به گزارش خبرگزاری ایمنا، پایش مستمر شاخصهای اقلیمی از جمله میزان بارش، دما و وضعیت خشکسالی، یکی از مهمترین ابزارها برای ارزیابی شرایط آبوهوایی کشور به شمار میرود. این اطلاعات تصویری روشن از روند تغییرات اقلیمی ارائه میدهد و مبنای تصمیمگیری در بخشهای مختلف از جمله کشاورزی، مدیریت منابع آب، محیطزیست و مدیریت بحران است.
بررسی تغییرات هفتگی و مقایسه آن با میانگینهای بلندمدت، امکان شناسایی نوسانات اقلیمی و تحلیل روندهای کوتاهمدت و بلندمدت را فراهم میکند و این دادهها علاوه بر نمایش وضعیت فعلی، در پیشبینی مخاطرات احتمالی و برنامهریزی برای کاهش آثار خشکسالی یا مدیریت منابع آبی نیز نقش مؤثری دارند.
در سالهای اخیر، تغییر الگوی بارش، افزایش نوسانات دمایی و وقوع دورههای متوالی خشکسالی، اهمیت انتشار گزارشهای اقلیمی را دوچندان کرده است که این گزارشها با تکیه بر دادههای علمی و شبکه گسترده ایستگاههای هواشناسی، تصویری دقیق از وضعیت جوی و اقلیمی کشور ارائه میکنند.
دسترسی به اطلاعات بهروز درباره شاخصهای اقلیمی، علاوه بر مدیران و کارشناسان، برای بهرهبرداران بخش کشاورزی، فعالان حوزه منابع طبیعی و حتی عموم مردم نیز اهمیت دارد، چراکه آگاهی از روند تغییرات اقلیمی میتواند در تصمیمگیریهای روزمره و برنامهریزیهای بلندمدت نقش مؤثری ایفا کند.
گزارش وضعیت بارش، خشکسالی و دمای کشور در هفته سیوچهارم سال زراعی جاری / بارشهای مطلوب در شمالغرب و کاهش میانگین بارش در مقیاس کلی
صادق ضیائیان، رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اینکه در هفته سیوچهارم سال زراعی جاری و از تاریخ بیستویکم تا بیستوهفتم اردیبهشت ۱۴۰۵، بیشتر استانهای نیمه شمالی کشور بارندگی را تجربه کردند، اظهار کرد: میانگین بارش در استانهای آذربایجان شرقی ۷.۵ میلیمتر، آذربایجان غربی ۹.۵ میلیمتر، اردبیل ۷.۳ میلیمتر، البرز ۹.۲ میلیمتر، زنجان ۷.۶ میلیمتر، قزوین ۲.۵ میلیمتر و گیلان ۴.۷ میلیمتر بیشتر از میانگین بلندمدت ثبت شده است.
وی با بیان اینکه میانگین بارش کشور در مقایسه با بلندمدت، ۱.۷ میلیمتر کمتر بوده است، افزود: بیشترین بارش تجمعی این هفته در ایستگاه انجیرلو استان اردبیل با ۸۵ میلیمتر، ایستگاه قرنقو استان آذربایجان غربی با ۶۸.۶ میلیمتر و ایستگاه خداآفرین استان آذربایجان شرقی با ۵۶ میلیمتر به ثبت رسیده است.
پهنهبندی انحراف بارش از شرایط بلندمدت / غلبه بارش نرمال تا کمتر از نرمال در بیشتر مناطق کشور
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه بر اساس نقشه انحراف بارش نسبت به میانگین بلندمدت، طی هفته مورد بررسی، میزان بارش در بخش عمدهای از کشور در محدوده نرمال تا کمتر از نرمال قرار داشته است، تصریح کرد: استانهای سمنان، قم، کرمانشاه، ایلام، اصفهان، چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، خوزستان، یزد، کرمان، فارس و سیستان و بلوچستان در بخشهایی از مساحت خود بارشی کمتر از نرمال تا ۲۵ میلیمتر دریافت کردهاند.
