به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از پایگاه اطلاعرسانی دولت، حسین افشین در رویداد راهبردی «معماری نوین حکمرانی علم و فناوری کشور» با تشریح تفاوت مفاهیم «فناوری»، «نوآوری» و «قابلیت»، بر ضرورت حرکت نظام علم و فناوری کشور از تولید فناوری به سمت خلق نوآوری و سپس ایجاد قابلیتهای پایدار و تکرارپذیر تأکید کرد.
افشین با بیان اینکه فناوری حاصل دانش، تجربه و ابزار برای تولید یک محصول جدید یا یک اختراع است، اظهارکرد: فناوری لزوماً به معنای نوآوری نیست و زمانی به نوآوری تبدیل میشود که بتواند ارزش اقتصادی، اجتماعی یا سیاسی ایجاد کند.
وی افزود: ممکن است محصولی با فناوری بالا در آزمایشگاه تولید شود، اما اگر به مرحله استفاده عمومی یا ایجاد ارزش افزوده نرسد، نوآوری محسوب نمیشود. از این رو، آنچه اهمیت دارد، تبدیل هر فناوری به یک ارزش و هر ایده به ثروت یا اثری اجتماعی، سیاسی یا فرهنگی است.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با بیان اینکه نوآوری الزاماً به معنای اختراع نیست، اظهار کرد: نوآوری میتواند در تغییر روش کسبوکار نیز شکل بگیرد. به عنوان نمونه، در تاکسیهای اینترنتی نه مسافر، نه خودرو و نه راننده تغییر کردهاند، بلکه مدل کسبوکار تغییر یافته و همین تغییر، نوآوری را رقم زده است.
افشین در ادامه با تشریح مفهوم «قابلیت» گفت: قابلیت مرحلهای فراتر از نوآوری است و به معنای ایجاد موفقیتهای تکرارپذیر و پایدار است.
به گفته وی، اگر یک نوآوری تنها یکبار به موفقیت برسد، هنوز قابلیت ایجاد نشده است، اما زمانی که آن نوآوری بتواند به صورت مستمر تکرار، توسعه و تکثیر شود، به قابلیت تبدیل خواهد شد.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور همچنین با اشاره به مدلهای هوش مصنوعی گفت: تولید یک مدل موفق، نوآوری است، اما زمانی که تولید محصولات مشابه به صورت مستمر و پایدار ادامه یابد، قابلیت شکل میگیرد.
افشین با تأکید بر اینکه دانشگاه باید به سمت ایجاد قابلیت حرکت کند، اظهار کرد: اگر نظام دانشگاهی به سمت قابلیت حرکت کند، این قابلیت به اقتدار و پایداری کشور تبدیل خواهد شد.
وی در ادامه تأکید کرد: مسیر مطلوب، حرکت از فناوری به نوآوری و از نوآوری به قابلیت است و این مفاهیم نیز اصطلاحاتی شناختهشده در ادبیات بینالمللی هستند و نگاه صحیح به این مسیر، زمینه تحقق این حرکت را فراهم میکند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با تشریح روند تحول سیاستهای علم و فناوری کشور، گفت: در دهههای گذشته تمرکز اصلی بر توسعه علم و ارتقای جایگاه علمی ایران در جهان بود، اما امروز مسئله اصلی، تبدیل علم به ثروت و پرداختن به تحلیل علم و فناوری است.
افشین با بیان اینکه در دهههای گذشته هدف اصلی، ارتقای جایگاه علمی کشور در اسناد بالادستی بوده است، اظهار کرد: در آن دوره، تولید مقالات باکیفیت و ارتقای جایگاه علمی در جهان محور اصلی سیاستگذاریها بود، اما در ادامه، توجه به کاربردپذیری علم، شکلگیری شرکتهای دانشبنیان، تجاریسازی، ایجاد بازار و توسعه اجزای زیستبوم نوآوری از جمله مراکز رشد، شتابدهندهها، صندوقها و شرکتها در دستور کار قرار گرفت.
وی افزود: با وجود این اقدامات، بهتدریج مشخص شد که مسئله اصلی دیگر صرفاً رشد علم نیست؛ زیرا ممکن است کشوری از نظر علمی پیشرفت کند، اما نتواند علم را به ثروت تبدیل کند. بر همین اساس، رویکردها از توجه صرف به شاخصها، به سمت تحلیل علم و فناوری تغییر یافت.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور با اشاره به دوره زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۴ گفت: در این دوره، ظرفیت علمی کشور و دانشگاهها محور اصلی سیاستها بود و تلاش شد با توسعه تحصیلات تکمیلی و تقویت نظامهای ارزیابی، جایگاه علمی کشور ارتقا یابد.
افشین با تأکید بر نقش شاخصها در شکلدهی به ساختارها اظهار کرد: شاخصها تنها ارزیابیکننده عملکرد نیستند، بلکه ساختارها را نیز شکل میدهند. زمانی که هدف، تبدیل شدن به یک بازیگر معتبر علمی در نظام جهانی باشد، شاخصهایی مانند تعداد مقالات، ثبت اختراع و ارتباطات بینالمللی مورد توجه قرار میگیرند و در نتیجه، اکوسیستم نیز بر همان مبنا شکل میگیرد.
وی افزود: اگر آینده بهدرستی ترسیم نشود، کشور بهطور مستمر از تحولات عقب خواهد ماند. به همین دلیل، در دهه نخست پس از سال ۱۳۸۴، غلبه شاخصهای ارزیابی بر تولید علم بود و اکوسیستم علم و فناوری نیز بر همین اساس شکل گرفت.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور در ادامه با اشاره به دیدگاه یکی از فلاسفه علم درباره «ساختار انقلابهای علمی» گفت: انقلاب علمی زمانی رخ میدهد که پارادایم موجود دیگر نتواند به پرسشهای جدید پاسخ دهد و در نتیجه، زمینه تغییر پارادایم فراهم شود.
افشین با بیان اینکه یکی از وظایف بنیاد علم، شناسایی افرادی است که بتوانند تغییر پارادایمها را زودتر تشخیص دهند، اظهار کرد: لازم است در کشور افرادی وجود داشته باشند که هر چند سال یکبار بتوانند تغییر پارادایمهای علم و فناوری را تشخیص دهند؛ زیرا جهش علمی و فناوری در نتیجه همین تغییر پارادایمها رخ میدهد.
وی برای تبیین مفهوم پارادایم، فوتبال را مثال زد و گفت: همانگونه که قوانین فوتبال مشخص میکند کدام تیم برنده میشود، در علم نیز پارادایمها چارچوب فعالیت را تعیین میکنند و موفقیت در چارچوب همان قواعد معنا پیدا میکند، اما زمانی که آن قواعد دیگر پاسخگوی مسائل جدید نباشند، پارادایم تغییر میکند.
معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور همچنین با اشاره به تحول نگاه به برخی بیماریها گفت: در گذشته برخی بیماریها با برداشتهای رایج آن زمان تفسیر میشد، اما امروز همان موارد با تکیه بر پارادایمهای جدید، بهعنوان بیماریهای روانی تشخیص داده میشوند و همین امر نشاندهنده تغییر پارادایم در علم است.
این خبر در حال تکمیل است ...
نظر شما