به گزارش خبرگزاری ایمنا، گردشگری ایران در سالهای اخیر بیش از آنکه با کمبود جاذبه روبهرو باشد، با مسئله دیدهشدن در بازار جهانی و تبدیل ظرفیتهای گسترده خود به محصولی قابل عرضه روبهرو بوده است. در چنین شرایطی، حضور ایران در سومین اجلاس وزرای گردشگری کشورهای عضو بریکس در جیپور هند با حضور سیدرضا صالحیامیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی میتواند فراتر از یک حضور تشریفاتی و دیپلماتیک ارزیابی شود؛ بهویژه آنکه تهران در این اجلاس تلاش کرده گردشگری را به یکی از محورهای همکاری اقتصادی کشورهای عضو تبدیل کند.
اهمیت این رویداد از آنجا ناشی میشود که بریکس امروز مجموعهای از اقتصادهای بزرگ و بازارهای پرجمعیت جهان را در کنار یکدیگر قرار داده است. از چین و هند گرفته تا روسیه و دیگر اعضای این مجموعه، کشورهایی حضور دارند که هرکدام میتوانند برای گردشگری ایران یک بازار هدف مستقل باشند.
صالحیامیری نیز در آستانه این اجلاس، بریکس را یکی از کانونهای مهم نوظهور قدرت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی جهان توصیف کرد و بر ظرفیت آن برای توسعه همکاریهای گردشگری تأکید داشت، اما اهمیت واقعی حضور ایران در بریکس زمانی مشخص میشود که این پرسش مطرح شود که این اجلاس چگونه میتواند به افزایش گردشگر ورودی، توسعه زیرساختها و ورود سرمایه به صنعت گردشگری ایران منجر شود؟
بریکس، فرصتی فراتر از یک اجلاس
حضور وزیر میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی ایران در سطح وزرای گردشگری بریکس در وهله نخست یک پیام روشن دارد؛ ایران میخواهد بازارهای گردشگری خود را متنوع کند و در کنار بازارهای سنتی به سمت بازارهای بزرگ آسیایی و اقتصادهای نوظهور حرکت کند. این تغییر رویکرد از آن جهت اهمیت دارد که گردشگری ایران برای رشد پایدار نمیتواند تنها به چند بازار محدود وابسته باشد.
بازارهایی همچون هند، چین و روسیه، علاوهبر جمعیت و ظرفیت اقتصادی بالا، دارای طیف متنوعی از تقاضا برای گردشگری فرهنگی، تاریخی، طبیعی، سلامت، زیارتی و تجربهمحور هستند.
راضیه محمدی، کارشناس گردشگری در تحلیل این رویکرد معتقد است اهمیت حضور ایران در چنین نشستهایی را باید در «دسترسی به بازارهای جدید» جستوجو کرد.
به گفته وی، بریکس میتواند برای ایران فرصتی باشد تا بازار هدف گردشگری خود را از الگوی سنتی خارج کند، اما این فرصت تنها زمانی به نتیجه میرسد که ارتباطات دیپلماتیک به همکاری واقعی میان فعالان صنعت گردشگری تبدیل شود.
محمدی با اشاره به اینکه داشتن جاذبه بهتنهایی گردشگر ایجاد نمیکند، به خبرنگار ایمنا میگوید: ایران برای حضور مؤثر در بازارهای بریکس نیازمند بازاریابی تخصصی و متناسب با ویژگیهای هر بازار است.
به اعتقاد این کارشناس، گردشگر چینی، هندی یا روسی نیازها و الگوهای سفر یکسانی ندارند، بنابراین نمیتوان یک نسخه واحد برای همه بازارها طراحی کرد. این نکته شاید یکی از کلیدیترین الزامات سیاست گردشگری ایران در دوره جدید باشد؛ اینکه بریکس تنها بهعنوان یک عنوان سیاسی دیده نشود، بلکه به مجموعهای از بازارهای مشخص تبدیل شود که برای هرکدام محصول، تبلیغات و برنامه فروش جداگانه طراحی شده است.
ایران از «میز مذاکره» چه میخواهد؟
یکی از مهمترین موضوعات مطرحشده از سوی ایران در اجلاس، پیشنهاد ایجاد صندوق توسعه زیرساختهای گردشگری بریکس بود؛ پیشنهادی که صالحیامیری آن را یکی از محورهای مهم رویکرد ایران دانسته است. منطق این پیشنهاد روشن است، توسعه گردشگری بدون سرمایهگذاری در زیرساختها امکانپذیر نیست. هتل، حملونقل، مراکز تفریحی، زیرساختهای دیجیتال و خدمات گردشگری، همگی نیازمند منابع مالی هستند و ایران برای توسعه این بخش با محدودیتهای جدی سرمایهگذاری روبهرو است.
