به گزارش خبرگزاری ایمنا، در سالهای گذشته همواره یکی از مهمترین خروجیهای موفق فوتبال ایران، معرفی بازیکنانی بوده که پس از درخشش در تیم ملی یا لیگ برتر، راهی فوتبال اروپا یا لیگهای معتبر آسیایی شدهاند. حضور لژیونرهای ایرانی در باشگاههای خارجی، علاوه بر ارتقای سطح فنی بازیکنان، به افزایش اعتبار فوتبال ایران و ایجاد فرصت برای نسلهای بعدی نیز کمک کرده است. با این وجود این روند در سالهای گذشته بهویژه پس از جامجهانی ۲۰۲۶ با افت محسوسی روبهرو شد و برخلاف انتظار تعداد قابل توجهی از بازیکنان تیم ملی در بازار نقلوانتقالات بدون مشتری ماندند.
این اتفاق در شرایطی رخ میدهد که بسیاری از کشورها پس از حضور در جامجهانی از این رقابتها بهعنوان ویترینی برای معرفی ستارههای خود استفاده میکنند و بازیکنان نیز با پیشنهادهای متعددی از باشگاههای بزرگ روبهرو میشوند، البته در این دوره برای فوتبال ایران چنین اتفاقی رخ نداد و بخش زیادی از بازیکنان ملیپوش یا در همان تیمهای قبلی ماندند یا راهی لیگهای حوزه خلیج فارس شدند؛ لیگهایی که اگرچه از نظر مالی جذاب هستند، اما بهطور معمول سکوی پرتابی برای رسیدن به فوتبال سطح اول اروپا بهشمار نمیروند.
باشگاهها بیشتر به دنبال جذب بازیکنان جوان هستند
سید مهدی سیدصالحی، کارشناس فوتبال کشورمان درباره خواهان نداشتن ملیپوشان ایران در بازار نقلوانتقالات پس از جامجهانی ۲۰۲۶ اظهار کرد: اگر شرایط تیم کشورمان را با چهار سال گذشته مقایسه کنیم بهراحتی متوجه میشویم که عیار تیم ملی در جامجهانی ۲۰۲۶ همچنان به همان لژیونرهای قدیمی وابسته بود. در این مدت نتوانستیم بازیکنان جدید و باکیفیتی را در فوتبال ایران پرورش دهیم و به تیم ملی یا باشگاهها معرفی کنیم. باشگاههای ما هم در شکوفا کردن استعدادها موفق عمل نکردند، از سوی دیگر، همان لژیونرهایی که در جامجهانی ۲۰۲۲ حضور داشتند، در این دوره با افت کیفیت روبهرو شده بودند. بسیاری از آنها یا به لیگهای حوزه خلیجفارس رفته بودند یا نسبت به گذشته عملکردی ضعیفتر ارائه دادند.
وی افزود: در فوتبال روز دنیا باشگاهها بیشتر به دنبال جذب بازیکنان جوان هستند. وقتی میانگین سنی تیم ملی ایران بالا باشد و بیشتر بازیکنان دو، سه یا حتی چهار دوره در جامجهانی حضور داشته باشند، طبیعی است که دیگر جذابیت چندانی برای باشگاههای خارجی نداشته باشند. یکی از مهمترین دلایل نداشتن مشتری برای بازیکنان ایرانی همین میانگین سنی بالای تیم ملی بود.
لیگهای عربی پله ترقی نیست
کارشناس فوتبال کشورمان تصریح کرد: پیش از جامجهانی هم انتقادهای زیادی نسبت به سن بالای بازیکنان تیم ملی مطرح شد، اما واقعیت این است که فوتبال ایران نتوانسته بازیکن جدید تولید کند. کافی است به ردههای پایه و تیم امید نگاه کنیم؛ طی سالهای گذشته چند بازیکن توانستهاند از تیم امید به تیم ملی بزرگسالان برسند و جایگاه ثابتی پیدا کنند؟ تعداد آنها بسیار کم بوده است. وقتی فوتبال یک کشور ناچار باشد به بازیکنان باتجربه و مسن تکیه کند، طبیعی است که بازار نقلوانتقالاتی این بازیکنان هم محدود شود،چراکه امروز فوتبال جهان روی بازیکنان ۱۸ تا ۲۰ ساله سرمایهگذاری میکند و به دنبال قراردادهای بلندمدت با آنهاست. به همین دلیل بازیکنان ما بعد از جامجهانی بازار مناسبی نداشتند.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا حضور بازیکنان ایرانی در لیگهای حوزه خلیج فارس کمکی به بهبود این شرایط خواهد کرد یا خیر؟ ادامه داد: بعید میدانم، بازی در لیگهای حوزه خلیج فارس بهویژه با شرایط خاص آبوهوایی و نوع فوتبال آن منطقه بهطور معمول سکوی پیشرفت بازیکنان ایرانی نبوده است. برای نمونه شهریار مغانلو از ایران به امارات رفت، اما آیا پیشرفت قابل توجهی داشت؟ خیر. در نهایت این بازیکن دوباره به فوتبال ایران بازگشت. نمونههای مشابه هم کم نیستند. بیشتر بازیکنان ایرانی به دلیل مسائل مالی راهی این لیگها میشوند و این کشورها را پله ترقی نمیدانند؛ اگر بازیکنی بخواهد پیشرفت واقعی داشته باشد باید راهی فوتبال اروپا شود.
