به گزارش خبرگزاری ایمنا، در روزگاری که نبردها بیش از آنکه در میدانهای نظامی قوت بگیرد، در عرصه افکار عمومی و روایتها جریان دارد، جهاد تبیین به یکی از مهمترین مؤلفههای حفظ هویت، امنیت و انسجام جامعه تبدیل شده است. دشمن در جنگ شناختی و عرصه جنگ روایت تلاش میکند حقیقت را تحریف، واقعیتها را وارونه و افکار عمومی را نسبت به آرمانها و ارزشهای یک ملت دچار تردید کند و از همینرو، مقابله با این جنگ پیچیده نیازمند حضوری آگاهانه، مستمر و هوشمندانه در میدان روایتها است.
جهاد تبیین در چنین نگاهی، تنها به معنای اطلاعرسانی یا پاسخ به شبهات نیست، بلکه تلاشی همهجانبه برای روشن ساختن حقیقت، جلوگیری از تحریف واقعیتها، خنثی کردن عملیات روانی دشمن و تقویت قدرت تحلیل جامعه به شمار میرود. این مفهوم، مسئولیتی فراگیر برای تمام کسانی است که خود را در قبال سرنوشت جامعه مسئول میدانند؛ مسئولیتی که با شناخت دقیق میدان نبرد روایتها، بیان مستدل حقایق و حضور فعال در عرصه رسانه و افکار عمومی معنا پیدا میکند.
رهبر شهید امت اسلامی نیز جهاد تبیین را یکی از اساسیترین الزامات دوران معاصر میدانستند و بارها تأکید میکردند دشمن، همزمان با فشارهای سیاسی، اقتصادی و امنیتی، سرمایهگذاری گستردهای برای تغییر ادراک مردم، تحریف واقعیات و تولید روایتهای جعلی انجام میدهد. از نگاه ایشان، اگر حقیقت بهموقع، دقیق و هنرمندانه روایت نشود، میدان روایت در اختیار دشمن قرار خواهد گرفت و این همان نقطهای است که میتواند زمینهساز تحریف و وارونگی تاریخ و وقایع شود.
بر همین اساس، جهاد تبیین در منظومه فکری رهبر شهید، راهبردی دائمی برای صیانت از حقیقت و حفظ هویت امت اسلامی بود؛ راهبردی که تمام قشرهای جامعه، بهویژه نخبگان، اصحاب رسانه، دانشگاهیان و فعالان فرهنگی را به حضور مسئولانه در میدان تبیین فرا میخواند.
تبیین به معنای روشن کردن و آشکار ساختن حقیقت است / جهاد تبیین، فریضهای واجب و قطعی
محسن نصری، استاد دانشگاه، پژوهشگر، نویسنده و کارشناس حوزه مسائل سیاسی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با تشریح مفهوم «جهاد تبیین» اظهار کرد: جهاد در معارف اسلامی به معنای مبارزه، تلاش و کوششی است که عنصر مقابله با دشمن در آن نهفته باشد، بنابراین هر نوع تلاش و مجاهدتی جهاد محسوب نمیشود، بلکه مبارزه و رویارویی با دشمن، رکن اساسی جهاد است.
وی افزود: تبیین نیز به معنای روشن کردن و آشکار ساختن حقیقت است و قرآن کریم نیز رسالت پیامبر گرامی اسلام (ص) را تبیین معارف الهی برای مردم معرفی میکند تا بشریت در دنیا و آخرت به سعادت برسد.
این استاد دانشگاه ادامه داد: رهبر شهید در سالهای اخیر، جهاد تبیین را بهعنوان یک فریضه، واجب و امری قطعی و فوری مطرح کردند؛ فریضهای که بر پایه روشنگری، شناخت دشمن، تبیین اهداف دشمن و تبیین مسئولیتهایی که بر عهده جامعه اسلامی قرار دارد، استوار است.
نصری با بیان اینکه ریشه جهاد تبیین در معارف قرآن کریم و آموزههای اهلبیت (ع) قرار دارد، عنوان کرد: پس از واقعه عاشورا و شهادت حضرت سیدالشهدا (ع)، دشمنان درصدد بودند ریشه اسلام، قرآن و مکتب اهلبیت (ع) را از بین ببرند، اما مجاهدتهای امام سجاد (ع) از طریق خطبهها و دعاهایی که بعدها در صحیفه سجادیه گردآوری شد، همچنین روشنگریهای حضرت زینب کبری (س)، اجازه نداد عاشورا در کربلا باقی بماند و این نهضت به پایهای برای استمرار معارف اسلام ناب تبدیل شد.
