به گزارش خبرگزاری ایمنا، انرژی هر روز در شهرها جریان دارد؛ از روشنایی خیابانها و پارکها گرفته تا فعالیت ایستگاههای پمپاژ، ساختمانهای اداری، سامانههای حملونقل، تأسیسات خدماتی و هزاران زیرساختی که زندگی شهری را ممکن میکنند. اما در کنار این جریان مداوم، بخش قابل توجهی از انرژی نیز هر روز، بیصدا و بدون آنکه ارزش افزودهای ایجاد کند، هدر میرود؛ اتلافی که شاید در نگاه نخست به چشم نیاید، اما در مقیاس یک شهر، به میلیونها کیلوواتساعت انرژی، میلیاردها تومان هزینه، مصرف بیشتر سوختهای فسیلی و افزایش انتشار آلایندهها منجر میشود.
در شرایطی که ناترازی تولید و مصرف برق، رشد تقاضا، تغییرات اقلیمی و افزایش دمای هوا به یکی از مهمترین دغدغههای کشور تبدیل شده است، مدیریت انرژی دیگر تنها بهمعنای تولید بیشتر نیست، بلکه جلوگیری از هدررفت انرژی، به یکی از مهمترین راهکارهای عبور از این بحران تبدیل شده است.
امروزه شهرها بیش از هر زمان دیگری در کانون این چالش قرار دارند. بخش قابل توجهی از انرژی کشور در فضاهای شهری مصرف میشود؛ از شبکه گسترده روشنایی معابر، بوستانها و میدانها گرفته تا ساختمانهای عمومی، تأسیسات آبرسانی، تصفیهخانهها، ناوگان حملونقل عمومی، سامانههای سرمایشی و گرمایشی و دهها خدمت دیگری که مدیریت شهری بهصورت شبانهروزی ارائه میدهد. از همین رو، هر تصمیمی که در حوزه طراحی شهری، نوسازی تجهیزات، بهرهگیری از فناوریهای نوین، مدیریت هوشمند تأسیسات و توسعه انرژیهای تجدیدپذیر گرفته میشود، میتواند نقش مستقیمی در کاهش هدررفت انرژی، کاهش هزینههای عمومی، افزایش بهرهوری و حتی کاهش فشار بر شبکه سراسری برق داشته باشد.
تجربه شهرهای پیشرو جهان نیز نشان میدهد که آینده مدیریت انرژی، بیش از آنکه بر توسعه نیروگاههای جدید استوار باشد، بر افزایش بهرهوری، اصلاح الگوی مصرف و حذف نقاط اتلاف انرژی بنا شده است.
برای شهری همچون اصفهان، این موضوع اهمیتی دوچندان دارد. اصفهان علاوه بر آنکه یکی از بزرگترین کلانشهرهای کشور است، با چالشهایی همچون خشکسالیهای پیدرپی، محدودیت منابع آبی، افزایش دمای هوا، طولانیتر شدن دورههای گرما و رشد مستمر تقاضا برای خدمات شهری نیز روبهرو است.
مدیریت هزاران نقطه روشنایی، بوستانها، ساختمانهای اداری، ایستگاههای پمپاژ، شبکه آبیاری فضای سبز، سامانههای حملونقل عمومی و دیگر زیرساختهای شهری، مصرف قابل توجهی از انرژی را به خود اختصاص میدهد، از اینرو، هر میزان اتلاف انرژی در این بخشها، علاوه بر افزایش هزینههای اداره شهر، فشار بیشتری بر منابع آب، شبکه برق، محیطزیست و بودجه مدیریت شهری وارد میکند.
در چنین شرایطی، حرکت به سمت شناسایی گلوگاههای اتلاف انرژی، نوسازی تجهیزات فرسوده، استفاده از فناوریهای کممصرف، توسعه سامانههای هوشمند و بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر، دیگر یک اقدام فقط فنی یا اقتصادی نیست، بلکه بخشی از راهبرد آیندهنگر مدیریت شهری برای حفظ کیفیت خدمات، افزایش تابآوری شهر، کاهش وابستگی به منابع فسیلی و تضمین پایداری اصفهان در دهههای آینده بهشمار میرود. امروز پرسش اصلی این نیست که انرژی در شهرها مصرف میشود یا نه، پرسش این است که چه میزان از این انرژی هر روز بیدلیل هدر میرود و مدیریت شهری چگونه میتواند این اتلاف پنهان را به فرصتی برای ساختن شهری بهرهورتر، پایدارتر و آمادهتر برای آینده تبدیل کند.
