به گزارش خبرگزاری ایمنا از مازندران، همزمان با آغاز فصل برداشت محصول برنج در مناطق شمالی کشور، تصمیم اخیر شورای قیمتگذاری و گرفتن سیاستهای حمایتی در زمینه لغو ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت، موجی از نگرانی را در میان تولیدکنندگان داخلی و شالیکاران ایجاد کرده است.
این تصمیم که با هدف پیشبرد سیاستهای تجاری دولت گرفته شده از سوی نمایندگان مناطق تولیدکننده و خود کشاورزان، تهدیدی جدی برای امنیت معیشتی آنها قلمداد میشود.
بر اساس ابلاغیه شماره ۲۰/۵۴۳۰۲۶ که از سوی وزیر جهاد کشاورزی و رئیس شورای قیمتگذاری صادر شده است، ممنوعیت ترخیص برنج در بازه زمانی یکم مرداد تا پایان آبان (موضوع بند هشت یادداشت فصل دهم کتاب مقررات صادرات و واردات) برای سال ۱۴۰۵ لغو شده است. این ابلاغیه با استناد به قانون اصلاح قانون تضمین خرید محصولات اساسی کشاورزی صادر شده، اما بلافاصله با واکنشهای تند نمایندگان استانهای تولیدکننده روبهرو شد.
در حالی که کشاورزان استانهای گیلان و مازندران پس از ماهها تلاش و با چالشهای جدی نظیر کمبود آب، افزایش قیمت نهادهها (بذر، کود و سم)، گرانی انرژی و بالا رفتن دستمزد کارگران، اکنون در آستانه برداشت محصول خود هستند، ورود گسترده برنج وارداتی در دقیقترین زمان عرضه محصول داخلی، میتواند ارزش اقتصادی محصول کشاورزان را به شدت کاهش دهد.
کارشناسان معتقدند نبود مدیریت دقیق زمان واردات به ویژه در پیک فصل برداشت، منجر به رقابت ناعادلانه محصول داخلی با برنج وارداتی میشود که اغلب با قیمتهای پایینتر در بازار عرضه میشود، این مسئله نه تنها زنجیره تولید را با چالش روبهرو میکند، بلکه میتواند منجر به ناامیدی تولیدکنندگان و کاهش سطح زیر کشت در سالهای آینده شود.
انگیزه برداشت برنج از ما گرفته شد
کشاورز ۷۸ ساله ساکن قائمشهر با اشاره به تأثیر این تصمیم بر روحیه تولیدکنندگان به خبرنگار ایمنا میگوید: این روزها که فصل برداشت آغاز شده، شنیدن این خبر تمام ذوق و انگیزه ما را برای برداشت محصول از بین برده است. مسئله این است که چرا مسئولان پیش از تصمیمگیری وقبل از انتشار این خبر پیامدهای اجتماعی و معیشتی این سیاستها را برای تولیدکنندگان در نظر نمیگیرند؟
برنج به دلیل نقش استراتژیک در سبد غذایی خانوادههای ایرانی و جایگاه فرهنگی آن، یکی از اصلیترین محصولات امنیت غذایی کشور محسوب میشود. با توجه به سهم بالای استانهای شمالی در تأمین نیاز کشور، هرگونه اختلال در حمایت از تولید داخلی، میتواند علاوه بر آسیب به اقتصاد روستایی، امنیت غذایی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
اکنون نگاهها به مسئولان بخش کشاورزی و بازرگانی معطوف است تا با گرفتن سیاستهای حمایتی عملی و مدیریت هوشمندانه واردات از بروز بحران در معیشت شالیکاران و تضعیف تولید ملی است.
بخش کشاورزی در استان مازندران به ویژه حوزه تولید برنج با چالشی بنیادین و بحرانی روبهرو شده است که فراتر از مسائل اقتصادی، اکنون به یک چالش ساختاری میان تولیدکنندگان و متولیان امر تبدیل شده است.
نمایندگان مجلس از منطقه آمل و بابل با صدور هشدارهای جدی و انتقاد از عملکرد وزارت جهاد کشاورزی بر این باورند که سیاستهای فعلی، نه تنها حمایت از تولید، بلکه امنیت معیشتی هزاران خانواده در شمال کشور را هدف قرار داده است.
زمان واردات نباید با برداشت تلاقی کند
رضا حاجیپور، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی در حاشیه بازدید از منطقه گاودشت به همراه معاون تحقیقات وزیر کشاورزی با بررسی دقیق چالشهای پیش روی بازار برنج، بر ضرورت اجرای دقیق قوانین مصوب تأکید کرد.
وی با اشاره به تضاد میان نیاز بازار و سیاستهای وارداتی، تصریح کرد: طبق قوانین موجود باید از واردات برنج در بازه زمانی حساس بهطور جدی و قاطعانه جلوگیری شود تا بازار داخلی دچار شوک نشود.
عضو کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی با اشاره به تورم در هزینههای تولید، واقعیت تلخی را از زبان کشاورزان بیان کرد: در حال حاضر، قیمت تمامشده هر کیلو برنج به حدود ۳۰۰ هزار تومان رسیده است که این رقم، فشار مضاعفی بر تولیدکننده و مصرفکننده وارد میکند.