ضیائیان با بیان اینکه در استانهای بوشهر و هرمزگان، بخش عمده مساحت استان در شرایط نرمال قرار داشته است، ادامه داد: سایر استانهای کشور نیز در بخشهایی از مساحت خود بارشی بیشتر از نرمال، تا بیش از ۴۰ میلیمتر و در بخشهایی دیگر بارشی کمتر از نرمال تا ۲۰ میلیمتر ثبت کردهاند.
ارزیابی خشکسالی ۱۴ روزه با شاخص EDI / گزارش خشکسالی در بیشتر استانها
وی گفت: بر اساس نقشه پهنهبندی خشکسالی ۱۴ روزه منتهی به بیستوهفتم اردیبهشت ۱۴۰۵ و با استفاده از شاخص خشکسالی مؤثر (EDI)، استانهای جنوبی کشور در شرایط نرمال، استانهای شمالغربی در وضعیت ترسالی و سایر استانها در شرایط خشکسالی خفیف تا شدید قرار داشتهاند.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور اضافه کرد: استانهای خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی، گلستان، مازندران، گیلان، تهران، البرز، قزوین، زنجان، اردبیل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، کردستان و مرکزی در بخشهایی از مساحت خود شرایط ترسالی خفیف تا شدید و در بخشهای دیگر خشکسالی خفیف تا متوسط را تجربه کردهاند.
ضیائیان با بیان اینکه استانهای هرمزگان و بوشهر در شرایط نرمال قرار داشتهاند، افزود: سایر استانهای کشور نیز در تمام یا بخشی از مساحت خود با خشکسالی خفیف تا شدید مواجه بودهاند.
بیهنجاری دمای کشور نسبت به بلندمدت / افزایش دمای هوا در بیشتر استانها
وی تصریح کرد: بررسی نمودار و نقشه بیهنجاری دما نشان میدهد میانگین دمای هفته سیوچهارم سال زراعی جاری در مقایسه با میانگین بلندمدت دوره ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۹، در سطح کشور ۱.۴ درجه سانتیگراد افزایش یافته و بیشتر استانها روند افزایش دما را تجربه کردهاند.
رئیس مرکز ملی پیشبینی و مدیریت بحران مخاطرات وضع هوای سازمان هواشناسی کشور با بیان اینکه بیشترین بیهنجاری مثبت دمای میانگین هفته مربوط به استان گلستان با ۳.۵ درجه سانتیگراد است، ادامه داد: بیشترین بیهنجاری منفی مربوط به استان بوشهر با منفی ۰.۳ درجه سانتیگراد بوده است.
ضیائیان خاطرنشان کرد: استانهای لرستان، کرمانشاه، خوزستان، ایلام، کردستان، هرمزگان، کهگیلویه و بویراحمد و همدان نیز تغییر دمای محسوسی نسبت به میانگین بلندمدت خود نداشتهاند.
بررسی مستمر شاخصهای اقلیمی، علاوه بر نمایش وضعیت کنونی، امکان ارزیابی روند تغییرات آبوهوایی و آثار آن بر منابع طبیعی و فعالیتهای اقتصادی را فراهم میکند. استمرار این پایشها، مبنایی برای تصمیمگیری دقیقتر در حوزههای مرتبط با مدیریت منابع آب، کشاورزی و محیطزیست خواهد بود.
تغییرات بارش، دما و شاخصهای خشکسالی از مهمترین متغیرهایی هستند که میتوانند بر امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی و پایداری منابع آبی کشور تأثیر بگذارند و از این رو، تحلیل منظم این دادهها برای برنامهریزی و مدیریت ریسکهای اقلیمی اهمیت ویژهای دارد.
کارشناسان همواره بر ضرورت استفاده از دادههای علمی و بهروز در تدوین سیاستهای مرتبط با مدیریت منابع طبیعی تأکید دارند. بهرهگیری از این اطلاعات میتواند زمینهساز افزایش تابآوری در برابر مخاطرات اقلیمی و کاهش خسارتهای ناشی از نوسانات جوی باشد.
انتشار منظم گزارشهای اقلیمی، ضمن افزایش آگاهی عمومی از وضعیت آبوهوایی کشور، امکان رصد دقیق روندهای اقلیمی را در طول سال فراهم میکند و به تصمیمگیران و افراد کمک میکند با شناخت بهتر شرایط، برنامهریزی مؤثرتری برای آینده داشته باشند.
نظر شما