هدفگذاری مدیریت شهری اصفهان برای تأمین کامل برق از انرژی خورشیدی تا سال ۱۴۱۰
محمد نورصالحی، رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان به خبرنگار ایمنا اظهار میکند: برخلاف این تصور که بخش قابل توجهی از برق در زیرساختهای شهری مصرف میشود، بخش خانگی بیشترین سهم را در مصرف برق دارد و پس از آن، بخشهای تجاری، صنعتی و کشاورزی قرار میگیرند.
وی میافزاید: زیرساختهای شهری از جمله روشنایی معابر و شبکهها، پمپاژ آب و پساب نیز سهمی از مصرف برق دارند، اما به نظر میرسد بخش خانگی همچنان در رتبه نخست قرار دارد.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان تصریح میکند: در تمام این بخشها ظرفیت مناسبی برای صرفهجویی، بهینهسازی و اصلاح الگوی مصرف وجود دارد؛ از اینرو لازم است در سطح کلان کشور، علاوه بر وضع الزامات قانونی، مشوقهای مؤثری نیز برای کاهش مصرف انرژی پیشبینی شود.
نورصالحی میگوید: شورای اسلامی شهر اصفهان حدود دو سال قبل مصوبهای را تصویب کرد که بر اساس آن، ساختمانهای ملتزم به رعایت مبحث نوزدهم مقررات ملی ساختمان میتوانند از تخفیف تا سقف ۵۰ درصد در هزینه صدور پروانه ساختمانی برخوردار شوند، این مبحث به کاهش مصرف انرژی و جلوگیری از اتلاف آن اختصاص دارد.
وی ادامه میدهد: با وجود این مشوق، تعداد ساختمانهایی که از این ظرفیت استفاده کردهاند، محدود بوده است؛ زیرا روشهای سنتی ساختوساز برای بعضی سازندگان آسانتر یا کمهزینهتر به نظر میرسد، از سوی دیگر، پایین بودن قیمت انرژی در کشور موجب شده است مصرفکنندگان انگیزه اقتصادی کافی برای پرداخت هزینههای اولیه بهینهسازی مصرف انرژی نداشته باشند.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان میکند: در برنامه مدیریت شهری اصفهان پیشبینی شده است که تا سال ۱۴۱۰، تمام برق مورد نیاز مجموعه مدیریت شهری از طریق انرژی خورشیدی تأمین شود، در حال حاضر حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد از نیاز برق مدیریت شهری از این طریق تأمین میشود.
نورصالحی میگوید: در بودجههای سالانه شهرداری، توسعه ظرفیت تولید انرژی خورشیدی مورد توجه قرار گرفته است و در پارکها، پارکینگها، مراکز عمومی و تأسیسات وابسته به شهرداری، پنلهای خورشیدی نصب میشود، این ظرفیت باید بهتدریج افزایش پیدا کند تا در سال ۱۴۱۰ تمام برق مصرفی مدیریت شهری از انرژی خورشیدی تأمین شود.
وی اظهار میکند: اصفهان برای تحقق عنوان «شهر خورشیدی» و گسترش استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر، همچنان مسیر طولانی در پیش دارد، مدیریت شهری از دو یا سه سال قبل و پیش از تشدید ناترازی انرژی، در پی آن بود که با مشارکت صنایع بزرگ، منابع لازم برای پرداخت تسهیلات قرضالحسنه و ارائه مشوق به شهروندان را فراهم کند تا خانوارها بتوانند متناسب با میزان مصرف برق خود، روی پشتبام ساختمانها پنل خورشیدی نصب کنند.