وی اضافه کرد: اگر امروز مسلمان و پیرو مکتب اهلبیت (ع) هستیم، نتیجه همان جهاد تبیینی است که امام سجاد (ع) و حضرت زینب (س) پس از عاشورا انجام دادند و حقیقت اسلام را از تحریف و نابودی حفظ کردند؛ همانگونه که آن بزرگواران در حفظ اسلام نقشآفرینی کردند، در عصر غیبت نیز رهبر شهید در دورهای که فرعونهایی همچون نتانیاهو و ترامپ درصدد نابودی اسلام و معارف اسلامی بودند، پرچم جهاد تبیین را به دست گرفتند و اجازه ندادند دشمنان، جهان اسلام و معارف اسلامی را از میان ببرند.
جهاد تبیین رهبر شهید پیش از انقلاب اسلامی نقش مهمی در آگاهیبخشی جامعه داشت
استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: بررسی زندگی ۸۶ ساله رهبر شهید نشان میدهد که ایشان از دوران نوجوانی در مسیر تبیینگری گام برداشتند؛ خود ایشان نقل کردهاند که در حدود ۱۲ سالگی با حضور شهید نواب صفوی در مدرسه علمیه مشهد و سخنرانیهای روشنگرانه او، انگیزه حرکت انقلابی در وجودشان شکل گرفت، از اینرو میتوان گفت بیش از هفت دهه از عمر رهبر شهید، در مسیر جهاد تبیین سپری شده است.
نصری افزود: یکی از جلوههای مهم جهاد تبیین رهبر شهید در دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، برگزاری جلسات تفسیر قرآن بود که بعدها با عنوان «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» منتشر شد؛ ایشان حدود هشت سال پیش از انقلاب، در مسجد کرامت و مسجد امام حسن مجتبی (ع) مشهد، برای جوانان و دانشجویان به تفسیر قرآن میپرداختند و در سخنرانیهای خود تلاش میکردند اسلام نابِ برپایه قرآن و عترت را در برابر اسلام آمریکایی و شیعه انگلیسی تبیین کنند.
وی با بیان اینکه جهاد تبیین رهبر شهید پیش از انقلاب اسلامی نقش مهمی در آگاهیبخشی جامعه داشت، تأکید کرد: خود ایشان نقل کردهاند که هنگام تفسیر آیات سوره مبارکهای، از سوی ساواک احضار شدند و مأموران به ایشان اعتراض کردند که چرا درباره اسرائیل سخن میگویند؛ ایشان نیز پاسخ داده بودند که در حال تفسیر آیات قرآن درباره قوم بنیاسرائیل هستند، اما ساواک حتی اجازه تفسیر این آیات را نیز نمیداد و این نشاندهنده شدت استبداد رژیم پهلوی و حساسیت آن نسبت به هرگونه روشنگری درباره رژیم صهیونیستی بود.
این پژوهشگر حوزه مسائل سیاسی گفت: این مسیر پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز با قدرت ادامه پیدا کرد و در سال ۱۳۵۸، زمانی که گروههایی همچون چریکهای فدایی خلق، منافقین و دیگر جریانهای معاند در دانشگاهها فعالیت گستردهای داشتند و به اصطلاح اتاق جنگ تشکیل داده بودند، از حضرت امام خمینی (ره) درخواست شد فردی را برای گفتوگو با دانشجویان معرفی کنند.
نصری ادامه داد: امام خمینی (ره)، رهبر شهید را برای این مسئولیت برگزیدند؛ ایشان که در آن زمان نماینده مجلس شورای اسلامی و نماینده امام در شورای عالی دفاع بودند، هر هفته در دانشگاه تهران حضور پیدا میکردند و علاوهبر سخنرانی و روشنگری، به پرسشهای دانشجویان پاسخ میدادند و ابهامات آنان را برطرف میکردند. این جلسات، یکی از مهمترین جلوههای جهاد تبیین رهبر شهید در سالهای نخست انقلاب اسلامی به شمار میرود.
با آغاز جنگ تحمیلی هشت ساله، رسالت جهاد تبیین رهبر شهید متوقف نشد
وی عنوان کرد: با آغاز جنگ تحمیلی نیز این رسالت متوقف نشد و رهبر شهید که از سال ۱۳۵۸ با حکم حضرت امام خمینی (ره) به امامت جمعه تهران منصوب شده بودند، حتی در دوران حضور در جبهههای نبرد نیز نماز جمعه را رها نکردند و هر هفته با لباس رزم برای اقامه نماز جمعه و ایراد خطبهها به تهران بازمیگشتند.
