جنگ ادراکی؛ نبرد بر سر برداشت مردم از واقعیت

معاون روابط عمومی سپاه گفت: جنگ امروز صرفاً به معنای انهدام زیرساخت‌ها و تجهیزات نیست، بلکه بخشی از نبرد برای تغییر برداشت انسان از واقعیت است.

به گزارش خبرگزاری ایمنا از لرستان، سردار حسین محبی، امروز _ دوشنبه دوم شهریور_ در همایش تقدیر از «راویان میدان و خیابان» در لرستان، با تأکید بر اینکه جنگ‌های امروز تنها در میدان نظامی تعیین تکلیف نمی‌شوند، رسانه را یکی از اصلی‌ترین عرصه‌های نبرد دانست و اظهار کرد: میدان جنگ رسانه‌ای، ذهن و اراده انسان‌هاست و فعالان رسانه‌ای باید واقعیت‌های جنگ، توانمندی‌های کشور و انسجام جامعه را به‌گونه‌ای روایت کنند که در حافظه تاریخی نسل‌های آینده ماندگار شود.

وی در ابتدای سخنان خود با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و شهدای رسانه، برگزاری همایش «راویان میدان و خیابان» را اقدامی ابتکاری دانست و اظهار کرد: در این برنامه، علاوه بر فعالان عرصه رسانه، از افرادی که در میدان نیز نقش‌آفرینی کرده‌اند، دعوت شده است تا از تلاش‌ها و حضور آنان تقدیر شود.

وی با اشاره به جایگاه شهید محمود صارمی، افزود: روز خبرنگار به مناسبت شهادت این شهید نامگذاری شده و حضور خانواده شهید صارمی در این مراسم، فرصت مغتنمی برای گرامیداشت یاد و خاطره این شهید والامقام است.

سخنگوی سپاه یاد و خاطره سردار دکتر علی‌محمد نائینی، معاون روابط عمومی و سخنگوی فقید سپاه، را گرامی داشت و روز خبرنگار را به خبرنگاران، فعالان خبر و رسانه، مسئولان و کارکنان صداوسیما، فرهنگ و ارشاد اسلامی و همه فعالان این حوزه تبریک گفت.

محبی با اشاره به نقش رسانه در تحولات اخیر اظهار کرد: فعالان رسانه‌ با حضور و پایداری خود در خیابان‌ها، شور، عشق، هیجان و اراده مردم را با زبان هنر و رسانه به گوش جهانیان رساندند و از این بابت باید از آنان قدردانی کرد.

وی با بیان اینکه جنگ امروز ماهیتی چندلایه و ترکیبی دارد، گفت: یکی از مهم‌ترین عرصه‌های این جنگ، رسانه است و نمی‌توان نقش آن را صرفاً به روایت وقایع محدود کرد.

معاون روابط عمومی سپاه افزود: رسانه امروز فقط روایتگر جنگ نیست، بلکه خود یکی از ابزارهای جنگ است. خبرنگاران و اهالی رسانه را می‌توان افسران این میدان دانست؛ با این تفاوت که میدان نبرد آنها ذهن انسان‌ها و در ادامه، دل، اراده و باور جامعه است.

محبی ادامه داد: رسانه می‌تواند توانمندی یک ملت را به تصویر بکشد، امید ایجاد کند، اراده عمومی را افزایش دهد، انسجام و وحدت را تقویت کند و در شکل‌گیری باور عمومی نقش داشته باشد.

وی با اشاره به قدرت اثرگذاری رسانه تصریح کرد: رسانه فقط روایت نمی‌کند؛ بلکه روایت می‌سازد و قدرت تولید می‌کند. یک روایت می‌تواند اراده یک ملت را تقویت یا تضعیف کند، مسیر حرکت جامعه را تغییر دهد، یک هدف را برای مردم ارزشمند و مقدس جلوه دهد یا نسبت به همان هدف تردید ایجاد کند.

معاون روابط عمومی سپاه با تأکید بر اهمیت روایت پیشینی و پسینی جنگ گفت: اگر رسانه پیش از عملیات‌های نظامی نقش خود را به‌درستی انجام دهد، می‌تواند آثار آن عملیات را چند برابر کند و اگر پس از عملیات نیز بتواند واقعیت‌ها را تثبیت و تبیین کند، آن رخداد را در تاریخ ماندگار خواهد کرد.

