به گزارش خبرگزاری ایمنا، برگزاری رویدادهای بزرگ انسانی همواره با یک چالش جدی همراه و این سوال مطرح است که چگونه میتوان از حضور گسترده مردم میزبانی کرد، بدون آنکه فشار سنگینی بر منابع طبیعی و محیط زیست وارد شود. مراسم اربعین با حضور میلیونها زائر از کشورهای مختلف، نمونهای کمنظیر از یک اجتماع بزرگ است که مدیریت پسماند در آن به یکی از مهمترین مسائل اجرایی تبدیل میشود.
در چنین رویدادهایی، افزایش ناگهانی جمعیت در یک بازه زمانی محدود، الگوی تولید زباله را تغییر میدهد. مصرف مواد غذایی، آب آشامیدنی، ظروف بستهبندی، بطریهای پلاستیکی و اقلام یکبارمصرف باعث میشود حجم قابل توجهی از پسماند در مسیرهای تردد زائران، شهرهای مرزی و محل استقرار موکبها تولید شود.
مدیریت این حجم از پسماند تنها با جمعآوری زباله امکانپذیر نیست و نیازمند یک زنجیره کامل از پیشگیری، تفکیک، انتقال، پردازش و دفع اصولی است.
مهمترین مرحله در مدیریت پسماند، پیش از رسیدن زباله به سطلهای جمعآوری آغاز میشود؛ یعنی کاهش تولید زباله. استفاده از ظروف چندبارمصرف، کاهش مصرف پلاستیک، توزیع هدفمند مواد غذایی و آموزش زائران و خادمان میتواند میزان پسماند تولیدی را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
پس از مرحله کاهش، تفکیک پسماند از مبدا اهمیت پیدا میکند. جداسازی زبالههای خشک مانند پلاستیک، کاغذ و فلزات از پسماندهای تر، علاوه بر کاهش هزینههای انتقال و دفن، امکان بازیافت و بازگشت بخشی از مواد به چرخه مصرف را فراهم میکند. این موضوع در رویدادهایی با مقیاس اربعین، که حجم تولید پسماند در مدت کوتاهی افزایش مییابد، اهمیت دوچندان دارد.
یکی از چالشهای اصلی در مدیریت پسماند همایشهای بزرگ، تفاوت میان حجم تولید زباله و ظرفیت زیرساختهای موجود است. شهرهای مرزی و مسیرهای پرتردد به طور معمول برای جمعیت عادی طراحی شدهاند و در ایام اربعین با افزایش چندبرابری جمعیت مواجه میشوند؛ بنابراین هماهنگی میان دستگاههای خدمات شهری، نیروهای داوطلب، موکبها و مجموعههای محیط زیستی نقش تعیینکنندهای در کنترل شرایط دارد.
از سوی دیگر، تجربه رویدادهای بزرگ جهانی نشان میدهد که مدیریت موفق پسماند تنها به تجهیزات و نیروی انسانی وابسته نیست؛ بلکه به مشارکت مردم نیاز دارد، در واقع هر زائر میتواند بخشی از راهحل باشد؛ از انتخاب نوع مصرف گرفته تا نحوه دور ریختن زباله.
اربعین علاوه بر ابعاد مذهبی و اجتماعی، یک تجربه بزرگ مدیریتی نیز محسوب میشود؛ تجربهای که نشان میدهد برگزاری یک اجتماع میلیونی، نیازمند نگاه علمی به موضوعاتی مانند محیط زیست، منابع و پایداری شهری است. حفظ پاکیزگی مسیر و شهرهای میزبان، تنها وظیفه نیروهای خدماتی نیست، بلکه نتیجه همکاری میان مسئولان، خادمان و میلیونها زائری است که در این رویداد حضور پیدا میکنند.
نظر شما