به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور بهشمار میرود؛ این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
بارش در یکسوم شمالی کشور؛ میانگین بارش همچنان کمتر از نرمال / آذربایجان غربی در صدر بیشترین بارشها
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه در هفته سیوهشتم سال زراعی جاری و از هجدهم تا بیستوچهارم خرداد، بیشتر مناطق یکسوم شمالی کشور شاهد بارندگی بودهاند، اظهار کرد: میانگین بارش استانهای آذربایجان غربی ۱.۱ میلیمتر، اردبیل ۱.۷ میلیمتر، ایلام ۲ میلیمتر و زنجان ۰.۷ میلیمتر بیشتر از میانگین بارش بلندمدت در این هفته بوده است و با این حال، میانگین بارش کشور در مقایسه با دوره بلندمدت، ۰.۶ میلیمتر کمتر بوده است.
وی افزود: بیشترین بارش تجمعی این هفته در ایستگاههای خضرلو و قوردیک علیا در استان آذربایجان غربی، بهترتیب با ۳۱.۰ و ۲۹.۰ میلیمتر و ایستگاه اصلاندوز در استان اردبیل با ۲۷.۳ میلیمتر ثبت شده است.
کمبارشی در بخشهایی از کشور؛ شمالغرب همچنان بارشهای بهتری دارد
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه نقشه انحراف مجموع بارش تجمعی هفته سیوهشتم سال زراعی جاری نسبت به بازه زمانی مشابه در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ را نشان میدهد، تصریح کرد: بر اساس نقشه انحراف بارش دریافتی نسبت به میانگین بلندمدت، بارش طی این هفته در بیشتر مساحت کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است.
ضیائیان با بیان اینکه استان ایلام در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا ۱۵ میلیمتر، داشته است، ادامه داد: استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و زنجان در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال تا ۴۰ میلیمتر و در بخشهای دیگر بارشی کمتر از نرمال تا ۱۵ میلیمتر داشتهاند.
وی گفت: استانهای خراسان شمالی و خراسان رضوی، گلستان، مازندران، گیلان، تهران، البرز، قزوین، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، کرمان، سیستان و بلوچستان و هرمزگان نیز در بخشهایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر داشته و سایر استانهای کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
خشکسالی خفیف تا متوسط در شمال؛ ترسالی در بخشهایی از غرب و جنوب کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: بر اساس نقشه وضعیت خشکسالی و شاخص کوتاهمدت مؤثر ۱۴ روزه (EDI) منتهی به بیستوچهارم خرداد ۱۴۰۵، بیشتر استانهای یکسوم شمالی کشور طی این بازه در شرایط خشکسالی خفیف تا متوسط و سایر مناطق در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
ضیائیان با بیان اینکه استانهای همدان، کرمانشاه، خوزستان، یزد، کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف تا شدید داشتهاند، افزود: استانهای خراسان شمالی و خراسان رضوی، گلستان، مازندران، گیلان، سمنان، تهران، البرز، قزوین، زنجان و کردستان در بخشهایی از مساحت خود با خشکسالی خفیف تا متوسط مواجه بودهاند.
وی تصریح کرد: استانهای اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی نیز در بخشهایی از مساحت خود ترسالی خفیف و در بخشهای دیگری خشکسالی خفیف داشتهاند و سایر مناطق کشور در شرایط نرمال قرار داشتهاند.
افزایش ۱.۱ درجهای دمای کشور نسبت به بلندمدت / تهران گرمتر از نرمال بود
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور ادامه داد: نمودار و نقشه اختلاف میانگین دمای هفته سیوهشتم سال زراعی جاری با میانگین دما در دوره بلندمدت ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹ در هفته مشابه برای کشور و استانها نشان میدهد که میانگین دمای کشور ۱.۱ درجه افزایش داشته و بیشتر استانها روند افزایش دما را تجربه کردهاند.
ضیائیان گفت: بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان تهران با ۱.۷ درجه و کمترین بیهنجاری دمایی مربوط به استان فارس با ۰.۳ درجه بوده است و استانهای کردستان، کرمانشاه، لرستان، ایلام، همدان و کهگیلویه و بویراحمد تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیط زیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از اینرو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما