به گزارش خبرگزاری ایمنا، در سالهای اخیر توسعه انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی، جایگاه ویژهای در سیاستهای بخش انرژی ایران پیدا کرده است. ایران به دلیل قرار گرفتن روی کمربند خورشیدی جهان و برخورداری از حدود ۳۰۰ روز آفتابی در بسیاری از مناطق، از ظرفیت قابل توجهی برای تولید برق از انرژی خورشید برخوردار است؛ ظرفیتی که نقش مهمی در کاهش ناترازی شبکه برق، کاهش مصرف سوختهای فسیلی و افزایش امنیت انرژی ایفا کند.
مزرعه خورشیدی چیست؟
مزرعه خورشیدی یا نیروگاه خورشیدی، مجموعهای از صدها تا هزاران پنل فتوولتائیک است که در زمینی وسیع نصب میشوند و انرژی خورشید را به برق تبدیل میکنند. برق تولیدی پس از تبدیل توسط اینورترها و افزایش ولتاژ از طریق ترانسفورماتورها، وارد شبکه سراسری برق میشود.
این نیروگاهها برخلاف سامانههای خورشیدی خانگی، با هدف تولید برق در مقیاس صنعتی طراحی شدهاند و ظرفیت آنها از چند صد کیلووات تا چند صد مگاوات متغیر است.
نقش مزارع خورشیدی در تأمین برق
توسعه نیروگاههای خورشیدی علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، آثار اقتصادی و زیستمحیطی قابل توجهی نیز به همراه دارد، از مهمترین مزایای این نیروگاهها میتوان به کاهش مصرف گاز طبیعی و سوختهای مایع در نیروگاههای حرارتی، کاهش انتشار گازهای گلخانهای، کاهش هزینههای بهرهبرداری، ایجاد اشتغال در بخشهای طراحی، ساخت و نگهداری و همچنین تأمین برق صنایع، شهرکهای صنعتی و مناطق کمبرخوردار اشاره کرد.
از سوی دیگر، بهرهگیری از انرژی خورشیدی میتواند بخشی از نیاز شبکه برق در ساعات اوج مصرف روز را تأمین کند؛ موضوعی که در فصل تابستان اهمیت دوچندان پیدا میکند.
چالشهای توسعه نیروگاههای خورشیدی
با وجود مزایای فراوان، توسعه مزارع خورشیدی با چالشهایی نیز همراه است. سرمایهگذاری اولیه نسبتاً بالا، نیاز به زمین مناسب، وابستگی تولید به میزان تابش خورشید، کاهش تولید در شب و روزهای ابری و همچنین تأثیر گردوغبار بر راندمان پنلها، از مهمترین موانع توسعه این نیروگاهها به شمار میروند.
کارشناسان تأکید میکنند توسعه سامانههای ذخیرهسازی انرژی، ارتقای شبکه انتقال برق و تداوم سیاستهای حمایتی میتواند بسیاری از این چالشها را برطرف کند.
کدام استانهای ایران بیشترین ظرفیت را دارند؟
بر اساس مطالعات سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری انرژی برق (ساتبا) و ارزیابیهای بینالمللی از میزان تابش خورشید، استانهای یزد، کرمان، سیستان و بلوچستان، خراسان جنوبی، سمنان، هرمزگان، بوشهر و فارس از بهترین مناطق کشور برای احداث مزارع خورشیدی محسوب میشوند.
این استانها به دلیل تابش مستقیم خورشید، اقلیم خشک، وسعت اراضی و امکان اتصال به شبکه برق، شرایط مناسبی برای سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی دارند.
در مقابل، استانهای شمالی کشور از جمله گیلان و مازندران به دلیل رطوبت بالا، ابرناکی بیشتر و میزان کمتر تابش سالانه، ظرفیت پایینتری برای احداث نیروگاههای خورشیدی در مقیاس بزرگ دارند، هرچند اجرای سامانههای کوچک و پراکنده در این مناطق همچنان توجیهپذیر است.
استانهایی همچون اصفهان، قم، مرکزی، قزوین، خوزستان، ایلام، کرمانشاه و خراسان رضوی نیز از جمله مناطقی هستند که طی سالهای اخیر اجرای پروژههای خورشیدی در آنها روند رو به رشدی داشته است.
ضرورت توسعه انرژی خورشیدی
بر اساس گزارشهای آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر (IRENA)، انرژی خورشیدی یکی از سریعترین منابع در حال رشد تولید برق در جهان است و بسیاری از کشورها بخش قابل توجهی از سرمایهگذاریهای جدید خود را به این حوزه اختصاص دادهاند.
در ایران نیز وزارت نیرو و سازمان ساتبا توسعه نیروگاههای خورشیدی را یکی از محورهای اصلی برنامه افزایش ظرفیت تولید برق کشور اعلام کردهاند. کارشناسان معتقدند استفاده از ظرفیت بالای تابش خورشیدی ایران، علاوه بر افزایش تابآوری شبکه برق، میتواند به کاهش مصرف سوخت، بهبود کیفیت محیط زیست و تحقق اهداف توسعه پایدار کمک کند.
با توجه به روند افزایشی مصرف برق، توسعه مزارع خورشیدی نهتنها یک انتخاب فناورانه، بلکه ضرورتی اقتصادی و راهبردی برای آینده صنعت برق ایران محسوب میشود.
نظر شما