این پژوهشگر حوزه مسائل سیاسی اضافه کرد: خطبههای نماز جمعه رهبر شهید در آن سالها نمونهای روشن از جهاد تبیین بود، زیرا ضمن روشنگری درباره ابعاد مختلف جنگ تحمیلی، مسائل اجتماعی و سیاسی کشور را برای مردم تبیین میکردند و اجازه نمیدادند تبلیغات و تحریفهای دشمن، افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
نصری خاطرنشان کرد: پس از سوءقصد نافرجام ششم تیر ۱۳۶۰ در مسجد ابوذر تهران و سپس شهادت شهیدان رجایی و باهنر، رهبر شهید با رأی مردم مسئولیت ریاستجمهوری را بر عهده گرفتند، اما با وجود سنگینی مسئولیتهای اجرایی کشور، جلسات سخنرانی، حضور در میان قشرهای مختلف مردم و خطبههای نماز جمعه تهران را ترک نکردند.
وی افزود: بخش قابل توجهی از سخنرانیها و خطبههای نماز جمعه ایشان در دوران ریاستجمهوری که همزمان با اوج دفاع مقدس بود، به تبیین مسائل اساسی کشور اختصاص داشت. در آن مقطع، دشمن تلاش میکرد با تبلیغات گسترده و آنچه امروز از آن بهعنوان جنگ شناختی و جنگ رسانهای یاد میشود، واقعیتها را تحریف کند، اما رهبر شهید با روشنگری مستمر، با این جریان مقابله میکردند.
رهبر شهید، تبیین را مهمترین ابزار مقابله با جنگ روایتها و تحریف دشمن میدانستند
این استاد دانشگاه تأکید کرد: پس از رحلت حضرت امام خمینی (ره) و انتخاب رهبر شهید از سوی مجلس خبرگان رهبری، حسینیه امام خمینی (ره) به کانون اصلی جهاد تبیین ایشان تبدیل شد؛ دیدارهای مستمر با دانشجویان، استادان دانشگاه، نخبگان، روحانیون، طلاب، دانشآموزان و قشرهای مختلف مردم، بستری برای تبیین مسائل روز، معرفی توطئههای دشمن، هشدار نسبت به اعتماد به دشمن و تبیین پیشرفتها، دستاوردها و اقتدار جمهوری اسلامی ایران بود.
نصری گفت: این سخنرانیها و دیدارها، نهتنها در داخل کشور، بلکه در سطح منطقه و جهان نیز بازتاب گستردهای داشت و نشان میداد رهبر شهید، تبیین را مهمترین ابزار مقابله با جنگ روایتها و تحریف دشمن میدانستند.
وی عنوان کرد: اگر زندگی رهبر شهید را از دوران نوجوانی تا زمان شهادت مرور کنیم، میتوان گفت ایشان بیش از هفت دهه از عمر خود را وقف جهاد تبیین کردند؛ چه در سالهای حضور در مشهد، چه در دوران مبارزه با رژیم پهلوی، چه در مسئولیتهای پس از پیروزی انقلاب اسلامی و چه در جایگاه رهبری.
این پژوهشگر و استاد دانشگاه افزود: سفارش و تأکید همیشگی رهبر شهید این بود که با توجه به گسترش جنگ شناختی، جنگ رسانهای و تلاش دشمن برای تحریف واقعیتها، امروز بیش از هر زمان دیگری به جهاد تبیین نیاز داریم و این فریضه، مهمترین راه مقابله با تحریفها و توطئههای دشمنان است.
به گزارش ایمنا، جهاد تبیین در اندیشه رهبر شهید امت اسلامی، در واقع راهبردی مستمر برای پاسداری از حقیقت، افزایش بصیرت عمومی و خنثیسازی پروژه تحریف دشمن به شمار میرفت، چراکه هر اندازه روایت صحیح از واقعیتها با تأخیر یا ضعف همراه باشد، میدان برای روایتسازی دشمن گستردهتر خواهد شد و هزینههای بیشتری بر جامعه تحمیل میشود.
از این منظر، مسئولیت جهاد تبیین تنها بر دوش نهادهای رسمی نیست، بلکه رسالتی عمومی برای تمام صاحبان اندیشه، رسانه، فرهنگ و حتی همه مردم محسوب میشود و استمرار این راهبرد، علاوهبر حفظ سرمایه اجتماعی و تقویت امید میتواند جامعه را در برابر جنگ شناختی و عملیات روانی دشمن مصون ساخته و زمینهساز تداوم حرکت آگاهانه و عزتمندانه امت اسلامی در مسیر آرمانهای خود باشد.
نظر شما