به گزارش خبرگزاری ایمنا، صبح امروز _سهشنبه شانزدهم تیر_ صحن جامع مهدوی مسجد مقدس جمکران شاهد یکی از ماندگارترین قابهای تاریخ معاصر ایران بود؛ جایی که میلیونها دل داغدار در سکوت و اندوه، برای وداع با پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب اسلامی حضرت آیتاللهالعظمی سیدعلی خامنهای گرد هم آمدند و آیتالله عبدالله جوادیآملی، فقیه، فیلسوف و مفسر بزرگ قرآن کریم، بر پیکر او نماز اقامه کرد.
در میان جمعیتی که آمده بودند تا آخرین سلام خود را تقدیم کنند، حضور آیتالله جوادیآملی معنایی فراتر از یک اقامه نماز داشت؛ گویی یکی از آخرین حلقههای زنده نسل نخست انقلاب، در برابر یکی از مهمترین همراهان این مسیر ایستاده بود تا با زبان دعا، پایان یک همراهی طولانی را روایت کند.
این نماز تصویری تاریخی از پیوند دو عالم بود؛ دو شخصیتی که هرکدام در سنگری متفاوت، اما در یک جبهه فکری و اعتقادی، دههها برای اعتلای اسلام و انقلاب اسلامی تلاش کرده بودند.
اشکهای عالمی که سالها با زبان عقل سخن گفت
لحظهای که آیتالله جوادیآملی دعای وداع را بر پیکر رهبر شهید قرائت کرد، فضای مراسم رنگ دیگری گرفت. صدای بغضآلود این مرجع تقلید و اشکهایی که در چهره او جاری شد، نگاه میلیونها بیننده را به خود جلب کرد.
عالمی که عمر خود را صرف استدلال، فلسفه، حکمت و تفسیر قرآن کرده بود، در آن لحظه از فلسفه جدا شد و با زبان دل سخن میگفت؛ زبان انسانی که سالها یک مسیر را با یاری و همراهی مردی دیگر پیموده بود.
دعای او در نماز، روایت یک بدرقه معمولی نبود. آیتالله جوادیآملی در فرازهایی از نماز، رهبر شهید انقلاب را با تعابیری از معارف اسلامی توصیف کرد؛ از انسانی که در نگاه او، زندگیاش در مسیر جهاد، توحید و دفاع از امت اسلامی معنا یافته بود.
او در بخشی از دعا خواند:
«اللهم إنه نزل مجاهداً موحداً...»
یعنی: خدایا، او در حالی به سوی تو آمده است که مجاهد و یکتاپرست بود.
در ادامه نیز با تکرار عبارت «شهید»، بر جایگاه شهادت او تأکید کرد:
«اللهم اللهم اللهم إنه نزل عندک شهیداً...»
و در پایان، عبارتی را بر زبان آورد که بیش از همه در ذهن حاضران باقی ماند:
«اللهم إنه نزل عندک قتیلاً للإسلام، قتیلاً لأمةٍ مسلمة.»
دعایی که معنای آن، بدرقه انسانی بود که عمر خود را در راه دفاع از دین و جامعه اسلامی سپری کرده بود.
نماز بر پیکر رهبر شهید و اعضای خانواده
در این مراسم، علاوهبر پیکر رهبر شهید انقلاب اسلامی، نماز میت بر پیکر اعضای خانواده ایشان نیز اقامه شد.
پس از نماز نخست، آیتالله جوادیآملی بر پیکر شهیده سیده بشری حسینی خامنهای، شهید مصباحالهدی باقری، شهیده زهرا حدادعادل و سپس برای زهرا محمدی گلپایگانی، نوه رهبر شهید انقلاب، نماز خواند.
پس از پایان این مراسم، پیکر مطهر رهبر شهید برای وداع مردم در جایگاه ویژه مسجد مقدس جمکران قرار گرفت و مردم عزادار، در حالی که اشک بر چهره داشتند، برای آخرین دیدار با رهبر خود حاضر شدند.
رابطهای فراتر از جایگاهها؛ دو دوست در مسیر حقیقت
حجتالاسلام مرتضی جوادیآملی درباره رابطه پدرش با رهبر شهید انقلاب، روایتی دارد که بخش مهمی از شخصیت این ارتباط را نشان میدهد.
او میگوید وقتی آیتالله جوادیآملی و رهبر انقلاب با یکدیگر دیدار میکردند، این دیدارها تنها ملاقات یک رهبر سیاسی با یک مرجع تقلید نبود، بلکه ملاقات دو همراه قدیمی بود که پیش از آنکه مسئولیتها و جایگاههای رسمی به میان بیاید، در مسیر اندیشه و مبارزه با یکدیگر همراه بودند.
یکی در میدان مسائل اجتماعی و سیاسی انقلاب حضور داشت و دیگری در حوزههای فلسفه، حکمت، تفسیر و علوم دینی تلاش میکرد، اما مقصد هر دو، حفظ و تقویت جریان اسلام و انقلاب بود.
همین پیوند عمیق موجب شد که رابطه این دو شخصیت، حتی پس از سالها مسئولیتهای متفاوت، همچنان بر پایه احترام، محبت و همدلی باقی بماند.
