به گزارش خبرگزاری ایمنا، با تشدید تنش آبی، کاهش بارندگی و افزایش مصرف آب در بخشهای مختلف، مدیریت منابع آبی به یکی از مهمترین اولویتهای کشور تبدیل شده است، در این میان استفاده از پساب تصفیهشده شهری به عنوان یک منبع آبی جایگزین، بیش از گذشته مورد توجه کارشناسان و مدیران حوزه آب قرار گرفته است؛ ظرفیتی که میتواند ضمن کاهش فشار بر منابع آب شیرین، نقش مهمی در توسعه پایدار و حفاظت از محیط زیست ایفا کند.
پساب شهری، آبی است که پس از مصرف در بخشهای خانگی، تجاری و خدماتی، در تصفیهخانههای فاضلاب تحت فرایندهای مختلف قرار میگیرد و در صورت دستیابی به استانداردهای لازم، قابلیت استفاده مجدد در مصارفی مانند آبیاری فضای سبز، صنایع، کشاورزی، شستوشوی معابر، تغذیه مصنوعی آبخوانها و برخی کاربردهای زیستمحیطی را پیدا میکند.
بازچرخانی این آب میتواند بخش قابل توجهی از نیازهای غیرشرب را تأمین کرده و مصرف آب باکیفیت را به مصارف ضروریتر اختصاص دهد. بررسیها نشان میدهد بخش قابل توجهی از آب شرب در شهرها برای مصارفی استفاده میشود که نیازی به آب با کیفیت آشامیدنی ندارند. آبیاری بوستانها، فضای سبز شهری، شستوشوی خیابانها و برخی فعالیتهای صنعتی از جمله این موارد است.
استفاده از پساب تصفیهشده در این بخشها، علاوه بر کاهش برداشت از منابع زیرزمینی و سدها، هزینههای تأمین آب را نیز کاهش میدهد و به حفظ ذخایر آبی برای نسلهای آینده کمک میکند.

یکی از مهمترین مزایای استفاده از پساب، افزایش تابآوری شهرها در برابر خشکسالی است. با توجه به اینکه تولید فاضلاب شهری تقریباً متناسب با جمعیت و مصرف آب، روندی بهنسبت پایدار دارد، پساب میتواند منبعی قابل اتکا برای تأمین بخشی از نیازهای آبی شهرها باشد. این ویژگی، بهویژه در سالهای کمبارش، اهمیت بیشتری پیدا میکند.
از منظر زیستمحیطی نیز تصفیه و استفاده مجدد از پساب، از ورود فاضلاب خام به رودخانهها، تالابها و سایر منابع طبیعی جلوگیری میکند. کاهش آلودگی آبهای سطحی و زیرزمینی، حفاظت از اکوسیستمهای طبیعی و بهبود کیفیت محیط زیست از جمله دستاوردهای توسعه شبکههای تصفیه و بازچرخانی آب است.
استفاده از پساب باید بر اساس استانداردهای بهداشتی و زیستمحیطی انجام شود. کیفیت پساب، متناسب با نوع مصرف، باید بهطور مستمر پایش شود و زیرساختهای انتقال، ذخیرهسازی و توزیع آن نیز مطابق ضوابط فنی توسعه پیدا کند، همچنین اطلاعرسانی شفاف درباره کاربردهای مجاز پساب، میتواند به افزایش اعتماد عمومی و استفاده صحیح از این منبع کمک کند.
در سالهای اخیر، اجرای طرحهای توسعه تصفیهخانههای فاضلاب و شبکههای بازچرخانی آب در برخی شهرها نشان داده است که استفاده از پساب میتواند بخشی از نیاز آبی صنایع، شهرداریها و فضای سبز را تأمین کند.
کارشناسان معتقدند تداوم این روند، همراه با سرمایهگذاری در زیرساختها و بهرهگیری از فناوریهای نوین تصفیه، میتواند بهرهوری منابع آب را افزایش و هزینههای ناشی از کمآبی را کاهش دهد.
در شرایطی که مدیریت بهینه منابع آب به یک ضرورت ملی تبدیل شده است، پساب شهری دیگر تنها یک محصول جانبی شبکه فاضلاب نیست، بلکه منبعی ارزشمند برای تأمین بخشی از نیازهای آبی کشور به شمار میرود.
استفاده هدفمند، ایمن و مبتنی بر استاندارد از این ظرفیت، میتواند گامی مؤثر در حفظ منابع آب شیرین، توسعه پایدار شهرها و افزایش تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی باشد؛ مسیری که تحقق آن نیازمند همکاری دستگاههای اجرایی، سرمایهگذاری در زیرساختها و مشارکت آگاهانه همه ذینفعان است.
نظر شما