به گزارش خبرگزاری ایمنا، رشد جمعیت شهری، محدودیت اراضی و توسعه ساختمانهای چند طبقه موجب شده است زندگی آپارتمانی به بخش جداییناپذیر زندگی شهروندان تبدیل شود، اگرچه این شیوه سکونت امکان استفاده بهینه از فضا و دسترسی بهتر به خدمات شهری را فراهم کرده است، اما همزمان چالشهایی همچون اختلافات همسایگی، بیتوجهی به حقوق ساکنان، مدیریت نامناسب پسماند، رعایت نکردن اصول ایمنی و ضعف در مشارکت اجتماعی را نیز به همراه داشته است.
کارشناسان حوزه مدیریت شهری معتقدند فرهنگ آپارتماننشینی تنها به رعایت سکوت یا پرداخت شارژ ساختمان محدود نمیشود، بلکه مجموعهای از رفتارها و مسئولیتهای اجتماعی را در بر میگیرد؛ از حفظ نظافت و مشاعات گرفته تا رعایت اصول ایمنی، مدیریت مصرف انرژی، همکاری در مواقع بحران و مشارکت در تصمیمگیریهای جمعی ساختمان.
در این راستا آموزش شهروندی یکی از مؤثرترین راهکارها برای کاهش تنشهای همسایگی و ارتقای کیفیت زندگی در مجتمعهای مسکونی است و تجربه بسیاری از شهرهای دنیا نیز نشان میدهد که توسعه زیرساختهای شهری بدون ارتقای فرهنگ شهروندی، نمیتواند به بهبود کیفیت زندگی منجر شود.
در همین راستا، تهران اجرای برنامهای گسترده برای ارتقای فرهنگ آپارتماننشینی را در دستور کار قرار داده است. بر اساس این برنامه، طرح ارتقای فرهنگ آپارتماننشینی در ۱۰۵ برش شهری اجرا میشود و مجموعهای از آموزشهای تخصصی و فعالیتهای عملیاتی در محلهها و مجتمعهای مسکونی برگزار خواهد شد.
در این طرح، از ظرفیت آتشنشانان، گروههای مدیریت بحران و سایر مجموعههای تخصصی برای آموزش شهروندان استفاده میشود تا ساکنان علاوهبر آشنایی با اصول زندگی آپارتمانی، آمادگی بیشتری برای رویارویی با شرایط بحرانی داشته باشند.
۷۳ کنشگر محلی در محلههای مختلف بهکار گرفته شدهاند تا آموزشها و خدمات شهروندی را بهصورت مستقیم به ساکنان منتقل کنند. این افراد پس از گذراندن دورههای آموزشی، در زمینه نیازسنجی محلات، آموزش شهروندان و اجرای برنامههای محلهمحور با مدیریت شهری همکاری میکنند.

محورهای آموزشی این طرح شامل مدیریت پسماند، حفاظت از محیط زیست، ایمنی، خدمات آتشنشانی، مدیریت بحران، فرهنگ شهروندی و آداب همسایگی است و بر اساس این سرفصلها، رویدادهای آموزشی مختلفی در سطح محلات برگزار میشود.
یکی از رویکردهای اصلی این برنامه، اجرای آموزشها بهصورت «آپارتمان به آپارتمان» است؛ بهویژه در مجتمعهای بزرگ و برجهای مسکونی. در کنار آموزشهای چهرهبهچهره، بروشورها و بستههای آموزشی در اختیار مدیران ساختمانها قرار میگیرد و با تشکیل گروههای مجازی، محتوای آموزشی بهصورت مستمر در اختیار ساکنان مجتمعها قرار میگیرد.
با افزایش جمعیت شهرها و توسعه زندگی در مجتمعهای مسکونی، آموزش مهارتهای شهروندی دیگر یک اقدام فرهنگی صرف نیست، بلکه بخشی از مدیریت پایدار شهری محسوب میشود. رعایت حقوق همسایگان، آمادگی در برابر حوادث، مشارکت در نگهداری فضاهای مشترک، مدیریت صحیح پسماند و آشنایی با اصول ایمنی، از جمله عواملی هستند که میتوانند به کاهش آسیبهای اجتماعی، افزایش سرمایه اجتماعی و ارتقای کیفیت زندگی شهری کمک کنند.
در شرایطی که شهرهای بزرگ هر روز بیش از گذشته به سمت توسعه عمودی حرکت میکنند، کارشناسان تأکید دارند که موفقیت این الگوی سکونت، بیش از هر چیز به نهادینه شدن فرهنگ آپارتماننشینی وابسته است؛ فرهنگی که با آموزش مستمر، مشارکت شهروندان و همکاری نهادهای شهری میتواند از بروز بسیاری از اختلافات و آسیبها جلوگیری کرده و محیطی ایمنتر، منظمتر و همدلانهتر برای زندگی شهروندان فراهم کند.
نظر شما