به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهرهای امروز دیگر فقط از خیابانها، میدانها، پارکها، مراکز خرید و بناهای تاریخی تشکیل نشدهاند؛ بخش مهمی از تجربه شهروندان از شهر در فضایی شکل میگیرد که در نقشههای شهری دیده نمیشود و آن «فضای مجازی» است.
شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای دیجیتال بهتدریج به یکی از عوامل مؤثر بر انتخاب مقصد، شیوه گذران اوقات فراغت، پیدا کردن مکانهای جدید، انتخاب کافه و رستوران، حضور در رویدادها و حتی نحوه رویارویی شهروندان با فضاهای شهری تبدیل شدهاند؛ در چنین شرایطی شهر فقط جایی نیست که شهروند در آن زندگی میکند، بلکه تصویری است که از آن میبیند، تجربه میکند، روایت میکند و با دیگران به اشتراک میگذارد.
این تغییر بیش از همه در رفتار نسل Z قابل مشاهده است؛ نسلی که بخش قابل توجهی از ارتباطات و تجربههای روزمره خود را با ابزارهای دیجیتال دنبال میکند و بسیاری از انتخابهایش پیش از حضور فیزیکی در شهر، در صفحه تلفن همراه شکل میگیرد.
ممکن است یک میدان، کافه، رویداد فرهنگی، فضای سبز یا حتی یک گوشه کمترشناختهشده از شهر، ابتدا در ویدئو یا تصویری دیده شود و بعد به مقصدی واقعی برای گروهی از جوانان تبدیل شود، به این ترتیب شبکههای اجتماعی دیگر تنها رسانه معرفی شهر نیستند، بلکه در حال اثرگذاری بر نحوه استفاده از خود شهر هستند.
این تغییر رفتار، مدیریت شهری را با یک پرسش مهم روبهرو میکند: آیا شهرهای آینده باید فقط برای حضور فیزیکی شهروندان طراحی شوند یا باید به تجربهای که شهروند از آن فضا در جهان دیجیتال دارد نیز توجه کنند؟
اگر فضای شهری از نظر معماری، امنیت، کیفیت، هویت و امکان تجربهکردن برای شهروندان جذاب باشد، احتمال اینکه در فضای مجازی نیز دیده و روایت شود افزایش پیدا میکند، از سوی دیگر تبدیلشدن یک مکان به مقصدی محبوب در شبکههای اجتماعی میتواند بر میزان مراجعه، نوع استفاده از فضا و حتی الگوی حضور گروههای مختلف در شهر اثر بگذارد.
البته مسئله فقط ساختن فضاهایی برای عکس گرفتن و دیدهشدن در شبکههای اجتماعی نیست. شهر نمیتواند به پسزمینهای برای تولید محتوا تبدیل شود، آنچه اهمیت دارد این است که مدیریت شهری بتواند میان کیفیت واقعی فضا و تصویری که از آن در فضای مجازی شکل میگیرد، ارتباط برقرار کند.
فضای شهری باید پیش از آنکه «قابل انتشار» باشد، قابل زندگی، تجربه، مکث، تعامل و حضور باشد، اما در عین حال نمیتوان از قدرت فضای مجازی در معرفی ظرفیتهای شهر و شکلدهی به رفتار نسل جدید چشم پوشید، از همین منظر فناوری میتواند نقش مهمتری از ارائه چند خدمت هوشمند داشته باشد.
دادههای رفتاری، بازخورد شهروندان و حتی روندهای شکلگرفته در شبکههای اجتماعی میتوانند تصویری تازه از علایق و نیازهای شهروندان بهویژه جوانان، در اختیار مدیریت شهری قرار دهند. اینکه جوانان کدام فضاها را بیشتر انتخاب میکنند، چه رویدادهایی برایشان جذاب است، چه نقاطی از شهر بیشتر دیده میشود و چه تجربههایی را با دیگران به اشتراک میگذارند، میتواند بخشی از دادههای مورد استفاده برای شناخت بهتر شهر باشد، البته در چارچوب حفظ حریم خصوصی و ملاحظات اخلاقی.
این موضوع برای اصفهان اهمیت دوچندانی دارد؛ شهری که همزمان با برخورداری از میراث تاریخی و فرهنگی، فضاهای عمومی، ظرفیتهای گردشگری و زیست شهری متنوع، با نسلی روبهروست که شیوه متفاوتی برای کشف، تجربه و روایت شهر دارد. اصفهان اگر بخواهد برای نسلهای آینده شهری زنده و پویا باقی بماند باید بتواند میان هویت تاریخی شهر، تجربه واقعی شهروندان، فناوریهای نوین و مشارکت نسل جدید پیوند ایجاد کند.
در واقع، مسئله اصلی این نیست که مدیریت شهری چگونه نسل Z را با چند ترند جدید سرگرم کند، مسئله این است که آیا شهر میتواند نسل جدید را بشناسد، صدای او را بشنود و او را در ساختن آینده شهر سهیم کند؟
اگر جوانان احساس کنند فضاهای شهری برای حضور آنها طراحی شده است، نظرشان شنیده میشود و میتوانند در شکلگیری رویدادها و حتی تصمیمهای مرتبط با شهر نقش داشته باشند، رابطه آنها با شهر از یک رابطه تنها مصرفی فراتر میرود و به مشارکت و تعلق شهری نزدیکتر میشود.