مدیریت ناکارآمد و از دست رفتن اعتماد کشاورزان
حسن نتاج، نماینده مردم بابل در مجلس شورای اسلامی نیز با نگاهی انتقادی به عملکرد وزارت جهاد کشاورزی، وضعیت موجود را غیرقابلقبول مطرح کرد و گفت: در شرایطی که کشاورزان مازندرانی با مشکلات متعدد اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، مدیریت وزارت جهاد کشاورزی عملاً از چالشهای اصلی بیخبر به نظر میرسد.
وی با اشاره به یک نکته نمادین و مهم افزود: غیبت مقامات ارشد وزارتخانه در برخی مراسمهای حیاتی همچون برداشت مکانیزه برنج، نشانهای آشکار از دوری مسئولان از بدنه تولید است. این نوع مدیریت، منجر به کاهش شدید حس اعتماد کشاورزان به نهادهای دولتی شده است.
نتاج هشدار داد که شالیزارهای مازندران در برابر فشار بازار و ورود بیرویه برنج خارجی، بسیار آسیبپذیر شدهاند و وزارتخانه باید فوراً نسبت به مدیریت دقیق نهادهها و حمایت از محصول داخلی اقدام کند.
واردات غیرقانونی و ضربهای مهلک
احمد فاطمی، رئیس مجمع نمایندگان استان مازندران و نماینده مردم بابل نیز با ورود به این عرصه، تصمیمات اخیر مربوط به واردات را اقدامی غیرقانونی و ضربهای مهلک به معیشت شالیکاران دانست و با انتقاد شدید از این مصوبه تاکید کرد: واردات در زمان برداشت، عملاً تمام تلاش شبانهروزی کشاورزان را به باد میدهد.
وی بیان کرد: در شرایطی که هزینههای تولید کمرشکن شده است، واردات بیرویه در این برهه، بازار را تحت فشار قرار داده و انگیزه کشاورز برای فصلهای آینده را از بین میبرد.
وی در پایان با اعلام اقدامات قانونی و نظارتی خود گفت: ما نامه اعتراض رسمی خود را به ریاست جمهوری و معاون اول ارسال کردهایم.
تأکید جهاد کشاورزی مازندران بر آمادگی برای بحرانهای احتمالی
اسدالله تیمورییانسری، سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران در راستای تبیین سیاستهای جدید دولت در حوزه امنیت غذایی با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد در مدیریت واردات برنج و با اشاره به سو برداشت در نامه ابلاغیه وزیر کشاورزی مبنی بر لغو ممنوعیت ترخیص برنج وارداتی به خبرنگار ایمنا میگوید: با توجه به اینکه کشور در شرایط حساس جنگ اقتصادی قرار دارد، مدیریت هوشمندانه ذخایر باید اولویت اصلی باشد.
وی با بیان اینکه در حال حاضر، ۷۵ درصد از نیاز داخلی کشور از طریق تولیدات بومی تأمین میشود و تنها ۲۵ درصد مابقی نیازمند واردات است، میافزاید: لغو ممنوعیت ترخیص تنها با هدف تخلیه از بنادر و پیشگیری از بحرانهای احتمالی در صورت وقوع هرگونه تهاجم یا اختلال در بنادر جنوبی صورت گرفته است؛ بنابراین باید میان ترخیص از گمرک و توزیع در بازار تفکیک قائل شد؛ این اقدام تنها جهت ایجاد تعادل در بازار آینده و ذخیرهسازی استراتژیک انجام شده است.
سرپرست سازمان جهاد کشاورزی مازندران اضافه میکند: ۲۳۰ هزار هکتار از شالیزارهای استان زیر کشت اول برنج رفت و پیشبینی میشود در ۱۰۵ هزار هکتار نیز کشت دوم انجام شود. با توجه به اجرای طرح جهش تولید در شالیزارها، این طرح در چهار هزار هکتار از اراضی شالیزاری استان اجرا شده است.
تیمورییانسری ادامه میدهد: تمرکز اصلی بر انتقال دانش فنی از مرحله شخم و شیار تا برداشت به روستاهای هدف است.
به گزارش ایمنا، کشاورزان شمال کشور، سالهاست با دستان پینهبسته و تلاش شبانهروزی، ستون امنیت غذایی ایران را بر دوش میکشند. هر خوشه برنجی که از دل شالیزار بیرون میآید، حاصل ماهها کار طاقتفرسا، هزینههای سنگین و امید به آیندهای بهتر است. اما تصمیمات ناگهانی در حوزه واردات، میتواند این زحمات را بیثمر سازد و انگیزه تولیدکنندگان را از بین ببرد.
امروز، بیش از هر زمان دیگری، ضرورت دارد سیاستگذاران با نگاه مسئولانه و حمایت واقعی، ارزش کار کشاورز را پاس بدارند. چرا که امنیت غذایی کشور، نه در بندرها و ابلاغیهها، بلکه در شالیزارهای سبز شمال و در عرق جبین کشاورزانی نهفته است که با عشق به خاک وطن، محصولی استراتژیک برای همه خانوادههای ایرانی فراهم میکنند.
نظر شما