نورصالحی میافزاید: در حال حاضر امکان نصب نیروگاههای خورشیدی خانگی وجود دارد و بهتدریج نیز در این زمینه فرهنگسازی میشود، طرح گسترده موضوع ناترازی انرژی در جامعه موجب شده است بسیاری از شهروندان و مسئولان به استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر توجه بیشتری نشان دهند.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان میگوید: توسعه انرژی خورشیدی اقدامی تخصصی است و باید ابعاد علمی، فنی و نظارتی آن توسط مراجع ذیربط مورد توجه قرار گیرد تا منابع هدر نرود و مناسبترین فناوریها و روشهای اجرایی انتخاب شود.
نورصالحی تأکید میکند: برای راهاندازی نیروگاههای خورشیدی خانگی با ظرفیت پنج یا ۱۰ کیلووات، باید تسهیلات قرضالحسنه در اختیار شهروندان قرار گیرد؛ زیرا قیمت تجهیزات و پنلهای خورشیدی افزایش پیدا کرده است، همچنین لازم است مشوقهای مناسبی برای واردات تجهیزات مورد نیاز و حمایت از تولید داخلی این محصولات در نظر گرفته شود.
توسعه مراکز نگهداری سالمندان نیازمند حمایت دولت است
وی ادامه میدهد: دولت و مجموعه حاکمیت باید در سطح کلان برای حمایت از انرژیهای تجدیدپذیر برنامهریزی کنند و مدیریت شهری نیز باید در این زمینه اهتمام لازم را داشته باشد. در استان اصفهان، استانداری «میز انرژی» را تشکیل داده و در شهرداری نیز میز انرژی و صرفهجویی در مصرف تشکیل شده است. امید میرود همافزایی میان این اقدامات به نتایج مطلوبی در شهر و استان منجر شود.
نورصالحی اظهار میکند: یکی از موضوعاتی که باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد، افزایش جمعیت سالمندان و ضرورت برنامهریزی دستگاههای مختلف برای مواجهه با پیامدهای سالمندی جمعیت است.
وی میافزاید: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی باید برای ارائه خدمات درمانی و مراقبتی به سالمندان برنامه مشخصی داشته باشد. دستگاههای متولی ورزش نیز باید با توسعه برنامههای ورزشی و پیشگیرانه، برای کاهش بیماریها و مشکلات جسمانی سالمندان اقدام کنند.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان میگوید: بخش خصوصی و مجموعههای خیریه از گذشته به توسعه زیرساختهای مورد نیاز سالمندان توجه داشتهاند و در سالهای اخیر نیز این موضوع بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. روز گذشته از یک مرکز تازهتأسیس نگهداری سالمندان بازدید کردیم که از امکانات مناسب و شرایط مطلوبی برخوردار بود.
نورصالحی ادامه میدهد: این مرکز با سرمایهگذاری بخش خصوصی و با رویکردی خیرخواهانه راهاندازی شده بود و نشان میداد مردم و خیران به نیازهای حوزه سالمندی توجه دارند، با این حال دولت نیز باید از توسعه چنین مراکزی حمایت بیشتری کند.
وی تصریح میکند: تخصیص زمین، تأمین منابع و تسهیلات بانکی و حمایت سازمانهایی همچون بهزیستی میتواند زمینه توسعه مراکز نگهداری و مراقبت از سالمندان را فراهم کند. مدیریت شهری نیز باید برای ایجاد و گسترش این زیرساختها و مراکز، همکاری و همراهی بیشتری داشته باشد.
رئیس شورای اسلامی شهر اصفهان خاطرنشان میکند: امیدواریم با اجرای مشوقها و سیاستهای جوانی جمعیت، ساختار جمعیتی کشور از حرکت بهسمت سالمندی شدید فاصله بگیرد، اما در شرایط کنونی نیز سالمندانی در کشور، استان و شهر اصفهان زندگی میکنند که به مراکز تخصصی نگهداری، مراقبتهای پزشکی و خدمات درمانی نیاز دارند.
نورصالحی میگوید: دستگاههای مسئول باید حمایت از بخش خصوصی و خیریهها را برای ایجاد و توسعه مراکز ویژه سالمندان در دستور کار قرار دهند تا خدمات مورد نیاز این قشر با کیفیت و گستردگی بیشتری ارائه شود.