اصفهان امروز در نقطهای قرار دارد که فناوری میتواند نه جایگزین شهر واقعی، بلکه ابزاری برای بهتر شناختن، بهتر روایت کردن و بهتر ساختن آن باشد؛ شهری که قرار است برای نسل Z جذاب باشد، تنها شهری پر از فضاهای «اینستاگرامی» نیست، شهری است که هویت دارد، تجربه میشود، امکان مشارکت میدهد و میتواند خودش را با زبان نسل جدید روایت کند.
فضای مجازی بخشی از زیست شهری نسل Z شده است
مصطفی نباتینژاد، رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان به خبرنگار ایمنا میگوید: نسل Z بخش مهمی از تجربه خود از شهر را از طریق فضای مجازی شکل میدهد و این واقعیتی است که مدیریت شهری اصفهان نمیتواند نسبت به آن بیتفاوت باشد.
وی ادامه میدهد: امروز انتخاب یک کافه، مقصد تفریحی، رویداد یا حتی یک فضای شهری میتواند تحت تأثیر چیزی باشد که فرد در شبکههای اجتماعی دیده است، بنابراین فضای مجازی در عمل بخشی از زیست شهری نسل جدید شده است و این موضوع در شهری همچون اصفهان که ظرفیتهای فرهنگی، تاریخی، گردشگری و فضاهای عمومی متنوعی دارد، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح میکند: نباید از این واقعیت به این نتیجه برسیم که مدیریت شهری اصفهان باید تنها بهدنبال ساختن فضاهای «اینستاگرامی» باشد؛ اولویت باید ایجاد فضاهای باکیفیت، هویتمند، امن و تجربهپذیر باشد؛ فضاهایی که با هویت اصفهان و نیازهای نسل جدید ارتباط برقرار کنند.
نباتینژاد میافزاید: اگر فضای شهری بهواقع خوب طراحی شده باشد، قابلیت روایت و دیدهشدن آن در فضای مجازی نیز به یک مزیت تبدیل میشود؛ بنابراین «قابلیت دیدهشدن» میتواند یک مؤلفه باشد، اما نباید جای کیفیت واقعی فضای شهری را بگیرد.
وی با اشاره به ظرفیت فناوری برای شناخت بهتر نیازهای شهروندان میگوید: فناوری برای ما تنها به معنای ارائه خدمات هوشمند نیست و در اصفهان میتوان از ظرفیت دادههای رفتاری و شبکههای اجتماعی برای شناخت بهتر نیازها و علایق شهروندان بهویژه جوانان، استفاده کرد، البته این موضوع باید با رعایت حریم خصوصی و ملاحظات اخلاقی دنبال شود.
فناوری و نسل Z دو بال اصفهان برای ساختن شهر آینده است
رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان ادامه میدهد: این شناخت میتواند در طراحی رویدادها، انتخاب موضوعات فرهنگی و اجتماعی و حتی تصمیمگیری درباره نحوه استفاده از فضاهای شهری بهکار گرفته شود.
نباتینژاد با بیان اینکه ارتباط با نسل جدید نباید به دنبالکردن ترندهای فضای مجازی محدود شود، خاطرنشان میکند: یک نکته مهمتر برای ما، بهعنوان جریان انقلاب، وجود دارد؛ مسئله این نیست که تنها به این مقولات دامن بزنیم یا برای جذب نسل Z دنبال هر ترندی برویم، بلکه مسئله این است که این نسل را واقعاً بشناسیم، صدای او را بشنویم و امکان مشارکت واقعی او را در ساختن شهر فراهم کنیم.
وی اضافه میکند: اگر جوان اصفهانی احساس کند شهر برای اوست، نظرش شنیده میشود و میتواند در شکلدادن به فضاها و رویدادهای شهری نقش داشته باشد، ارتباط او با شهر و سرمایه اجتماعی نیز تقویت خواهد شد.
رئیس مرکز پژوهشهای شورای اسلامی شهر اصفهان درباره تصویری که از آینده شهر ارائه میدهد، میگوید: به نظرم آینده اصفهان باید ترکیبی از هویت تاریخی و فرهنگی شهر، تجربه واقعی شهروندان، فناوری و مشارکت نسل جدید باشد.
نباتینژاد تأکید میکند: فناوری قرار نیست جای شهر واقعی را بگیرد، بلکه باید کمک کند اصفهان را بهتر بشناسیم، بهتر روایت کنیم و مهمتر از همه آن را متناسب با نیازهای نسلهای آینده بهتر بسازیم.
اصفهان در مسیر بازتعریف رابطه با نسل جدید
به گزارش ایمنا، تغییر شیوه ارتباط نسل جدید با شهر، بیش از آنکه یک روند زودگذر باشد، نشانه تغییر در تعریف «زندگی شهری» است؛ تغییری که مدیریت شهری را ناگزیر میکند نگاه خود به شهروندان را از ارائه خدمات صرف، به شناخت تجربهها، خواستهها و شیوههای جدید زیست شهری گسترش دهد.
در این مسیر، موفقیت اصفهان تنها به ساخت فضاهای جدید وابسته نیست، بلکه به توانایی شهر در ایجاد ارتباطی زنده و دوطرفه با نسل جدید بستگی دارد؛ اگر جوانان خود را بخشی از آینده شهر بدانند، نهتنها استفادهکننده از امکانات آن، میتوان امیدوار بود که میان شهر و نسل آینده پیوندی عمیقتر، پایدارتر و معنادارتر شکل بگیرد؛ پیوندی که میتواند مسیر اصفهان برای آینده را نیز روشنتر کند.
نظر شما