به گزارش خبرگزاری ایمنا، تازهترین گزارش وزارت نیرو از وضعیت سدهای مخزنی کشور تا یازدهم مرداد سال آبی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ از بهبود قابل توجه ذخایر آب در مقیاس ملی حکایت دارد؛ بهطوری که حجم آب موجود در مخازن به ۳۰.۰۹ میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۷ درصد و نسبت به متوسط پنجساله ۱۱ درصد افزایش یافته است. همچنین ورودی آب به مخازن با ثبت ۴۵.۹۲ میلیارد مترمکعب، ۷۲ درصد بیشتر از سال گذشته و ۱۳ درصد بالاتر از میانگین پنجساله بوده است. در همین حال، خروجی سدها به ۳۴.۵۶ میلیارد مترمکعب رسیده که نسبت به سال گذشته ۱۹ درصد افزایش یافته، اما همچنان ۴ درصد کمتر از متوسط پنجساله است، با این شرایط درصد پرشدگی سدهای کشور به ۵۸ درصد رسیده است.
اصفهان؛ زایندهرود از بحران فاصله گرفت، اما هنوز تا شرایط پایدار راه دارد
در استان اصفهان، حجم آب ذخیرهشده در سد زایندهرود به ۴۴۹ میلیون مترمکعب رسیده و ۳۶ درصد ظرفیت مخزن پر شده است. اگرچه این سد نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۵۶ درصد و نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۱۹ درصد افزایش ذخیره را تجربه کرده، اما همچنان نزدیک به دوسوم ظرفیت مخزن خالی است.
این آمار نشان میدهد بارشهای سال آبی جاری توانسته بخشی از کمبود ذخایر زایندهرود را جبران کند، اما وضعیت این سد همچنان فاصله محسوسی با شرایط نرمال دارد و مدیریت مصرف در بخشهای شرب، کشاورزی و صنعت همچنان یک ضرورت محسوب میشود.
خوزستان؛ قطب ذخیره آب کشور همچنان در وضعیت مناسب
بررسی آمارها نشان میدهد خوزستان همچنان بیشترین ذخایر آبی کشور را در اختیار دارد. زنجیره سدهای کارون با ۹۹۰۱ میلیون مترمکعب ذخیره و ۸۱ درصد پرشدگی بزرگترین مخزن کشور محسوب میشود و نسبت به سال گذشته ۲۹ درصد و نسبت به متوسط ۱۰ ساله ۲۵ درصد رشد کرده است.
سد دز نیز با ۲۲۵۹ میلیون مترمکعب ذخیره و ۸۵ درصد پرشدگی یکی از بهترین وضعیتهای کشور را دارد و نسبت به سال گذشته ۲۴ درصد افزایش یافته است.
در مقابل، سد کرخه با وجود ذخیره ۲۴۲۸ میلیون مترمکعبی تنها ۴۹ درصد ظرفیت خود را پر کرده است. اگرچه حجم آب کرخه نسبت به سال گذشته ۸۳ درصد افزایش یافته، اما همچنان ۱۶ درصد پایینتر از میانگین بلندمدت قرار دارد؛ موضوعی که نشان میدهد آثار خشکسالیهای چند سال اخیر هنوز به طور کامل جبران نشده است.
آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی؛ سالی مطلوب برای سدهای شمالغرب
سدهای شمالغرب کشور از جمله مناطقی هستند که امسال عملکرد مطلوبی داشتهاند. سد ارس با ۸۱ درصد پرشدگی و بیش از یک میلیارد مترمکعب ذخیره، نسبت به میانگین ۱۰ ساله ۶۱ درصد رشد کرده است.
سد خداآفرین نیز با ۸۴۱ میلیون مترمکعب ذخیره، اگرچه ۵۲ درصد پرشدگی دارد، اما نسبت به میانگین بلندمدت ۱۷۲ درصد افزایش را ثبت کرده که یکی از بالاترین نرخهای بهبود در میان سدهای بزرگ کشور است.
از سوی دیگر، سد نهند با ۹۴ درصد، سد سردشت با ۷۰ درصد، سد بوکان با ۶۴ درصد و سد شهید قنبری با ۵۸ درصد پرشدگی نشان میدهند بخش قابل توجهی از منابع آبی شمالغرب نسبت به سالهای گذشته احیا شده است.
تهران و البرز؛ تضاد میان سدهای پرآب و کمآب
در تهران و البرز اختلاف محسوسی میان وضعیت سدها دیده میشود.
