰ متری به بلوار ولایت نیز توسط قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا (ص) اجرا شده است.
این جزئیات از آن جهت اهمیت دارد که عملکرد یک تقاطع تنها به ظرفیت عبور خودرو از روی پل وابسته نیست. اگر جریان خودرو پس از عبور از پل در مسیرهای دسترسی متوقف شود، بخشی از اثر مورد انتظار پروژه از بین میرود، بنابراین کنارگذرها، رمپها و مسیرهای گردش خودرو، اجزای مکمل سازه اصلی محسوب میشوند.
۳ دهه ترافیک در شمال شهر
برای ساکنان شمال خرمآباد، مسئله ترافیک این محدوده موضوع تازهای نیست. یکی از اهالی محله درهگرم و محدوده حاشیه پروژه درباره تأثیر اجرای آن بر تردد شهروندان میگوید: «کارشان عالی بود. اجرای این پروژه برای این مسیر پرتردد بهویژه عصرها و روزهای تعطیل، تردد مردم را بسیار راحتتر میکند.»
این شهروند به افزایش حجم تردد در فصل گردشگری نیز اشاره میکند و میافزاید: «همیشه با معضل ترافیک روبهرو بودهایم بهویژه در فصل بهار که گردشگران وارد شهر میشوند و موقعیت شهر شلوغتر میشود، در این محدوده همیشه ترافیک زیادی داشتهایم.»
این روایت محلی نشان میدهد که ظرفیت شبکه معابر یک شهر نباید فقط بر اساس وضعیت عادی سنجیده شود. خرمآباد در تعطیلات، فصل گردشگری و ساعات اوج تردد با افزایش تقاضای سفر روبهرو است و زیرساختهای جدید زمانی میتوانند اثر واقعی خود را نشان دهند که توان پاسخگویی به این نوسان ترافیکی را داشته باشند.
۳۷۰ میلیارد تومان برای سازه و تملک
اجرای پروژههای تقاطع غیرهمسطح تنها با عملیات سازهای تعریف نمیشود و تملک اراضی و آزادسازی مسیر نیز بخش قابل توجهی از فرایند اجرا را تشکیل میدهد.
داریوش بارانیبیرانوند، شهردار خرمآباد در این باره به خبرنگار ایمنا میگوید: تقاطع شهدای اقتدار یکی از مهمترین درخواستهای ساکنان شمال شهر در سه دهه گذشته بوده و در آستانه بهرهبرداری قرار دارد.
بر اساس اعلام شهردار خرمآباد، حدود ۲۲۰ میلیارد تومان برای اجرای تقاطع غیرهمسطح شهدای اقتدار هزینه شده و ۱۵۰ میلیارد تومان نیز به تملک اراضی اختصاص یافته است، بنابراین مجموع هزینه اعلامشده برای اجرای سازه و تملک، حدود ۳۷۰ میلیارد تومان بوده است.
تملک در پروژههای شهری از جمله مراحلی است که میتواند روند اجرای طرحها را طولانی کند. در پروژه شهدای اقتدار نیز معارضان در بخشی از مسیر، عملیات اجرایی را برای حدود سه ماه متوقف کردند؛ اما ادامه فعالیت و جبران این وقفه، در نهایت امکان تکمیل پروژه پیش از موعد را فراهم کرد.
بارانیبیرانوند با اشاره به روند اجرای پروژه اظهار کرده که این طرح، سومین پروژه عمرانی مشترک شهرداری خرمآباد و قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا(ص) است که پس از حدود یک سال فعالیت فشرده، حتی در شرایط جنگی، آماده بهرهبرداری شده است.
خروج بخشی از خودروهای سنگین از معابر مرکزی
یکی از اهداف مهم تکمیل شبکه کمربندی خرمآباد، کاهش ورود خودروهای سنگین به معابر مرکزی شهر است. وسایل نقلیه سنگین بهدلیل ابعاد، سرعت حرکت و نیاز بیشتر به فضای مانور، میتوانند ظرفیت عملی معابر شهری را کاهش داده و زمان سفر را افزایش دهند.
از این منظر، آسان شدن ارتباط محور کرمانشاه با جاده تهران تنها یک مزیت برای سفرهای برونشهری نیست، بلکه میتواند به جداسازی بخشی از ترافیک عبوری از جریان محلی کمک کند.
اگر خودروهایی که مقصدشان خارج از محدوده مرکزی خرمآباد است، امکان استفاده از مسیرهای مناسبتری را داشته باشند، بخشی از ظرفیتی که امروز در معابر شهری اشغال میشود آزاد خواهد شد؛ ظرفیتی که میتواند برای ترددهای محلی و روزمره شهروندان استفاده شود.
یک پروژه؛ چند اثر در شبکه شهری
تقاطع شهدای اقتدار در سطح نخست، پاسخی به یک مطالبه قدیمی ساکنان شمال خرمآباد است؛ شهروندانی که سالها با ترافیک و دشواری تردد در این محدوده روبهرو بودهاند.
در سطح دوم، پروژه اتصال کمربندی ۶۰ متری به بلوار ولایت و در ادامه ایجاد کریدور ارتباطی شهرهای شمالی استان با غرب کشور، ظرفیت جابهجایی در شبکه ارتباطی منطقه را افزایش میدهد.
در سطح سوم، این تقاطع بخشی از فرآیند بازآرایی شبکه ترافیکی خرمآباد محسوب میشود؛ فرایندی که هدف آن توزیع مناسبتر جریان خودروها و کاهش فشار بر معابر مرکزی است.
از سوی دیگر، کنارگذرها، رمپهای ورودی و خروجی و مسیرهای دسترسی پیرامون پروژه، این امکان را ایجاد میکنند که جریان خودروها در چند مسیر توزیع شود و همه بار ترافیکی در یک نقطه متمرکز نماند.
پایان یک انتظار؛ آغاز یک آزمون
تقاطع شهدای اقتدار پس از حدود یک سال عملیات فشرده به مرحله بهرهبرداری رسیده و طبق اعلام شهرداری قرار است هفته پیش رو و با حضور مسئولان کشوری و استانی افتتاح شود.
اما افتتاح این پروژه پایان ارزیابی آن نیست، بلکه نقطه آغاز سنجش عملکرد واقعی آن در شبکه شهری است. موفقیت تقاطع زمانی معنا پیدا میکند که در میدان عمل بتواند زمان سفر را کاهش دهد، جریان خودروها را روانتر کند، بخشی از تردد خودروهای سنگین و عبوری را از معابر مرکزی خارج کند و دسترسی ساکنان شمال شهر را بهبود ببخشد.
تقاطع شهدای اقتدار از یک سو پایان یک مطالبه سهدههای و از سوی دیگر بخشی از یک برنامه گستردهتر برای بازآرایی شبکه حملونقل خرمآباد است؛ پروژهای که با وجود سه ماه وقفه ناشی از معارضان نهتنها متوقف نشد، بلکه ۹ ماه زودتر از برنامه زمانبندی تکمیل شد.
نظر شما