به گزارش سرویس شهرهای جهان خبرگزاری ایمنا، پاویون سرپنتین ۲۰۲۶ در لندن با تبدیل بخشی از فضای سبز شهری به محیطی برای نشستن، استراحت و تعامل شهروندان، نمونهای از بازآفرینی فضاهای عمومی با مداخلهای کوچک اما اثرگذار است؛ رویکردی که میتواند به شهرها برای استفاده بهتر از فضاهای موجود و افزایش سرزندگی محیطهای شهری کمک کند.
پاویون سرپنتین ۲۰۲۶ در لندن نمونهای از پروژههایی است که نشان میدهد برای بهبود کیفیت فضاهای شهری همیشه به ساختوسازهای بزرگ و پرهزینه نیاز نیست. این سازه تلاش میکند بخشی از فضای سبز اطراف خود را به محیطی فعالتر برای نشستن، گفتوگو، استراحت و حضور شهروندان تبدیل کند.
این پاویون با مساحت ۲۷۹ متر مربع در محوطه سرپنتین لندن ساخته شده و ایده اصلی آن استفاده از دیوارها و عناصر ساده برای شکلدادن به فضاهای مختلف است. در این پروژه، دیوارها فقط برای جداکردن بخشهای مختلف محوطه ساخته نشدهاند، بلکه بهگونهای طراحی شدهاند که مردم بتوانند در کنار آنها بنشینند، مکث کنند، با یکدیگر گفتوگو کنند یا مدتی از فضای سبز شهری استفاده کنند.
اهمیت چنین ایدهای برای شهرها در این است که فضاهای عمومی فقط مسیر عبور مردم نیستند. پارکها، میدانها و فضاهای سبز زمانی میتوانند به بخش مؤثری از زندگی شهری تبدیل شوند که شهروندان بتوانند در آنها توقف کنند، با دیگران ارتباط داشته باشند و زمان بیشتری را در محیط شهری سپری کنند. پاویون سرپنتین نیز با همین رویکرد، بخشی از یک فضای سبز را به محیطی برای حضور و تعامل بیشتر تبدیل کرده است.
یکی از ویژگیهای قابلتوجه این پروژه، استفاده از آجر و فرمهای موجدار برای ایجاد فضاهای کوچک و متنوع است. این ساختار باعث شده فضای پاویون تنها یک سالن یا یک سازه بسته نباشد، بلکه مجموعهای از فضاهای باز و نیمهباز ایجاد شود که شهروندان میتوانند متناسب با نیاز خود از آنها استفاده کنند.
این موضوع از نگاه مدیریت شهری اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در بسیاری از شهرها، فضاهای عمومی بزرگ وجود دارند اما بخشی از آنها به دلیل طراحی نامناسب یا نبود امکانات کافی، کمتر مورد استفاده قرار میگیرند. اضافهکردن مکانهایی برای نشستن، سایه، گفتوگو و توقف میتواند استفاده از همین فضاهای موجود را افزایش دهد، بدون اینکه الزاماً نیاز به توسعه زمین یا اجرای پروژههای بزرگ باشد.
پاویون سرپنتین نمونهای از توجه به زندگی اجتماعی در شهر است. حضور بیشتر مردم در فضاهای عمومی میتواند به پویاترشدن محیط شهری کمک کند. وقتی شهروندان در یک پارک یا فضای عمومی تنها از آن عبور نمیکنند و برای مدتی در آن میمانند، امکان شکلگیری تعاملات اجتماعی بیشتر میشود و فضا نیز در ساعات بیشتری از روز فعال باقی میماند.
این موضوع برای شهرهایی که با کاهش استفاده از فضاهای عمومی، خلوتشدن برخی محدودهها یا کاهش ارتباطات اجتماعی روبهرو هستند، اهمیت ویژهای دارد. طراحی فضاهایی که مردم را به ماندن و تعامل تشویق میکند، میتواند یکی از راههای افزایش سرزندگی شهری باشد.
از سوی دیگر، این پروژه به اهمیت استفاده بهتر از فضاهای موجود توجه دارد. شهرهای بزرگ بهطور معمول با محدودیت زمین و هزینه بالای احداث فضاهای جدید مواجه هستند. در چنین شرایطی، یکی از راهکارهای مهم این است که فضاهای موجود به شکل هوشمندانهتری مورد استفاده قرار گیرند. یک گوشه از پارک، یک لبه بلااستفاده یا حتی یک فضای میان ساختمانها میتواند با طراحی مناسب به محلی برای نشستن، استراحت یا فعالیت اجتماعی تبدیل شود.
پاویون سرپنتین از این نظر میتواند الگویی برای شهرهای مختلف باشد؛ زیرا نشان میدهد که بازآفرینی شهری تنها به معنای تخریب و ساخت دوباره نیست. گاهی با یک مداخله کوچک میتوان کیفیت یک فضای موجود را افزایش داد و کاربردهای جدیدی برای آن ایجاد کرد.
استفاده از شیوههای ساخت قدیمی و مصالح ساده نیز به پروژه امکان داده است تا ارتباطی میان گذشته و زندگی امروز برقرار کند. این رویکرد برای شهرهای تاریخی قابلتوجه است؛ زیرا میتوان از روشها و عناصر معماری بومی الهام گرفت و آنها را برای نیازهای جدید شهروندان به کار برد، بدون اینکه فضای شهری بهطور کامل از هویت تاریخی خود فاصله بگیرد.
از منظر محیطزیست شهری نیز ایجاد فضاهای عمومی جذاب در کنار پارکها و فضاهای سبز میتواند مردم را بیشتر به حضور در این محیطها ترغیب کند. افزایش استفاده از فضاهای سبز، تقویت پیادهروی و کاهش وابستگی به فضاهای بهطور کامل خودرومحور، از جمله رویکردهایی است که میتواند به ایجاد شهرهای انسانیتر کمک کند.
تجربه لندن نشان میدهد که آینده فضاهای عمومی شهری تنها در پروژههای عظیم و پرهزینه خلاصه نمیشود. گاهی یک سازه کوچک، چند فضای نشستن و طراحی مناسب یک بخش از پارک میتواند محیطی ایجاد کند که مردم بیشتر در آن حضور داشته باشند و ارتباط بیشتری با یکدیگر و با شهر برقرار کنند.
پاویون سرپنتین ۲۰۲۶ یک ایده ساده اما مهم برای شهرها ارائه میکند؛ به جای اینکه همیشه به دنبال ساخت فضای جدید باشیم، میتوان فضاهای موجود را بهتر و انسانیتر کرد؛ فضاهایی که مردم در آنها فقط عبور نمیکنند، بلکه میایستند، استراحت میکنند، با یکدیگر ارتباط میگیرند و بخشی از زندگی شهری خود را در آن سپری میکنند.
نظر شما