روایت جنگ نیازمند شناخت میدان است

وی با بیان اینکه جنگ کنونی باید دقیق و مبتنی بر شناخت روایت شود، اظهار کرد: نسل‌های آینده باید بدانند چه ملتی در برابر چه قدرتی ایستاده است. این جنگ را نباید صرفاً در قالب جنگ ایران و عراق تحلیل کرد؛ زیرا به گفته وی، ماهیت این رویارویی متفاوت است.

معاون روابط عمومی سپاه افزود: برای روایت درست جنگ، ابتدا باید خود جنگ را شناخت؛ عرصه‌ها، صحنه‌ها، بازیگران، ماهیت، ابعاد و جهت‌گیری‌های آن را باید شناخت و حتی بتوان آینده جنگ و مسیرهای برون‌رفت از آن را ارزیابی کرد.

محبی ادامه داد: رسانه باید بتواند شرایط زندگی مردم در دوران جنگ، محدودیت‌های ناشی از آن، آرمان‌ها، دستاوردها و افتخارات این دوره را برای جامعه توضیح دهد و آنها را به نسل‌های آینده منتقل کند.

جنگ ادراکی؛ نبرد بر سر برداشت مردم از واقعیت

معاون روابط عمومی سپاه یکی از ویژگی‌های اصلی جنگ اخیر را «جنگ ادراکی با پشتوانه نظامی» عنوان کرد و گفت: جنگ امروز صرفاً به معنای انهدام زیرساخت‌ها و تجهیزات نیست، بلکه بخشی از نبرد برای تغییر برداشت انسان از واقعیت شکل می‌گیرد.

وی در توضیح جنگ ادراکی اظهار کرد: انسان به صورت طبیعی از محیط پیرامون خود درک و شناختی پیدا می‌کند و بر اساس همان شناخت، زندگی و رفتار خود را تنظیم می‌کند؛ اما اگر در این فرآیند اختلال ایجاد شود، ممکن است برداشت انسان از واقعیت تغییر کند و دوست را دشمن و دشمن را دوست ببیند.

محبی یکی از ابزارهای ایجاد این اختلال را تکرار گزاره‌های نادرست دانست و افزود: وقتی یک ادعای نادرست بارها در رسانه، فضای مجازی، گفت‌وگوهای روزمره و محیط‌های اجتماعی تکرار شود، به تدریج می‌تواند در ذهن مخاطب تبدیل به باور شود.

وی گفت: در چنین شرایطی، حتی ارائه اطلاعات درست نیز ممکن است نتواند به‌راحتی برداشت شکل‌گرفته را تغییر دهد؛ زیرا مخاطب پیش از آن، تصویری خاص از واقعیت در ذهن خود ساخته است.

محبی همچنین بر نقش تصاویر در این فرآیند تأکید کرد و افزود: ترکیب گزاره‌های کلامی و تصویری می‌تواند انگاره مشخصی در ذهن مخاطب ایجاد کند و رسانه قادر است با انتخاب نوع تصویر و نحوه روایت یک رویداد، برداشت خاصی از آن واقعه بسازد.

اهداف نظامی؛ ابزاری برای اثرگذاری روانی

وی در ادامه با اشاره به حمله به برخی اهداف نظامی و انتظامی، اظهار کرد: گاهی هدف قرار دادن یک پایگاه یا پست بازرسی از نظر صرفاً نظامی ارزش چندانی ندارد، اما دشمن ممکن است از چنین اقدامی برای ایجاد یک پیام روانی استفاده کند؛ اینکه ساختارهای امنیتی و نظامی کشور در حال فروپاشی هستند.

محبی افزود: دشمن تلاش داشت با هدف قرار دادن فرماندهان و مسئولان عالی‌رتبه این تصور را ایجاد کند که ساختار کشور به افراد خاص وابسته است و با حذف آنها، اداره کشور دچار اختلال خواهد شد.

وی با بیان اینکه در عمل، این محاسبات محقق نشد، ادامه داد: با وجود هدف قرار گرفتن برخی شخصیت‌ها، روند اداره کشور ادامه یافت، ارکان مختلف به فعالیت خود ادامه دادند و نیروهای نظامی نیز مأموریت‌های خود را دنبال کردند.