سد امیرکبیر با ۹۱ درصد پرشدگی شرایط بسیار مناسبی دارد، اما سد لار تنها ۷ درصد و سد ماملو ۱۴ درصد ظرفیت خود را پر کردهاند؛ آماری که نشان میدهد بخش مهمی از منابع تأمین آب شرق و شمال شرق تهران همچنان با تنش آبی روبهرو است.
سد طالقان با ۵۴ درصد و سد لتیان با ۶۵ درصد پرشدگی وضعیت متعادلتری دارند، اما همچنان نسبت به میانگین بلندمدت کاهش ذخیره را تجربه میکنند.
خراسان رضوی، شمالی و جنوبی؛ کانون اصلی بحران آب
شرق کشور همچنان بحرانیترین وضعیت را در میان حوضههای آبریز دارد.
سد دوستی تنها ۳ درصد و سد طرق ۷ درصد ظرفیت خود را پر کردهاند. علاوه بر کاهش شدید ذخایر نسبت به سال گذشته، هر دو سد نسبت به میانگین ۱۰ ساله نیز افت قابل توجهی را ثبت کردهاند که بیانگر استمرار خشکسالی در این منطقه است.
در خراسان شمالی نیز سد بارزو با ۳ درصد، بیدواز با ۱۹ درصد، نهرین با ۳۴ درصد و شیریندره با ۳۶ درصد پرشدگی همچنان در وضعیت شکننده قرار دارند.
هرمزگان؛ رشد آماری بالا، اما واقعیت متفاوت
در هرمزگان، سد جگین با ۹۳ درصد پرشدگی بهترین وضعیت را دارد، اما سد شمیل و نیان با وجود ثبت رشد ۶۲۶۶ درصدی نسبت به سال گذشته، تنها ۱۷ درصد ظرفیت خود را پر کرده است.
این اختلاف نشان میدهد رشدهای چند هزار درصدی الزاماً به معنای بهبود واقعی وضعیت منابع آب نیست، بلکه ناشی از پایین بودن حجم ذخیره در سال گذشته است.
غرب کشور؛ شرایط بهنسبت پایدار
در استانهای غربی، سد قشلاق در کردستان با ۹۱ درصد، سد آزاد با ۸۹ درصد، سد کوثر در کهگیلویه و بویراحمد با ۸۳ درصد و سد اکباتان در همدان با ۷۸ درصد پرشدگی از جمله سدهای دارای وضعیت مناسب هستند.
در مقابل، سد رئیسعلی دلواری در بوشهر با ۲۵ درصد و سد سبلان در اردبیل با ۲۴ درصد پرشدگی همچنان فاصله قابل توجهی با ظرفیت مطلوب دارند.
زنجان و کرمان؛ استمرار افت نسبت به میانگین بلندمدت
در زنجان، هر چهار سد اصلی استان شامل تهم، کینهورس، گلابر و تالوار همچنان پایینتر از میانگین ۱۰ ساله قرار دارند؛ موضوعی که نشان میدهد کاهش منابع آب در این استان تنها به یک سال خشک محدود نمیشود.
در کرمان نیز سد تنگوئیه سیرجان با ۱۴ درصد پرشدگی همچنان در وضعیت بحرانی قرار دارد، در حالی که سد جیرفت با ۳۹ درصد و سد نسا با ۵۳ درصد پرشدگی شرایط بهتری دارند.
تصویری ناهمگون از منابع آب کشور
بررسی مجموع دادهها نشان میدهد وضعیت سدهای کشور دو چهره متفاوت دارد. از یک سو، سدهای بزرگ جنوب غرب، شمالغرب و بخشی از غرب کشور با افزایش قابل توجه ذخایر، شرایط باثباتتری را تجربه میکنند و مخازنی همچون کارون، دز، ارس، امیرکبیر، قشلاق و آزاد در وضعیت مطلوب قرار دارند. از سوی دیگر، سدهای واقع در شرق، شمالشرق، بخشهایی از مرکز کشور و استان کرمان همچنان با کمبود شدید آب مواجه هستند و دوستی، بارزو، لار، طرق، پانزده خرداد، ماملو، شمیل و نیان و تنگوئیه سیرجان همچنان در فهرست بحرانیترین سدهای کشور قرار دارند.
نکته قابل توجه در این گزارش آن است که درصد رشدهای چند صد یا چند هزار درصدی برخی سدها نباید بهعنوان بهبود پایدار منابع آب تفسیر شود؛ زیرا این افزایشها بیشتر ناشی از پایین بودن حجم ذخیره در سال گذشته است، از این رو، کارشناسان معتقدند شاخص پرشدگی مخازن و مقایسه با میانگین بلندمدت، معیار دقیقتری برای ارزیابی وضعیت واقعی منابع آب کشور به شمار میرود.
نظر شما