به گزارش خبرگزاری ایمنا از گیلان، در طول تاریخ، ملتها در بزنگاههای سرنوشتساز با آزمونهایی مواجه شدهاند که نتیجه آن نهتنها آینده یک نسل، بلکه مسیر حرکت یک کشور را برای سالها و دههها تعیین کرده است. جنگ، بیتردید یکی از دشوارترین این آزمونها به شمار میرود؛ شرایطی که در آن، علاوه بر توان نظامی و ظرفیتهای دفاعی، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی، همبستگی و انسجام مردم به مهمترین پشتوانه یک کشور تبدیل میشود.
تجربه ملتهای مختلف نشان داده است هرگاه جامعهای در برابر تهدیدهای خارجی یکپارچه عمل کرده، توانسته است با قدرت بیشتری از منافع و امنیت ملی خود صیانت کرده و مسیر عبور از بحران را هموارتر کند. در چنین شرایطی، اتحاد ملی تنها یک مفهوم سیاسی یا اجتماعی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای حفظ ثبات، امنیت و استقلال کشور به شمار میرود. هنگامی که گروهها و اقشار مختلف جامعه، فارغ از تفاوتهای قومی، فرهنگی، مذهبی و سیاسی، بر محور منافع ملی و دفاع از سرزمین خود همدل و همراه میشوند، توان کشور برای مقابله با تهدیدها افزایش پیدا میکند. در مقابل، تضعیف سرمایه اجتماعی و شکلگیری شکافهای داخلی میتواند مدیریت بحران را دشوارتر کرده و زمینه سوءاستفاده دشمنان را فراهم کند.
جنگهای امروز نیز دیگر تنها در میدانهای نظامی جریان ندارند، بلکه عرصههای اقتصادی، رسانهای، سایبری و شناختی نیز به میدان تقابل کشورها تبدیل شدهاند. در این میان، حفظ آرامش جامعه، تقویت امید، افزایش اعتماد عمومی، تداوم فعالیتهای اقتصادی و مقابله با جنگ روانی، از مهمترین مؤلفههای افزایش تابآوری ملی محسوب میشود. نقش مردم در این شرایط تنها به حضور در عرصههای دفاعی محدود نمیشود، بلکه همراهی اجتماعی و مسئولیتپذیری عمومی نیز بخش مهمی از قدرت یک کشور را شکل میدهد.
ایران نیز در مقاطع مختلف تاریخی، از دوران دفاع مقدس تا مواجهه با تحریمها، تهدیدهای امنیتی و تحولات پرتنش منطقه، نشان داده است که انسجام و همراهی مردم یکی از مهمترین عوامل حفظ ثبات و عبور از دشواریها بوده است.
امروز نیز در شرایطی که غرب آسیا با تحولات و تهدیدهای امنیتی متعددی روبهرو است، تقویت وفاق و همبستگی ملی، در کنار توان دفاعی و ظرفیتهای راهبردی کشور، بهعنوان یکی از پایههای اصلی امنیت پایدار و افزایش قدرت بازدارندگی ایران مورد توجه قرار دارد.
منافع ملی نباید قربانی رقابتهای سیاسی شود
مهدی خورسند، تحلیلگر مسائل بینالملل در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به تأکید رهبر معظم انقلاب بر «اتحاد مقدس» اظهار میکند: اتحاد مقدسی که رهبر معظم انقلاب بر آن تأکید داشتند، یک معنای ظاهری دارد که بخشی از آن به اتحاد جریانهای سیاسی بازمیگردد؛ اما امروز این موضوع در شکنندهترین حالت ممکن قرار دارد.
وی میافزاید: بهجرئت و بدون تعارف باید عرض کنم که جریانهای سیاسی، چه اصلاحطلب و چه اصولگرا، و حتی جریانهایی که خود را وارث انقلاب میدانند، امروز بهویژه در عرصه سیاست خارجی که باید تأمینکننده منافع ملی باشد، در مواردی منافع ملی را گروگان منافع حزبی خود کردهاند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل خاطرنشان میکند: این موضوع تأکید مؤکدی است که جریانهای سیاسی باید به آن توجه داشته باشند؛ در معنای ظاهری اتحاد، همه باید زیر یک چتر و یک ریسمان وحدت که همان کلام ولیفقیه زمان و رهبر معظم انقلاب است، قرار گیرند، زیرا اگر جریانهای سیاسی یا افراد سخنی مطرح میکنند، باید مبتنی بر تأمین منافع ملی باشد.