معاون روابط عمومی سپاه خاطرنشان کرد: در مورد پایگاه‌های بسیج و ایستگاه‌های بازرسی نیز مشاهده شد که نیروها وابسته به یک ساختمان یا مکان خاص نیستند و با تغییر محل، مأموریت خود را ادامه می‌دهند؛ بنابراین دشمن نتوانست به هدف ادراکی مورد نظر خود دست پیدا کند.

جنگ فناورانه؛ رویارویی شبکه‌ها و سامانه‌ها

محبی «فناورانه بودن» را دیگر ویژگی مهم جنگ اخیر دانست و گفت: در این جنگ، فناوری‌هایی همچون هوش مصنوعی، سامانه‌های فرماندهی و کنترل، داده‌های ماهواره‌ای، پهپادها، رادارها و سنسورهای متعدد در کنار یکدیگر قرار گرفتند.

وی افزود: داده‌های مختلف از منابع گوناگون دریافت و با استفاده از سامانه‌های پردازشی تحلیل شد و فاصله میان شناسایی هدف تا تصمیم‌گیری و اجرای عملیات به میزان قابل توجهی کاهش یافت.

محبی با اشاره به شبکه‌ای بودن جنگ فناورانه تصریح کرد: در این نوع نبرد، هدف فقط یک جنگ‌افزار یا یک ساختمان نیست، بلکه شبکه‌ای از رادارها، سامانه‌های فرماندهی، مراکز پردازش، تجهیزات شناسایی و سامانه‌های هدف‌گیری درگیر هستند.

وی با بیان اینکه فناوری دشمن نتوانست تمام مؤلفه‌های قدرت ایران را شناسایی کند، اظهار کرد: آنچه رادار، ماهواره و سنسور نمی‌تواند به‌طور کامل اندازه‌گیری کند، قدرت همبستگی و انسجام اجتماعی است؛ حمایت مردم از نیروهای نظامی، همراهی دولت و نیروهای نظامی و کنار گذاشتن اختلافات در شرایط حساس، بخشی از قدرتی است که در محاسبات فناورانه دشمن قابل اندازه‌گیری نیست.

محبی با قدردانی از مدیریت استان لرستان گفت: از سخنان سردار نعمت‌الله باقری درباره همکاری استاندار و مجموعه مدیریت استان خرسند شدم و از استاندار، مجموعه استانداری، راهداری، صداوسیما و دیگر دستگاه‌هایی که در این مسیر همراهی کردند، تشکر می‌کنم.

وی افزود: همکاری دستگاه‌ها و ایجاد هماهنگی و یکدلی در استان، ظرفیت مهمی ایجاد کرده است و این همبستگی باید حفظ و تقویت شود.

معاون روابط عمومی سپاه نقش رسانه را در این زمینه تعیین‌کننده دانست و گفت: رسانه می‌تواند به این انسجام خدشه وارد کند یا برعکس، آن را تقویت و مستحکم‌تر کند؛ بنابراین این موضوع بخشی از رسالت مهم اهالی رسانه است.

محبی در ادامه با تأکید بر اینکه ایران نیز در عرصه فناوری منفعل نبوده است، گفت: این‌گونه نیست که دشمن فناوری داشته باشد و ما فاقد آن باشیم؛ ما نیز فناورانه جنگیدیم و تلاش کردیم شبکه قدرت دشمن را شناسایی و اجزای آن را هدف قرار دهیم.

وی افزود: هدف قرار دادن یک رادار به معنای انهدام صرف یک سازه فلزی نیست، بلکه می‌تواند به معنای از کار انداختن چشم شبکه دشمن باشد. همچنین هدف قرار دادن یک مرکز عملیاتی به معنای ضربه به بخشی از ساختار فرماندهی و عملیات است.

محبی ادامه داد: حتی هدف قرار دادن هواپیما، پهپاد یا مخزن سوخت را نیز باید در چارچوب اثر آن بر شبکه عملیاتی دشمن تحلیل کرد، نه صرفاً به عنوان انهدام یک وسیله یا مقدار مشخصی سوخت.

روایت قدرت ایران؛ وظیفه تاریخی رسانه

معاون روابط عمومی سپاه در بخش دیگری از سخنان خود، ثبت و روایت دستاوردهای جنگ را وظیفه‌ای تاریخی برای رسانه دانست و گفت: باید پرسید چه کسی قرار است قدرت و ایستادگی ملت ایران را روایت و در تاریخ ثبت کند؛ پاسخ این است که این مسئولیت بر عهده رسانه است.

