به گزارش خبرگزاری ایمنا، سازمان ملل متحد پیشبینی کرده است تا سال ۲۰۵۰ نزدیک به ۷۰ درصد جمعیت جهان در شهرها زندگی خواهند کرد؛ روندی که فشار بر زیرساختهای شهری، حملونقل، انرژی، محیط زیست و خدمات عمومی را افزایش میدهد از اینرو بدون بهرهگیری از فناوریهای هوشمند، مدیریت این حجم از تقاضا با چالشهای جدی روبهرو خواهد شد.
هوش مصنوعی (Artificial Intelligence) به مجموعهای از فناوریها گفته میشود که توانایی یادگیری از دادهها، شناسایی الگوها، پیشبینی رویدادها و ارائه پیشنهاد برای تصمیمگیری را دارند. امروزه بسیاری از شهرهای پیشرو جهان از این فناوری برای افزایش بهرهوری، کاهش هزینهها و بهبود کیفیت زندگی شهروندان استفاده میکنند.
مدیریت هوشمند ترافیک
یکی از شناختهشدهترین کاربردهای هوش مصنوعی در مدیریت شهری، کنترل و مدیریت ترافیک است. سامانههای مجهز به هوش مصنوعی با دریافت اطلاعات از دوربینهای نظارتی، حسگرهای ترافیکی و دادههای ناوگان حملونقل، حجم تردد خودروها را بهصورت لحظهای تحلیل میکنند و زمانبندی چراغهای راهنمایی را متناسب با شرایط هر تقاطع تغییر میدهند.
بر اساس گزارش مجمع جهانی اقتصاد (World Economic Forum)، استفاده از سامانههای هوشمند مدیریت ترافیک میتواند زمان سفر، مصرف سوخت و انتشار آلایندهها را کاهش دهد و جریان عبور و مرور را بهبود بخشد.
توسعه حملونقل عمومی
هوش مصنوعی در حملونقل عمومی نیز کاربرد گستردهای دارد. این فناوری با تحلیل اطلاعات مربوط به تعداد مسافران، ساعات اوج تردد و الگوهای سفر، به مدیران کمک میکند تا تعداد اتوبوسها و قطارها، زمان حرکت ناوگان و مسیرهای خدماترسانی را بهینهسازی کنند.
همچنین الگوریتمهای یادگیری ماشین میتوانند خرابی تجهیزات ناوگان یا زیرساختهای حملونقل را پیش از وقوع پیشبینی کنند؛ موضوعی که از توقف خدمات و افزایش هزینههای تعمیرات جلوگیری میکند.
مدیریت انرژی و کاهش مصرف
یکی دیگر از حوزههای مهم استفاده از هوش مصنوعی، مدیریت انرژی در شهرها است. ساختمانهای هوشمند، سامانههای روشنایی معابر و شبکههای توزیع برق با استفاده از الگوریتمهای هوش مصنوعی، میزان مصرف انرژی را متناسب با شرایط محیطی و میزان استفاده تنظیم میکنند.
بر اساس مطالعات آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، فناوریهای هوشمند و تحلیل دادهها میتوانند نقش مؤثری در افزایش بهرهوری انرژی و کاهش انتشار گازهای گلخانهای در شهرها داشته باشند.
مدیریت پسماند
در بسیاری از شهرهای جهان، هوش مصنوعی به مدیریت پسماند نیز وارد شده است. حسگرهای نصبشده روی مخازن زباله، میزان پرشدگی آنها را ثبت میکنند و سامانههای هوشمند، بهترین مسیر جمعآوری را برای خودروهای خدمات شهری تعیین میکنند.
این روش علاوه بر کاهش هزینههای سوخت و استهلاک ناوگان، موجب کاهش ترددهای غیرضروری و افزایش سرعت خدماترسانی میشود.
مدیریت بحران و تابآوری شهری
هوش مصنوعی در مدیریت بحران نیز جایگاه ویژهای پیدا کرده است. تحلیل تصاویر ماهوارهای، دادههای هواشناسی و اطلاعات حسگرهای محیطی، امکان پیشبینی برخی مخاطرات مانند سیلاب، آتشسوزی یا موجهای گرمایی را افزایش میدهد و به مدیران کمک میکند پیش از وقوع بحران، اقدامات پیشگیرانه را در دستور کار قرار دهند.
به گفته کارشناسان سازمان ملل متحد (UN-Habitat)، استفاده از دادههای هوشمند و فناوریهای دیجیتال، یکی از ارکان افزایش تابآوری شهرها در برابر مخاطرات طبیعی به شمار میرود.
ارائه خدمات شهری هوشمند
هوش مصنوعی میتواند کیفیت خدمات شهری را نیز ارتقا دهد. پاسخگویی هوشمند به درخواستهای شهروندان، تحلیل شکایتها، اولویتبندی نیازهای محلهها، شناسایی خرابی معابر، پایش روشنایی خیابانها و نظارت بر فضای سبز، تنها بخشی از کاربردهای این فناوری در مدیریت شهری است.
همچنین بسیاری از شهرها از چتباتهای مبتنی بر هوش مصنوعی برای پاسخگویی شبانهروزی به شهروندان و تسریع در ارائه خدمات استفاده میکنند.
چالشهای پیشرو
با وجود مزایای فراوان، کارشناسان بر این باورند که توسعه هوش مصنوعی در مدیریت شهری نیازمند زیرساختهای ارتباطی مناسب، دادههای دقیق و بهروز، امنیت سایبری، حفظ حریم خصوصی شهروندان و قوانین شفاف در زمینه استفاده از دادهها است.
سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نیز در اصول هوش مصنوعی خود بر شفافیت، پاسخگویی، امنیت و حفظ حقوق شهروندان در توسعه سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی تأکید کرده است.
با گسترش شهرهای هوشمند، هوش مصنوعی به یکی از مهمترین ابزارهای برنامهریزی و مدیریت شهری تبدیل شده است؛ ابزاری که میتواند با تحلیل دادههای گسترده، کیفیت تصمیمگیری را افزایش دهد، هزینههای مدیریت شهر را کاهش دهد و خدمات عمومی را متناسب با نیاز شهروندان بهبود بخشد.
با این حال، موفقیت این فناوری در گرو توسعه زیرساختهای دیجیتال، حکمرانی داده، رعایت اصول اخلاقی و حفظ امنیت اطلاعات خواهد بود.
نظر شما