خورسند تصریح میکند: جریان اصلاحطلب تصور میکند از چارچوب و عینک نگاه خود، منافع ملی به شکل حداکثری تأمین میشود و جریان اصولگرا نیز از چارچوب نگاه خود، به طرف مقابل انتقاد میکند، از اینرو باید عینکها و چارچوبهای نگاه خود را با فرمایشات رهبر معظم انقلاب تنظیم کنیم تا آسیبی به کشور وارد نشود.
وی با اشاره به فرمایش امام خمینی(ره) مبنی بر اینکه «اگر میخواهید به مملکت آسیبی وارد نشود، پشتیبان ولایت فقیه باشید»، میگوید: وحدت مقدس نیز به معنای چنگ زدن به همین ریسمان وحدتی است که از ولایت فقیه نشأت میگیرد.
اراده مردم؛ مهمترین پشتوانه ایران در برابر تهدیدها
این تحلیلگر مسائل بینالملل در پاسخ به این پرسش که تجربه جنگهای معاصر نشان میدهد وحدت مردم چه تأثیری بر موفقیت کشورها در برابر تهدیدهای خارجی دارد و ایران در این زمینه از چه ظرفیتهایی برخوردار است، میافزاید: در جنگهای کلاسیک، ابزارهای نظامی تعیینکننده معادلات صرف جنگی هستند، اما زمانی که اراده مردم، همت مردمی و بسیج عمومی وارد میدان میشود، عملاً توان نظامی بازیگران قدرتمندتر نیز میتواند خنثی شود.
خورسند اظهار میکند: اراده، همت و پشتیبانی ملی از آرمانهای نظام سیاسی حاکم در کشوری که درگیر جنگ است، در برابر تجهیزات و توانمندیهای کلان کشور مهاجم یا کشوری که قدرت نظامی برتری دارد، یک عامل تعیینکننده محسوب میشود.
وی با اشاره به دوران دفاع مقدس میافزاید: نمونه ارزشمند این موضوع، جنگ هشتساله ایران در برابر رژیم بعث عراق است؛ رژیم بعث تنها یک بازیگر نبود و ما در آن جنگ از ۳۲ کشور و ۳۲ ملیت اسیر داشتیم، اما هیچ حامی بینالمللی نداشتیم و آنچه در برابر دشمن داشتیم، اراده و ایستادگی مردم و همپوشانی مردم با نظام سیاسی وقت بود.
این تحلیلگر مسائل بینالملل خاطرنشان میکند: امروز نیز پس از گذشت بیش از ۱۵۰ روز از جنگ، ملت ایران همچنان در میدان حضور دارد و این حضور نشاندهنده ارادهای بالاتر از آن است؛ همان چنگ زدن به ریسمان وحدت الهی و وحدتی که از آن به عنوان «وحدت مقدس» یاد میشود.
خورسند ادامه میدهد: مردم ایران با وجود همه مشکلات اقتصادی، دیدگاههای متفاوت و حتی گاه متناقضی که در داخل کشور وجود دارد، مسیر رو به جلویی را دنبال میکنند؛ اتفاقاً همین تفاوت دیدگاهها میتواند موجب پیشرفت نظام و کشور شود.
وی با اشاره به نمونهای از آثار مقاومت و ایستادگی تصریح میکند: ساعتی اخبار شبکههای آمریکایی را دنبال میکردم و خبرگزاری آسوشیتدپرس درباره توافق اولیه ایران و آمریکا به این موضوع اشاره کرده بود که ایران باید از حمله به کشورهای منطقه جلوگیری کند و در مقابل، محاصره دریایی برداشته شود.
این تحلیلگر مسائل بینالملل میگوید: در متن تفاهم دو سه هفته گذشته، پیششرطهایی مطرح شده بود؛ از جمله اینکه ایران باید تنگه هرمز را رها کند و در مقابل، محاصره دریایی برداشته شود. این موضوع نشان میدهد مقاومت شما نتیجه داده است؛ یعنی اراده و ایستادگی مردم موجب شده است که در این فضا بتوانید به حقوق خود دست پیدا کنید.
جهاد تبیین و اولویت منافع ملی؛ الزامات حفظ انسجام کشور
خورسند در پاسخ به این پرسش که رسانهها، مسئولان و مردم برای حفظ همبستگی ملی و مقابله با جنگ روانی دشمن و شایعات در این شرایط چه وظیفهای دارند، میافزاید: در این فضا، تبیین رسانهای که رهبر معظم انقلاب از آن به عنوان «جهاد تبیین» یاد کردهاند، یکی از تکالیف اساسی و بنیادی مسئولان، رسانهها، مردم، نخبگان و بهویژه خواص جامعه است.
وی اظهار میکند: کسانی که ادعای جایگاه اجتماعی دارند و خود را در جایگاه هدایت جامعه میبینند، باید چراغ راه جامعه باشند. همچنان معتقدم مردم چشمشان به خواص جامعه است و خواص بیبصیرت گاهی موجب ایجاد فتنه میشوند، اما خواص با بصیرت میتوانند آرامش را به جامعه تزریق کنند.
این تحلیلگر مسائل بینالملل ادامه میدهد: از اینرو جهاد تبیین در شرایط کنونی میتواند یک الگوی مناسب رفتاری برای رسانهها و مسئولان باشد. اگر مردم ببینند تبیینی که از سوی مسئولان ارائه میشود مبتنی بر آرامش و رسیدن به تعالی در جامعه است، آن را میپذیرند و در دستور کار خود قرار میدهند.
خورسند در پاسخ به این پرسش که مهمترین راهکار تقویت وحدت و انسجام ملی در شرایط کنونی چیست و این همبستگی چه تأثیری بر آینده کشور خواهد داشت، میافزاید: به نظر من جریانهای سیاسی که امروز در کشور موجب ایجاد تلاطم شدهاند، باید خودخواهیهای خود را کنار بگذارند و منافع ملی را در اولویت قرار دهند.
وی تاکید میکند: در پاسخ به سؤال نخست نیز اشاره کردم که منافع ملی باید در چارچوب منافع ملی باقی بماند و همه باید با یک عینک به این موضوع نگاه کنیم.
این تحلیلگر مسائل بینالملل خاطرنشان میکند: اگر در کشور ارادهای برای مذاکره شکل گرفت، جریانهای سیاسی باید تمکین کنند و اگر ارادهای برای جنگ وجود داشت، باید اعتماد کنیم تا بتوانیم نتیجه بگیریم. اینکه در برابر هر مسئلهای یک موضعگیری یا یک فتنه رسانهای در کشور شکل بگیرد، قطعاً سرانجام درستی برای کشور نخواهد داشت.
خورسند تصریح میکند: معتقدم باید تلاش کنیم با تمکین از شخص اول مملکت، رهبر معظم انقلاب، مسیر درست را طی کنیم تا انشاءالله به سرمنزل مقصود برسیم.
وحدت ملی؛ مهمترین پشتوانه ایران در برابر تهدیدهای دشمن
محمدحسین واثقکارگرنیا، رئیس شورای اسلامی شهر رشت در گفتوگو با خبرنگار ایمنا، اتحاد و انسجام ملی را مهمترین عامل افزایش قدرت بازدارندگی و حفظ امنیت کشور میداند و اظهار میکند: مهمترین سرمایه هر کشور مردم آن هستند و اگر مردم در کنار یکدیگر باشند و احساس کنند در دفاع از کشور، امنیت و منافع ملی مسئولیت مشترکی دارند، هیچ دشمنی نمیتواند به اهداف خود برسد. ممکن است کشوری از تجهیزات و توان نظامی بالایی برخوردار باشد، اما اگر از پشتوانه مردمی محروم باشد، در برابر تهدیدها آسیبپذیر خواهد بود.
وی با اشاره به تجربههای گذشته میافزاید: در دوران دفاع مقدس هشتساله، جنگ ۱۲ روزه، جنگ رمضان و همچنین در جریان اغتشاشات متعدد، مردم ایران با وجود تفاوت سلیقهها و دیدگاهها، حول محور ایران، انقلاب و رهبری ایستادند. حضور پرشور و مستمر مردم در صحنههای مختلف، بهویژه حضور بیش از پنجماهه آنان در میادین سراسر کشور که همچنان ادامه دارد، نشان داد سرمایه اصلی این کشور، همبستگی و همدلی مردم است. هدایتهای حکیمانه رهبر معظم انقلاب در کنار بصیرت مردم، آرامش، انسجام و امید را در جامعه تقویت کرد و همین وحدت، پیام روشنی به دشمن داد که ملت ایران در بزنگاههای تاریخی، یکپارچه از کشور خود دفاع میکند.
