به گزارش خبرگزاری ایمنا، خاموشیهای ناشی از اوج مصرف برق، افزایش هزینههای تأمین انرژی و ضرورت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، نگاه مدیران شهری را بیش از هر زمان دیگری به سمت بهرهگیری از انرژیهای تجدیدپذیر معطوف کرده است.
در این میان، «شهر خورشیدی» به عنوان یکی از موفقترین الگوهای مدیریت شهری، جایگاه ویژهای در برنامههای توسعه شهرهای پیشرفته جهان پیدا کرده است.
شهر خورشیدی، شهری است که بخش قابلتوجهی از انرژی مورد نیاز خود را از طریق تابش خورشید تأمین میکند؛ در این الگو انرژی خورشیدی تنها برای تولید برق به کار گرفته نمیشود، بلکه در روشنایی معابر، تأمین برق ساختمانهای عمومی، ایستگاههای حملونقل، بوستانها، سامانههای هوشمند شهری، شارژ خودروهای برقی و حتی تجهیزات خدمات شهری نیز نقشآفرین است.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، انرژی خورشیدی طی سالهای اخیر سریعترین رشد را در میان منابع تولید برق جهان داشته است و بسیاری از کشورها آن را به ستون اصلی برنامههای گذار انرژی تبدیل کردهاند.
شهرها نیز به دلیل سهم بالای خود در مصرف انرژی، بیش از گذشته به توسعه زیرساختهای خورشیدی روی آوردهاند. توسعه شهرهای خورشیدی مزایای متعددی به همراه دارد؛ از کاهش هزینههای برق شهرداریها و ساختمانهای عمومی گرفته تا افزایش امنیت انرژی، کاهش فشار بر شبکه توزیع برق، کاهش انتشار آلایندهها، بهبود کیفیت هوا و افزایش تابآوری شهرها در زمان اوج مصرف یا بحرانهای انرژی. نمونههای موفق این الگو در جهان کم نیست.

فرایبورگ آلمان با توسعه محلههای خورشیدی و ساختمانهای کممصرف به یکی از شناختهشدهترین شهرهای خورشیدی اروپا تبدیل شده است و بارسلونا از سالها پیش نصب سامانههای خورشیدی را در بسیاری از ساختمانهای جدید الزامی کرده و آدلاید استرالیا نیز با سرمایهگذاری در نیروگاههای خورشیدی و ذخیرهسازی انرژی، وابستگی خود به سوختهای فسیلی را به شکل قابل توجهی کاهش داده است.
ایران نیز به دلیل قرار گرفتن در کمربند خورشیدی جهان، از ظرفیت کمنظیری برای توسعه این الگو برخوردار است؛ بسیاری از استانهای کشور سالانه بیش از ۳۰۰ روز آفتابی را تجربه میکنند؛ ظرفیتی که میتواند علاوه بر تأمین بخشی از برق مورد نیاز شهرها، هزینههای مدیریت شهری را کاهش دهد.
طی سالهای اخیر نصب نیروگاههای خورشیدی کوچک، تجهیز برخی ساختمانهای دولتی به پنلهای خورشیدی و استفاده از چراغهای خورشیدی در پارکها و معابر، در تعدادی از شهرهای کشور آغاز شده است، اما کارشناسان معتقدند برای فراگیر شدن این الگو، سیاستهای حمایتی و سرمایهگذاری گستردهتری مورد نیاز است.
به اعتقاد متخصصان حوزه انرژی و برنامهریزی شهری، تحقق شهر خورشیدی تنها به نصب پنلهای خورشیدی محدود نمیشود. طراحی ساختمانهای کممصرف، بهینهسازی مصرف انرژی، توسعه حملونقل پاک، استفاده از سامانههای هوشمند مدیریت انرژی، ایجاد مشوقهای اقتصادی برای شهروندان و مشارکت بخش خصوصی، از الزامات شکلگیری این شهرها به شمار میرود.
در شرایطی که ناترازی انرژی به یکی از چالشهای جدی کشور تبدیل شده است، توسعه شهرهای خورشیدی میتواند راهکاری عملی برای کاهش فشار بر شبکه برق، افزایش بهرهوری انرژی و حرکت به سوی توسعه پایدار باشد. تجربه شهرهای موفق جهان نشان میدهد که آینده مدیریت شهری تنها در ساخت خیابان و ساختمان خلاصه نمیشود، بلکه در بهرهگیری هوشمندانه از انرژیهای پاک و تبدیل شهرها به تولیدکنندگان انرژی نیز معنا پیدا میکند.
نظر شما