آیتالله جوادیآملی؛ فقیهی که میان حکمت و سیاست پل زد
برای شناخت اهمیت حضور آیتالله جوادیآملی در مراسم وداع، باید به مسیر زندگی او نگاه کرد؛ شخصیتی که کمتر میتوان نمونهای مشابه برای او پیدا کرد.
او از معدود عالمانی است که در چندین عرصه مهم تاریخ جمهوری اسلامی حضور داشته است؛ از مشارکت در روند تدوین قانون اساسی گرفته تا عضویت در شورای عالی قضایی، از فعالیتهای علمی گسترده در حوزه قم تا رساندن پیام تاریخی امام خمینی(ره) به رهبر اتحاد جماهیر شوروی.
اما شاید مهمترین ویژگی او، تلاش برای کنار هم قرار دادن حوزههای مختلف معرفت دینی بود؛ فقه در کنار فلسفه، عرفان در کنار سیاست و تفسیر قرآن در کنار مسائل روز جامعه.
به همین دلیل، بسیاری در فضای علمی و حوزوی از او با عنوان «فیلسوف نظام» یاد کردهاند؛ عنوانی که اشاره به نقش فکری او در تبیین مبانی نظری انقلاب اسلامی دارد.
از آمل تا قم؛ مسیر شکلگیری یک اندیشمند بزرگ
عبدالله جوادیآملی در سال ۱۳۱۲ در آمل متولد شد؛ شهری که در طول تاریخ، عالمان بسیاری را به حوزههای علمیه معرفی کرده است.
پس از سالها تحصیل مقدماتی، راهی قم شد؛ شهری که مهمترین استادان زندگی علمی او را در خود جای داده بود.
او از درس خارج امام خمینی (ره) بهره برد، در محضر آیتالله بروجردی و دیگر بزرگان حوزه حضور پیدا کرد، اما شاید مهمترین فصل زندگی علمی او، سالهای شاگردی نزد علامه سیدمحمدحسین طباطبایی بود.
رابطه علمی او با علامه تنها محدود به کلاس درس نبود؛ سالها گفتوگو، مباحث فلسفی، عرفانی و تفسیری، اندیشه او را شکل داد و بعدها در آثار علمیاش نمایان شد.
اگر علامه طباطبایی «المیزان» را بهعنوان میراث بزرگ تفسیری خود برجای گذاشت، آیتالله جوادیآملی نیز با نگارش «تفسیر تسنیم» مسیر تفسیر قرآن را ادامه داد.
«تسنیم»؛ حاصل چهار دهه زندگی با قرآن
تفسیر تسنیم، مهمترین اثر علمی آیتالله جوادیآملی، نتیجه بیش از چهل سال تدریس، تحقیق و تلاش علمی است.
این اثر در ۸۰ جلد تدوین شده و در میان تفاسیر قرآن به قرآن جایگاه ویژهای دارد.
رهبر شهید انقلاب اسلامی نیز پیشتر با تجلیل از این اثر، آن را مایه افتخار حوزه علمیه و شیعه دانسته بود و تأکید کرده بود که قدرت تفکر فلسفی و عقلانی نویسنده، سبب شده است نکات عمیق آیات قرآن با دقت بیشتری تبیین شود.
این نگاه علمی، نشاندهنده همان نقطه مشترکی بود که میان این دو شخصیت وجود داشت؛ توجه همزمان به عقل، معنویت و نیازهای جامعه اسلامی.
روایتی از سادهزیستی؛ وقتی بیتالمال خط قرمز بود
از آیتالله جوادیآملی خاطرات متعددی درباره سبک زندگی رهبر شهید انقلاب نقل شده است.
یکی از مشهورترین روایتها مربوط به سفرهای ساده است؛ جایی که هنگام حضور او در منزل رهبر انقلاب، وقتی فرزند ایشان قصد داشت در کنار مهمانان غذا صرف کند، رهبر شهید تأکید میکند که غذای این سفره مربوط به بیتالمال است و فرزندان باید از غذای منزل استفاده کنند.
آیتالله جوادیآملی بعدها این صحنه را نمونهای از حساسیت نسبت به حق مردم دانست و گفت همانجا معنای بخشی از عزت و محبوبیت او را فهمیده است.
آخرین قاب؛ وقتی تاریخ به تماشا نشست
مراسم نماز در مسجد مقدس جمکران، پایان تصویری بود که دههها در حال شکل گرفتن بود. تصویری از عالمی که از کلاسهای فلسفه و تفسیر به متن تحولات اجتماعی آمد؛ از مردی که هم در کتابخانهها حضور داشت و هم در بزنگاههای تاریخی کشور.
اکنون در یکی از آخرین فصلهای این روایت، آیتالله جوادیآملی بر پیکر رهبر شهید نماز خواند؛ همان دوستی که سالها در مسیر انقلاب، اسلام و اندیشه دینی همراه او بود.
پس از قم، مسیر وداع ادامه خواهد داشت؛ نجف و کربلا در روز هفدهم تیر میزبان مراسم تشییع خواهند بود و سرانجام در هجدهم تیر، مشهد مقدس آخرین منزلگاه این سفر خواهد شد تا پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب در جوار بارگاه امام رضا(ع) آرام گیرد.
آنچه در قم رقم خورد، روایتی بود از نیمقرن همراهی، از پیوند علم و ایمان و از آخرین سلام یک فیلسوف به رهبری که تاریخ انقلاب را با او پیموده بود.
نظر شما