اگر سازوکاری برای تأمین مالی پروژههای گردشگری در چارچوب بریکس شکل بگیرد، موضوع دیگر تنها جذب گردشگر نخواهد بود، بلکه کشورهای عضو میتوانند به شریک سرمایهگذاری یکدیگر نیز تبدیل شوند.
صالحیامیری نیز تأکید کرده است که تشکیل چنین صندوقی میتواند زمینه سرمایهگذاری مشترک و اجرای پروژههای زیرساختی را فراهم کند.
به اعتقاد وی، ایران باید برای هر بازار بریکس یک برنامه اقدام گردشگری داشته باشد؛ برنامهای که مشخص کند چه محصولی باید عرضه شود، چه گردشگری هدف قرار گرفته، چه شرکتهایی باید وارد همکاری شوند و چه موانعی باید از سر راه گردشگر برداشته شود.
بریکس میتواند برای ایران فرصتی باشد تا بازار هدف گردشگری خود را از الگوی سنتی خارج کند، اما این فرصت تنها زمانی به نتیجه میرسد که ارتباطات دیپلماتیک به همکاری واقعی میان فعالان صنعت گردشگری تبدیل شود
محمدی با بیان اینکه سومین اجلاس وزرای گردشگری بریکس میتواند برای گردشگری ایران یک نقطه آغاز باشد، ادامه میدهد: آغاز مسیری که اگر درست طراحی شود، ظرفیت تبدیلشدن به یکی از مهمترین مسیرهای توسعه گردشگری ورودی کشور را دارد. پیشنهاد تشکیل صندوق توسعه زیرساختهای گردشگری، گفتوگو با کشورهای عضو، تأکید بر همکاریهای فرهنگی و میراثی و تلاش برای تبدیل گردشگری به یکی از محورهای همکاری اقتصادی، نشان میدهد ایران تلاش دارد نقش فعالتری در ساختار گردشگری بریکس ایفا کند.
این کارشناس گردشگری معتقد است که ارزش واقعی این اجلاس در ماهها و سالهای آینده مشخص خواهد شد؛ زمانی که مشخص شود چه تعداد توافق به قرارداد تبدیل شده، چه تعداد تور جدید راه افتاده، چه میزان سرمایه وارد پروژههای گردشگری شده و در نهایت چه تعداد گردشگر از بازارهای بریکس وارد ایران شدهاند.
وی میافزاید: ایران امروز در بریکس یک فرصت مهم در اختیار دارد، اما این فرصت خودبهخود به رشد گردشگری منجر نمیشود. مسیر موفقیت روشن است؛ دیپلماسی باید به همکاری تجاری، همکاری تجاری باید به محصول گردشگری و محصول گردشگری باید به گردشگر و سرمایه تبدیل شود. اگر این زنجیره شکل بگیرد، حضور ایران در سومین اجلاس وزرای گردشگری بریکس میتواند فراتر از یک رویداد سیاسی قرار گیرد و به بخشی از سیاست جدید ایران برای تنوعبخشی به بازارهای گردشگری، جذب سرمایه و تقویت جایگاه کشور در نقشه گردشگری جهان تبدیل شود.
محمدی تاکید میکند: در غیر این صورت، بریکس نیز همچون بسیاری از فرصتهای بینالمللی دیگر، تنها یک ظرفیت بالقوه باقی خواهد ماند، ظرفیتی که روی کاغذ بزرگ است، اما برای تبدیلشدن به درآمد و اشتغال، نیازمند برنامه، بازاریابی، سرمایهگذاری و اجرای واقعی است.
به گزارش ایمنا، بریکس میتواند بزرگترین بازار تازه گردشگری ایران باشد، اما تنها اگر ایران از عضویت به عمل برسد. سومین اجلاس وزرای گردشگری بریکس در جیپور، فرصتهای بزرگی را پیش روی کشور گذاشته است؛ از پروازهای مستقیم و تسهیل سفر تا سرمایهگذاری، بازاریابی مشترک و گردشگری دیجیتال. اکنون آزمون واقعی، نه در سالن اجلاس، بلکه در تهران آغاز میشود.
نظر شما