وی افزود: وجود مشکلات اقتصادی و معیشتی را نمی‌توان انکار کرد و جنگ نیز طبیعتاً محدودیت‌هایی برای زندگی مردم ایجاد می‌کند، اما رسانه باید اجازه ندهد این مشکلات، مانع دیده شدن واقعیت‌های دیگر و دستاوردهای یک ملت شود.

محبی بیان کرد: رسانه باید واقعیت را روایت کند؛ نه با دروغ و نه با تکرار روایت دشمن. دشمن تلاش می‌کند اولویت‌های جامعه را جابه‌جا کند، نقاط ضعف را برجسته و نقاط قوت را کمرنگ کند. وظیفه رسانه این است که واقعیت‌ها را برای مردم روشن کند و آنچه رخ داده است را دقیق و ماندگار به نسل‌های آینده انتقال دهد.

وی یکی دیگر از ویژگی‌های جنگ اخیر را انتقال آسیب‌پذیری راهبردی به طرف مقابل عنوان کرد و گفت: آمریکا معمولاً تلاش می‌کند جنگ را بیرون از مرزهای خود نگه دارد و هزینه‌های آن را به کشورهای دیگر منتقل کند، اما در این جنگ شرایط متفاوت بود و ایران توانست بخشی از آسیب‌پذیری‌های راهبردی را متوجه طرف مقابل کند.

محبی افزود: در شرایطی که آمریکا تهدید می‌کرد زیرساخت‌های ایران را هدف قرار می‌دهد، پاسخ‌های موشکی ایران نیز متوجه زیرساخت‌ها و منافع طرف مقابل و متحدانش شد و به گفته وی، این روند موجب فرسایش بخشی از ظرفیت‌های راهبردی دشمن شد.

وی با اشاره به دکترین نظامی آمریکا ادامه داد: یکی از مبانی دکترین نظامی آمریکا، توانایی حضور همزمان در چند جبهه است، اما به گفته محبی، فشار واردشده بر ظرفیت‌های راهبردی این کشور، نگرانی‌هایی درباره توان آن برای مواجهه همزمان با چند جبهه ایجاد کرده است.

محبی با اشاره به تغییر رویکرد آمریکا گفت: پس از آنکه دشمن در میدان نظامی با واقعیت‌های متفاوتی مواجه شد، تمرکز خود را به سمت جنگ اقتصادی برده است.

وی تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران طی دهه‌های گذشته با وجود تحریم‌ها توانسته ظرفیت‌های داخلی خود را توسعه دهد و با اتکا به نیروهای جوان، متخصص و توانمند، در برابر فشارهای خارجی ایستادگی کند.

معاون روابط عمومی سپاه با اشاره به اهدافی که به گفته وی دشمن در آغاز جنگ دنبال می‌کرد، اظهار کرد: دشمن اهداف متعددی را مطرح کرده بود؛ از تسلیم ایران و تجزیه کشور گرفته تا تغییر شرایط برنامه هسته‌ای و محدود کردن توان صادرات نفت، اما در ادامه، اهداف اعلامی آن به خواسته‌هایی محدودتر تبدیل شد.

وی با اشاره به موضوع تنگه هرمز افزود: در نهایت، دشمن تلاش کرد دست‌کم برای مدت کوتاهی شرایط تردد در تنگه هرمز را به نفع خود تغییر دهد، اما با وجود استفاده از تجهیزات و ظرفیت‌های گسترده، به هدف مورد نظر دست نیافت.

محبی در پایان تأکید کرد: ملت ایران در این جنگ ایستادگی کرد و رسانه‌ها وظیفه دارند این ایستادگی را روایت و در تاریخ ثبت کنند. نباید اجازه داد یک آسیب یا مشکل، تصویر کلی این ایستادگی و دستاوردها را مخدوش کند.

وی خاطرنشان کرد: روایت این ایستادگی و ثبت آن برای نسل‌های آینده، یک رسالت بزرگ رسانه‌ای است و فعالان رسانه باید با شناخت دقیق میدان، واقعیت‌ها را برای مردم و آیندگان تبیین کنند.

کد مطلب 998428

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.