اصفهان در مسیر تبدیل به «شهر خورشیدی»؛ تجهیز ۵۰ هزار خانه به پنل خورشیدی
سید مهدی حسینی، مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان در پاسخ به این پرسش که بیشترین اتلاف انرژی امروز در شهر اصفهان در کدام بخشها رخ میدهد؛ روشنایی معابر، ساختمانها، شبکه آب، حملونقل یا تأسیسات شهری و کدام بخش بیشترین ظرفیت برای صرفهجویی را دارد، به خبرنگار ایمنا میگوید: نمیتوان سهم اتلاف انرژی را تنها به یک حوزه محدود کرد، زیرا هر یک از بخشهای شهری از جمله ساختمانهای اداری و عمومی، شبکه روشنایی، تأسیسات شهری، سامانههای آبرسانی، حملونقل و تجهیزات خدمات شهری، الگوی مصرف و نقاط اتلاف خاص خود را دارند و در همه این حوزهها ظرفیت قابل توجهی برای افزایش بهرهوری انرژی وجود دارد.
وی میافزاید: نخستین گام برای مدیریت صحیح مصرف، انجام ممیزی مستمر انرژی است. تا زمانی که الگوی مصرف هر مجموعه بهصورت دقیق شناسایی نشود، امکان برنامهریزی برای کاهش هدررفت انرژی وجود ندارد. به همین دلیل باید همه دستگاههای اجرایی و مجموعههای خدماترسان بهصورت دورهای نقاط پرمصرف، تجهیزات کمبازده و گلوگاههای اتلاف انرژی را شناسایی و برای اصلاح آنها برنامهریزی کنند.
مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان با بیان اینکه در کنار مدیریت مصرف، نباید از ظرفیتهای عظیم تولید انرژی پاک غافل شد. یکی از مهمترین منابعی که هنوز به اندازه کافی از آن بهرهبرداری نشده، انرژی خورشیدی است، تصریح میکند: ایران در یکی از بهترین کمربندهای تابش خورشید جهان قرار دارد و اصفهان نیز با بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال، از مستعدترین شهرهای کشور برای توسعه نیروگاههای خورشیدی و تولید برق تجدیدپذیر بهشمار میرود؛ ظرفیتی که میتواند بخش قابل توجهی از نیاز انرژی شهر را در سالهای آینده تأمین کند.
حسینی اظهار میکند: اصفهان طی سالهای گذشته در حوزه توسعه انرژیهای تجدیدپذیر جزو شهرهای پیشرو کشور بوده است، اما با توجه به روند افزایش مصرف برق، رشد تقاضا و ناترازی شبکه، لازم است این مسیر با سرعت بیشتری دنبال شود و استفاده از پنلهای خورشیدی از ساختمانهای دولتی و مجموعههای عمومی فراتر رفته و به سطح واحدهای مسکونی و بخش خصوصی نیز گسترش پیدا کند.
وی ادامه میدهد: مدیریت شهری همزمان با اجرای برنامههای کاهش مصرف، یک برنامه راهبردی دهساله با عنوان «شهرداری خورشیدی» را نیز در دستور کار قرار داده است. هدف این برنامه آن است که تا پایان افق تعیینشده، شهرداری اصفهان بتواند به اندازه کل مصرف برق مجموعههای تحت مدیریت خود، از طریق نیروگاههای خورشیدی انرژی پاک تولید کند و به خودکفایی انرژی برسد.
مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان تصریح میکند: اکنون در سال پنجم اجرای این برنامه قرار داریم و روند پیشرفت آن مطابق برنامه پیش رفته است. پیشبینی میشود تا پایان سال جاری حدود ۵۰ درصد اهداف تعیینشده محقق شود؛ موضوعی که نشان میدهد اصفهان یکی از معدود کلانشهرهای کشور است که برنامهای زمانبندیشده برای خودتأمینی انرژی در مدیریت شهری تدوین کرده است.