فوتبال دنیا به دنبال جذب بازیکنان جوان است
سیدصالحی خاطرنشان کرد: امروزه شرایط تغییر کرده است. با پیشرفت چشمگیر لیگ عربستان و پیشرفت لیگ قطر، لیگ امارات نسبت به گذشته از نظر فنی و توجه استعدادیابها در جایگاه پایینتری قرار گرفته است. در حال حاضر نگاهها ابتدا به عربستان و سپس به قطر است. اگر دقت کنید امارات حتی در جامجهانی حضور نداشت و این نشان میدهد سطح فوتبال آن کشور چندان بالا نیست، البته آنها بازیکنان و مربیان خارجی جذب میکنند، اما این بهمعنای پیشرفت فوتبال این کشور نیست.
وی بیان کرد: در سوی مقابل عربستان و قطر مسیر متفاوتی را طی کردهاند. قطر دو دوره متوالی قهرمان آسیا شده و عربستان نیز سرمایهگذاری گستردهای روی فوتبال انجام داده است. نکته مهم این است که این کشورها دیگر فقط به دنبال جذب بازیکنان مسن نیستند، بلکه سراغ بازیکنان خارجی بیستدو تا بیستوسهساله میروند تا هم کیفیت لیگ خود را بالا ببرند و هم از حضور آنها در توسعه فوتبال خود استفاده کنند. به همین دلیل فکر نمیکنم حضور بازیکنان ایرانی در لیگهای حوزه خلیج فارس پیشرفت چشمگیری برای آنها به همراه داشته باشد.
ایران دیگر در آسیا حرف اول را نمیزند
کارشناس فوتبال کشورمان عنوان کرد: تا زمانی که در فوتبال ایران بستر مناسب ایجاد نکنیم، اتفاق خاصی رخ نخواهد داد. باید هم از نظر سختافزاری و هم نرمافزاری زیرساختهای فوتبال را اصلاح و خود را به استانداردهای کشورهای حوزه خلیجفارس نزدیک کنیم. همچنین باید نگاه ویژهای به آکادمیها داشته باشیم. امروز هزینههای بسیار زیادی در نقلوانتقالات انجام میشود و بخش قابل توجهی از این پولها نیز تحت تأثیر دلالی جابهجا میشود، در حالی که اگر همین سرمایه صرف آکادمیها شود، میتوان هر سال ۱۰ تا ۱۵ بازیکن باکیفیت را به تیمهای بزرگسالان معرفی کرد. این یعنی باشگاهها روی پای خود بایستند و به جای هزینههای سنگین برای جذب بازیکنانی که تأثیر فنی زیادی ندارند از بازیکنان پرورشیافته خود استفاده کنند.
وی اضافه کرد: واقعیت این است که بعد از سرمایهگذاری گسترده عربستان، قطر و امارات، فوتبال ایران دیگر در آسیا حرف اول را نمیزند، بنابراین اگر توان رقابت مالی با این کشورها را نداریم، باید روی استعدادیابی و پرورش بازیکنان جوان سرمایهگذاری کنیم تا هم به فوتبال باشگاهی و هم به تیم ملی کمک شود.
فوتبالی به همهچیز نگاه کنیم
سیدصالحی با اشاره به لژیونر شدن بازیکنان جوان ایران به لیگهای حوزه خلیجفارس یادآور شد: واقعیت این است که بسیاری از بازیکنان بیشتر به مسائل مالی توجه میکنند. امکانات، ورزشگاهها و درآمد این لیگها موجب میشود چنین تصمیمی بگیرند. اما اگر نگاه فوتبالی داشته باشیم، طی سالهای گذشته بازیکنان ایرانی بیشتر به لیگ روسیه رفتهاند و این موضوع نشان میدهد گزینههای بهتری برای دیده شدن در اختیار آنها نبوده است. لیگ امارات هم امروز آن جایگاه گذشته را برای دیده شدن بازیکنان ندارد.
وی تاکید کرد: کیفیت فنی بازیکنان ما کاهش پیدا کرده و کنار آن، نقش دلالی در فوتبال پررنگتر شده است. به جای پرداختن به اصل موضوع، بیشتر گرفتار حاشیهها شدهایم. تا زمانی که افراد متخصص، دلسوز و فوتبالی در رأس تصمیمگیری نباشند، شرایط فوتبال ایران بهتر نخواهد شد. زمانی بازیکن در سیسالگی بازنشسته میشد، اما امروز بازیکنان همچنان در تیم ملی حضور دارند و این نشان میدهد فوتبال ایران با کمبود بازیکن باکیفیت روبهرو است.
کارشناس فوتبال کشورمان بیان کرد: بازیکن از آکادمی و ردههای پایه ساخته میشود، اما اگر امروز به لیگهای پایه نگاه کنیم، مشکلاتی همچون زدوبند، دلالی و نبود فرصت برابر برای استعدادهای واقعی را میبینیم. بسیاری از بازیکنان مستعد فقط به دلیل نداشتن ارتباطات کنار گذاشته میشوند و افرادی که شایستگی کمتری دارند، فرصت بازی پیدا میکنند. در فوتبال ایران بیشتر شعار داده میشود تا عمل و اگر این روند اصلاح نشود، هر سال مشکلات فوتبال کشور عمیقتر و جدیتر خواهد شد.
به گزارش ایمنا، بالا بودن میانگین سنی تیم ملی، ضعف در تولید استعداد در فوتبال پایه در کنار ضعف آکادمیها، نقش پررنگ دلالی در نقلوانتقالات و فاصله گرفتن باشگاهها از بازیکنسازی موجب شده است تغییر رویکرد فوتبال جهان به سود فوتبال ایران نباشد و همین موضوع سبب شد پس از جامجهانی، بازار خرید بازیکنان ایرانی با رکود روبهرو شود.
نظر شما