به گزارش خبرگزاری ایمنا، در تهران هر مترمربع زمین شهری با چندین نیاز همزمان روبهرو است؛ از تأمین فضای پارک خودرو گرفته تا ایجاد زیرساختهای ایمن برای زمان بحران. در چنین شرایطی، تبدیل پارکینگهای شهری به فضاهای دو منظوره و پیشبینی کارکرد پناهگاهی برای آنها، میتواند بخشی از نیاز پایتخت به زیرساختهای بحران را بدون تحمیل زمین جدید پاسخ دهد.
بر اساس اظهارات فروزنده، معاون هماهنگی و امور مناطق شهرداری تهران، اصل ایجاد پارکینگ-پناهگاهها در کمیسیون ماده پنج به تصویب رسیده و اجرای این طرح در چند مرکز آغاز شده است. به گفته او، شهرداری امیدوار است در نیمه دوم سال چند نمونه از این پروژهها را به بهرهبرداری برساند و در صدور مجوز و ساخت پارکینگها، توجه ویژهای به قابلیت پناهگاهی آنها داشته باشد.
از منظر شهرسازی، اهمیت این طرح تنها به ایجاد پناهگاه محدود نمیشود. تهران با کمبود جدی فضای پارک در بسیاری از محلهها روبهرو است و ساخت پارکینگهای طبقاتی و زیرسطحی میتواند همزمان دو مسئله شهری را هدف قرار دهد. در شرایط عادی، این فضاها برای پارک خودرو مورد استفاده قرار میگیرند و در شرایط اضطراری، میتوانند به بخشی از ظرفیت اسکان و حفاظت اضطراری شهروندان تبدیل شوند.
این رویکرد بهویژه برای شهری همچون تهران که با تراکم بالای جمعیت، محدودیت زمین و مجموعهای از مخاطرات طبیعی و انسانساخت روبهرو است، اهمیت بیشتری دارد. مدیریت بحران نباید تنها پس از وقوع حادثه آغاز شود؛ بلکه باید از مرحله طراحی و ساخت زیرساختهای شهری وارد برنامهریزی شهر شود. پارکینگ-پناهگاه بهطور دقیق در همین نقطه معنا پیدا میکند؛ یعنی ایجاد زیرساختی که در روزهای عادی یک کارکرد اقتصادی و شهری دارد و در زمان بحران، کارکردی حیاتی پیدا میکند.
موفقیت این طرح به صرف اختصاص یک فضای پارکینگ بهعنوان «پناهگاه» وابسته نیست. این فضاها باید از ابتدا با استانداردهای مشخص ایمنی، دسترسی اضطراری، تهویه، تأمین آب و برق اضطراری، مسیرهای خروج و ظرفیت مشخص جمعیتی طراحی شوند، همچنین لازم است دسترسی شهروندان محله به این فضاها در زمان بحران از پیش تعریف و مسیرهای رسیدن به آنها مشخص شود.
از سوی دیگر، مکانیابی اهمیت ویژهای دارد. اگر پارکینگ-پناهگاهها تنها در نقاطی ساخته شوند که بیشترین تقاضای پارکینگ وجود دارد، ممکن است بخشی از محلههای آسیبپذیر تهران از این زیرساخت محروم بمانند. بنابراین معیارهای جمعیتی، تراکم ساختمانی، دسترسی، بافت فرسوده و میزان آسیبپذیری محلهها نیز باید در مکانیابی این پروژهها لحاظ شود.
موضوع دیگری که میتواند در این سیاست شهری مورد توجه قرار گیرد، استفاده از ظرفیت زمینهای بزرگ درونشهری است. فروزنده از پیگیری انتقال پادگانها و مراکز نظامی و انتظامی به خارج از شهر خبر داده است. در صورت تحقق این جابهجاییها، بخشی از اراضی آزادشده میتواند در قالب یک برنامه جامع شهری برای تأمین پارکینگ، فضای سبز، خدمات عمومی و زیرساختهای مدیریت بحران مورد استفاده قرار گیرد.
تهران برای افزایش تابآوری خود بیش از هر چیز به زیرساختهای چندمنظوره نیاز دارد؛ فضاهایی که در شرایط عادی بخشی از نیازهای روزمره شهر را پاسخ دهند و در شرایط بحرانی به کمک شهر بیایند. پارکینگ-پناهگاه میتواند یکی از این زیرساختها باشد؛ به شرط آنکه از یک طرح تنها ساختمانی فراتر برود و بهعنوان بخشی از شبکه مدیریت بحران و برنامهریزی شهری تهران دیده شود.
نظر شما