حسینی میگوید: همزمان با اجرای طرح «شهرداری خورشیدی»، طرح جامعتری با عنوان «شهر خورشیدی» نیز طراحی شده است تا شهروندان نیز در این حرکت ملی و شهری مشارکت کنند. فلسفه این طرح آن است که تولید انرژی پاک تنها به وظیفه دستگاههای اجرایی محدود نباشد و هر شهروند بتواند به یک تولیدکننده برق تجدیدپذیر تبدیل شود.
وی ادامه میدهد: در قالب این برنامه، حدود ۵۰ هزار واحد مسکونی به نیروگاههای خورشیدی پشتبامی با ظرفیت ۵ تا ۲۰ کیلووات مجهز خواهند شد و برق تولیدی آنها ضمن تأمین بخشی از نیاز خانوار، به شبکه سراسری نیز تزریق میشود. تحقق این هدف میتواند علاوه بر کاهش ناترازی برق، تابآوری شبکه انرژی، امنیت تأمین برق شهر و سهم انرژیهای پاک در سبد مصرف اصفهان را بهطور قابل توجهی افزایش دهد.
مدیر بهینهسازی، تعمیرات و نگهداری تأسیسات شهری شهرداری اصفهان خاطرنشان میکند: طرح «شهر خورشیدی» با مدیریت میز انرژی استان و زیر نظر استانداری در حال اجرا است و دبیرخانه آن در معاونت خدمات شهری شهرداری اصفهان مستقر شده است؛ در این طرح، مجموعهای از دستگاههای اجرایی از جمله شرکت برق منطقهای، شرکت توزیع نیروی برق، استانداری، دانشگاهها، مراکز علمی و سایر نهادهای تخصصی مشارکت دارند تا زیرساختهای اجرایی و فنی این برنامه فراهم شود.
حسینی تأکید میکند: برای آسان شدن مشارکت شهروندان، استفاده از ظرفیت سکوهای تأمین مالی و ارائه تسهیلات کمبهره نیز پیشبینی شده است تا نصب نیروگاههای خورشیدی خانگی با سهولت بیشتری انجام شود. بهزودی اطلاعرسانی عمومی طرح «شهر خورشیدی» آغاز خواهد شد و با مشارکت مردم، اصفهان میتواند به یکی از نخستین کلانشهرهای کشور تبدیل شود که بخش قابل توجهی از برق مورد نیاز خود را از انرژی خورشیدی تأمین میکند.
آینده انرژی شهرها از مدیریت هدررفت آغاز میشود
به گزارش ایمنا، بحران انرژی، پیش از آنکه مسئله کمبود تولید باشد، مسئله نحوه مصرف و مدیریت منابع است. تجربه بسیاری از شهرهای جهان نشان داده است که کاهش هدررفت انرژی، هوشمندسازی زیرساختها، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و مشارکت شهروندان، چهار ضلع اصلی عبور از این چالش هستند. در چنین مسیری، مدیریت شهری تنها ارائهدهنده خدمات نیست، بلکه به یکی از مهمترین بازیگران امنیت انرژی، حفاظت از محیطزیست و افزایش تابآوری شهر تبدیل میشود.
اصفهان نیز با تکیه بر برنامههای بهینهسازی مصرف، توسعه زیرساختهای هوشمند و حرکت به سمت استفاده گسترده از انرژی خورشیدی، تلاش کرده است سهم خود را در این تحول ایفا کند. با این حال، موفقیت این مسیر تنها به اقدامات مدیریت شهری وابسته نیست؛ آینده انرژی شهر زمانی تضمین خواهد شد که مدیریت شهری، دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و شهروندان، همه در کاهش هدررفت انرژی و تولید انرژی پاک نقشآفرین باشند.
شاید امروز مهمترین سرمایه شهرها، نه منابع جدید انرژی، بلکه انرژیهایی باشد که تاکنون هر روز بیصدا هدر رفتهاند؛ سرمایهای که با مدیریت صحیح میتواند به پشتوانهای برای توسعه پایدار، کاهش هزینههای عمومی و ارتقای کیفیت زندگی نسلهای آینده تبدیل شود.
نظر شما