به گزارش خبرگزاری ایمنا، مهدویت در منظومه فکری آیتالله سید علی خامنهای، رهبر شهید انقلاب تنها سخن گفتن از آیندهای روشن نیست؛ «انتظار» در این نگاه، مفهومی زنده و مسئولیتآفرین است؛ مفهومی که انسان منتظر را از سکون و انفعال دور میکند و او را به خودسازی، اصلاح جامعه، مبارزه با ظلم و تلاش برای ساختن جامعهای نزدیک به آرمانهای مهدوی فرا میخواند.
مهدویت در فرهنگ شیعه، تنها اعتقاد به ظهور منجی در پایان تاریخ نیست، بلکه باوری است که آینده انسان و جامعه را در افق عدالت، معنویت و حاکمیت حق ترسیم میکند. از همینرو، مسئله مهدویت در اندیشه ایشان نیز تنها یک بحث کلامی و اعتقادی نیست، بلکه با زندگی اجتماعی، مسئولیت انسان و آینده جامعه پیوند خورده است.
مرور بیانات ایشان درباره حضرت ولیعصر(عج)، انتظار و جامعه مهدوی نشان میدهد که یکی از کلیدیترین واژهها در این منظومه فکری، حرکت است؛ حرکتی که از اصلاح فرد آغاز میشود و میتواند در سطح جامعه و تمدن ادامه پیدا کند.
انتظار حرکت است؛ انتظار سکون نیست
شاید یکی از روشنترین تعابیر رهبر شهید انقلاب درباره فرهنگ انتظار، در سخنرانی ایشان درباره وظیفه منتظران ظهور بیان شده باشد؛ آنجا که تأکید میکنند: «انتظار حرکت است؛ انتظار سکون نیست.»
این تعبیر، مرز میان دو برداشت متفاوت از انتظار را روشن میکند؛ در برداشت نخست، منتظر کسی است که تنها چشم به راه حادثهای در آینده است و در برابر وضعیت موجود کاری انجام نمیدهد؛ اما در برداشت دوم، انتظار به معنای آماده شدن برای آیندهای است که باید از امروز برای آن تلاش کرد.
از این منظر، کسی که در حقیقت منتظر ظهور است، نمیتواند نسبت به وضعیت اخلاقی، اجتماعی و سیاسی جامعه خود بیتفاوت باشد. انتظار، در این نگاه، تنها یک وضعیت ذهنی نیست، بلکه انسان را به کنش و مسئولیت فرا میخواند.
رهبر شهید انقلاب در همین چارچوب تأکید کردهاند که پیش از ظهور، انسانها در میدانهای مجاهدت و تلاش مورد آزمایش قرار میگیرند.
انتظار در اندیشه ایشان با آمادگی پیوندی جدی دارد؛ آمادگی فردی و اجتماعی برای تحقق آرمانی که در فرهنگ مهدویت با عدالت، معنویت و حاکمیت حق شناخته میشود.
مهدویت؛ امیدی برای آینده، نه رؤیایی مبهم
در نگاه رهبر شهید انقلاب، باور به مهدی موعود(عج) برای شیعه یک امید مبهم و دور از واقعیت نیست. در سخنان ایشان درباره مهدویت، بر شناخت صحیح و مستند حضرت ولیعصر(عج) و پرهیز از گرفتار شدن در مباحث فرعی و غیرمستند تأکید شده است.
ایشان در دیدار با کارشناسان، مؤلفان و فارغالتحصیلان تخصصی مهدویت بر ضرورت کار علمی و مستند در این حوزه تأکید کردند و تصریح داشتند که موضوع مهدویت باید از سوی متخصصان آشنا با حدیث، رجال و مباحث فلسفی مورد بررسی قرار گیرد، همچنین آشنایی صحیح و علمی با مهدویت را زمینهساز انس بیشتر با حضرت حجت(عج) و حرکت به سوی اهداف عالی دانستند.
این نگاه، یک نکته مهم را روشن میکند: مهدویت در این منظومه فکری، هم باور قلبی است و هم موضوع شناخت و معرفت.
یکی دیگر از ابعاد مهم مهدویت در نگاه رهبر انقلاب، مسئله امید به آینده است.
باور به ظهور، تصویری از آینده ارائه میدهد که در آن عدالت بر ظلم غلبه میکند و مسیر حرکت تاریخ به سوی خیر و صلاح ادامه مییابد. چنین باوری میتواند در برابر ناامیدی و احساس بنبست تاریخی قرار گیرد.
در تبیین اندیشه رهبر انقلاب درباره مهدویت نیز بر همین وجه تأکید شده است که ظهور و برپایی حکومت مهدوی، در چارچوب حرکت عالم به سمت صلاح و خیر فهم میشود و باور به مهدی موعود (عج) برای شیعه امیدی مشخص و عینی ایجاد میکند، نه امیدی مبهم و تنها ذهنی.
از این منظر، انتظار به معنای امید همراه با مسئولیت است؛ امیدی که انسان را از تسلیم شدن در برابر شرایط بازمیدارد و به او میگوید آینده بهتر، امری دستنیافتنی نیست.
شاید گستردهترین سطح این نگاه، جایی باشد که مهدویت با تمدنسازی پیوند میخورد.اگر جامعه مهدوی، جامعهای برپایه عدالت، معنویت، معرفت، علم و عزت است، تلاش برای ساخت جامعهای برخوردار از این ویژگیها را میتوان بخشی از مسیر زمینهسازی دانست.
در همین چارچوب، مفهوم انتظار در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب از یک مفهوم فردی فراتر میرود و به یک مفهوم اجتماعی و تمدنی تبدیل میشود؛ برداشتی که در پژوهشهای مرتبط با اندیشه ایشان نیز بهعنوان یکی از محورهای مهم نظریه انتظار مورد توجه قرار گرفته است.
به این ترتیب، مهدویت تنها سخن از روزی نیست که عدالت کامل در جهان برقرار خواهد شد؛ بلکه پرسش مهمتر این است که جامعه امروز برای نزدیک شدن به آن افق چه سهمی دارد؟
نظر شما