رئیس شورای اسلامی شهر رشت با بیان اینکه تجربه تاریخ نشان میدهد هیچ کشوری تنها با سلاح و تجهیزات پیروز نشده است، خاطرنشان میکند: آنچه سرنوشت ملتها را رقم میزند، ایستادگی مردم است. در دوران دفاع مقدس، حضور بسیج مردمی و همراهی اقشار مختلف جامعه، معادلات دشمن را بر هم زد و امروز نیز همان روحیه در ملت ایران زنده است.
واثقکارگرنیا تصریح میکند: ایران از ظرفیتهای بزرگی همچون فرهنگ ایثار و شهادت، ایمان دینی، سرمایه اجتماعی، حضور جوانان، انسجام اقوام و تجربه عبور از بحرانهای مختلف برخوردار است. مردم با وجود اختلافنظرهای سیاسی و مشکلات اقتصادی، در کنار یکدیگر قرار میگیرند و از منافع ملی دفاع میکنند و این بزرگترین قدرت بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران است.
وی با اشاره به نقش رسانهها در حفظ همبستگی ملی میگوید: امروز یکی از مهمترین میدانهای نبرد، عرصه رسانه و افکار عمومی است و دشمن تلاش میکند با انتشار اخبار نادرست، شایعهسازی و ایجاد ناامیدی، انسجام جامعه را خدشهدار کند؛ از این رو مسئولیت همه سنگینتر از گذشته است.
رئیس شورای اسلامی شهر رشت میافزاید: رسانهها باید امانتدار حقیقت باشند و اخبار را با دقت، سرعت و مسئولیتپذیری منتشر کنند. مسئولان نیز باید با مردم صادقانه سخن بگویند، پاسخگوی مطالبات بهحق باشند و با عملکرد خود اعتماد عمومی را تقویت کنند. هرچه فاصله میان مردم و مسئولان کمتر باشد، زمینه سوءاستفاده دشمن نیز کاهش پیدا خواهد کرد.
واثقکارگرنیا با تأکید بر نقش مردم در مقابله با جنگ روانی دشمن اظهار میکند: مردم همواره نشان دادهاند که از بصیرت برخوردارند و انتظار میرود همانگونه که در میدانهای مختلف در کنار مسئولان و حافظان امنیت کشور ایستادهاند، در فضای مجازی نیز هر خبری را بدون اطمینان بازنشر نکنند و اجازه ندهند آرامش جامعه قربانی شایعات شود.
وی در پایان با بیان اینکه وحدت زمانی پایدار میماند که مردم احساس کنند صدایشان شنیده میشود، میافزاید: خدمت صادقانه، عدالت، شفافیت، امیدآفرینی و تقویت اعتماد عمومی مهمترین پایههای انسجام ملی است. باید از هر سخن و رفتاری که جامعه را دچار دوگانگی میکند، پرهیز کنیم، زیرا حفظ این سرمایه ارزشمند، افزون بر تضمین امنیت و اقتدار کشور، مسیر توسعه، پیشرفت و حل بسیاری از مشکلات را هموار خواهد کرد.
به گزارش ایمنا، در شرایطی که تهدیدها علیه کشورها تنها به عرصه نظامی محدود نمیشود و جنگهای رسانهای، اقتصادی و شناختی نیز به بخش مهمی از تقابلها تبدیل شدهاند، انسجام ملی و اعتماد متقابل میان مردم و مسئولان بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد.
تجربه تاریخی ملت ایران نشان داده است که در بزنگاههای حساس، همدلی و همراهی مردم میتواند به یکی از مهمترین عوامل عبور از بحرانها و حفظ امنیت و استقلال کشور تبدیل شود.
امروز نیز تقویت سرمایه اجتماعی، افزایش اعتماد عمومی، توجه به مطالبات مردم و پرهیز از اختلافاتی که منافع ملی را تحت تأثیر قرار میدهد، ضرورتی انکارناپذیر است. حفظ وحدت و همبستگی ملی نهتنها قدرت بازدارندگی کشور را افزایش میدهد، بلکه زمینه را برای پیشرفت، توسعه و عبور موفق از چالشهای پیشرو فراهم میکند؛ چراکه بزرگترین پشتوانه هر کشور، مردمی هستند که در لحظات سرنوشتساز در کنار یکدیگر و در دفاع از منافع ملی ایستادهاند.
نظر شما