به گزارش خبرگزاری ایمنا و به نقل از اوپک، بازار جهانی انرژی در هفته گذشته با کاهش قابل توجه قیمت نفت و بازگشت تدریجی ثبات به بازارهای نفت و گاز همراه شد؛ روندی که کارشناسان آن را نتیجه کاهش تنشهای ژئوپلیتیک، پیشرفت مذاکرات دیپلماتیک و افزایش چشمانداز عرضه نفت از منطقه غرب آسیا میدانند.
بررسیها نشان میدهد بهای هر دو شاخص اصلی نفت طی این هفته بیش از ۶ تا ۷ درصد کاهش پیدا کرده و به سطوح اواخر فوریه ۲۰۲۶، پیش از آغاز درگیری نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بازگشته است، این موضوع بیانگر آن است که بازار بخش عمده «پریمیوم ریسک ژئوپلیتیک» ناشی از جنگ را که در اوج بحران قیمت نفت برنت را تا نزدیکی ۱۲۰ دلار در هر بشکه افزایش داده بود، از قیمتها حذف کرده است.
کارشناسان مهمترین عامل این افت قیمت را پیشرفت مذاکرات میان تهران و واشنگتن، صدور معافیتهای موقت تحریمی از سوی وزارت خزانهداری آمریکا، ازسرگیری صادرات نفت و تداوم تردد نفتکشها از تنگه هرمز عنوان میکنند. این تحولات، انتظارات نسبت به افزایش عرضه نفت در بازار جهانی را تقویت کرده و نگرانیها درباره کمبود عرضه را کاهش داده است.
بازار نفت برای نخستین بار از زمان آغاز درگیریها وارد ساختار «کونتانگو» شد؛ وضعیتی که در آن قیمت قراردادهای تحویل در ماههای آینده از قیمت تحویل فوری بیشتر است. فاصله ۱۲ سنتی میان قراردادهای نفت برای تحویل در ماههای اوت و سپتامبر، از نگاه تحلیلگران نشانهای از بهبود عرضه در بازار فیزیکی نفت در کوتاهمدت به شمار میرود.
حتی وقوع حمله پهپادی به یک کشتی تجاری در اواخر هفته نیز نتوانست مسیر نزولی قیمتها را تغییر دهد؛ زیرا فعالان بازار تداوم جریان صادرات نفت از منطقه را مهمتر از مخاطرات امنیتی ارزیابی کردند.
در سمت تقاضا نیز نشانههای تداوم کندی رشد اقتصاد جهانی و احتیاط مصرفکنندگان انرژی موجب شد بازار نفت از حمایت کافی برای افزایش قیمت برخوردار نباشد.
از سوی دیگر، گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) نشان داد ذخایر راهبردی نفت خام این کشور به حدود ۳۳۱ میلیون بشکه، پایینترین سطح از ژوئن ۱۹۸۳، رسیده است، همچنین ذخایر تجاری هاب کوشینگ نیز به کمتر از حداقل عملیاتی کاهش یافته است. با این حال، افزایش عرضه نفت از کشورهای حاشیه خلیج فارس، اثر کاهش ذخایر آمریکا را خنثی کرد و مانع رشد قیمتها شد.
در مقابل، بازار فراوردههای نفتی بهویژه گازوئیل همچنان از محدودیت عرضه جهانی و پایین بودن سطح ذخایر حمایت میشود و حاشیه سود پالایشگاهها در وضعیت مطلوبی قرار دارد؛ موضوعی که نشان میدهد شرایط بازار فراوردهها همچنان با بازار نفت خام متفاوت است.
بازار جهانی الانجی نیز در هفته منتهی به ۲۶ ژوئن با کاهش نسبی قیمتها در اغلب بازارهای شاخص روبهرو شد، کاهش نگرانیها درباره اختلال در صادرات از غرب آسیا، ادامه عبور کشتیها از تنگه هرمز و ازسرگیری محدود صادرات قطر از مهمترین عوامل این روند عنوان شده است.
در بازارهای اروپا و شمال شرق آسیا نیز کاهش ریسک عرضه و احتیاط خریداران به افت قیمتها منجر شد، هرچند پایین بودن ذخایر گاز اروپا همچنان از بازار حمایت میکند. در مقابل، قیمت گاز هنریهاب آمریکا تحت تأثیر افزایش مصرف داخلی و تداوم صادرات بالای الانجی روندی صعودی داشت و مزیت رقابتی صادرات گاز مایع آمریکا نسبت به بازارهای اروپا و آسیا حفظ شد.
براساس ارزیابی دبیرکل مجمع کشورهای صادرکننده گاز، با بازگشایی تنگه هرمز پس از آتشبس میان ایران و آمریکا، انتظار میرود بازار جهانی گاز در سهماهه سوم سال به ثبات برسد و در سهماهه چهارم نیز جریان عرضه و قیمتها به سطوح پیش از درگیری بازگردد؛ هرچند قیمت الانجی در بازار آسیا ممکن است در کوتاهمدت همچنان در سطوح بهنسبت بالا باقی بماند، همچنین پیشبینی میشود تقاضای چین برای الانجی بهدلیل ادامه سیاست جایگزینی زغالسنگ با گاز و تنوعبخشی به منابع انرژی همچنان روندی افزایشی داشته باشد.
در بخش حملونقل نیز بازار الانجی آرامتر شده و نرخ اجاره کشتیها در اقیانوس اطلس به حدود ۸۰ هزار دلار در روز کاهش یافته است. این نرخ در اقیانوس آرام نیز در محدوده ۷۰ تا ۸۰ هزار دلار تثبیت شده و پیشبینی میشود با کاهش فشارهای بازار، نرخ حمل در اقیانوس اطلس در ماههای آینده کاهش بیشتری را تجربه کند.
در مجموع، تحولات هفته گذشته نشان میدهد بازار جهانی انرژی پس از عبور از شوک ناشی از درگیریهای نظامی در غرب آسیا، بهتدریج در مسیر بازگشت به تعادل قرار گرفته است؛ مسیری که در آن افزایش عرضه، کاهش ریسکهای ژئوپلیتیک و بهبود جریان تجارت انرژی، نقش تعیینکنندهتری نسبت به نگرانیهای امنیتی در شکلگیری قیمتها ایفا میکنند.
نظر شما