به گزارش خبرگزاری ایمنا، عدالت و پیشرفت در اندیشه امام شهید انقلاب اسلامی، تنها یک شعار مناسبتی یا عنوانی برای یک دوره زمانی نیست، بلکه چارچوبی راهبردی برای ترسیم مسیر آینده جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود، این نگاه بر آن است که کشور برای دستیابی به اهداف بلند انقلاب اسلامی، باید دو اصل «عدالت» و «پیشرفت» را همزمان در همه عرصههای حکمرانی، اقتصاد، فرهنگ، علم و مدیریت دنبال کند، زیرا هرگونه فاصله گرفتن از یکی از این دو مؤلفه، حرکت جامعه را از مسیر مطلوب خارج خواهد کرد.
در این اندیشه، پیشرفت مفهومی فراتر از رشد اقتصادی یا توسعه زیرساختهای عمرانی دارد، پیشرفت زمانی معنا پیدا میکند که آثار آن در زندگی مردم، افزایش کیفیت خدمات عمومی، گسترش فرصتهای برابر، ارتقای جایگاه علمی کشور و بهبود سطح رفاه عمومی نمایان شود، از سوی دیگر عدالت نیز تنها به توزیع منابع محدود نمیشود، بلکه به معنای ایجاد زمینههای برابر برای شکوفایی استعدادها، دسترسی عادلانه به امکانات و بهرهمندی همه قشرهای جامعه از ثمرات توسعه است. از همین منظر، عدالت و پیشرفت نه دو هدف مستقل، بلکه دو رکن مکمل برای ساخت آینده کشور معرفی میشوند.
بر اساس این دیدگاه، نامگذاری دهه چهارم انقلاب اسلامی بهعنوان « عدالت و پیشرفت» با نگاهی آیندهنگر صورت گرفته است، امام شهید انقلاب اسلامی معتقد است جامعهای که در مسیر تحقق آرمانهای انقلاب حرکت میکند، نمیتواند تنها به رشد شاخصهای اقتصادی یا افزایش تولید ملی بسنده کند، بلکه باید آثار این رشد در زندگی همه قشرهای جامعه نمایان باشد. توسعهای که نتواند فاصلههای اجتماعی را کاهش دهد یا فرصتهای برابر ایجاد کند، از منظر این اندیشه، توسعهای ناقص خواهد بود.
در این چارچوب، عدالت بهعنوان معیار ارزیابی همه برنامههای توسعهای معرفی میشود، سیاستهای اقتصادی، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی زمانی موفق ارزیابی خواهند شد که بتوانند علاوهبر افزایش ظرفیتهای کشور، زمینه توزیع عادلانه فرصتها و امکانات را نیز فراهم کنند، از اینرو عدالت از جایگاه یک شعار فراتر رفته و به شاخصی برای سنجش عملکرد دستگاههای مختلف تبدیل میشود.
در اندیشه امام شهید انقلاب اسلامی، تحقق این راهبرد بدون مشارکت عمومی امکانپذیر نیست، جوانان دانشگاهیان، نخبگان، مدیران و آحاد مردم، هر یک بخشی از مسئولیت تحقق عدالت و پیشرفت را بر عهده دارند. این نگاه بر سرمایه انسانی بهعنوان مهمترین ظرفیت کشور تأکید میکند و معتقد است هر اندازه زمینه حضور مؤثر نیروهای متخصص، متعهد و خلاق در عرصههای مختلف فراهم شود، سرعت حرکت کشور در مسیر پیشرفت نیز افزایش پیدا خواهد کرد، در همین راستا، امید، خودباوری، اتکا به توان داخلی و اعتماد به ظرفیتهای ملی، از ارکان اساسی این راهبرد معرفی میشود.
از سوی دیگر، این اندیشه مسئولیت سنگینی را متوجه مدیران و سیاستگذاران کشور میداند. برنامهریزی برپایه عدالت، توزیع متوازن امکانات، حمایت از مناطق کمتر برخوردار، گسترش خدمات عمومی و ایجاد فرصتهای برابر در آموزش، اشتغال و فعالیتهای اقتصادی، از جمله الزامات تحقق شعار عدالت و پیشرفت عنوان شده است. در این نگاه، مدیریت کشور باید به گونهای باشد که همه تصمیمها و سیاستها، علاوهبر افزایش کارآمدی، به کاهش نابرابریها و تقویت همبستگی اجتماعی منجر شود.
در این بخش بر ضرورت تدوین شاخصهای روشن برای سنجش عدالت تأکید میشود، از نگاه امام شهید انقلاب اسلامی، عدالت زمانی به یک اصل اجرایی تبدیل خواهد شد که بتوان آن را اندازهگیری، ارزیابی و در فرایند تصمیمگیری مورد توجه قرار داد، به همین دلیل تعریف شاخصهای دقیق برای ارزیابی عملکرد دستگاهها، یکی از پیشنیازهای تحقق عدالت در نظام حکمرانی به شمار میرود.
این اندیشه میان عدالت و پیشرفت، رابطهای دوسویه برقرار میکند. پیشرفت بدون عدالت، به تمرکز ثروت، گسترش شکافهای اجتماعی و کاهش سرمایه اجتماعی میانجامد و عدالت بدون پیشرفت نیز بهدلیل محدود بودن منابع، امکان استمرار و پایداری نخواهد داشت، بنابراین سیاستگذاری مطلوب آن است که این دو مفهوم به صورت همزمان و در تعامل با یکدیگر دنبال شوند، چنین نگاهی الگوی توسعهای را ترسیم میکند که در آن رشد اقتصادی، پیشرفت علمی، ارتقای فرهنگی و افزایش رفاه عمومی در کنار عدالت اجتماعی معنا پیدا میکنند.
آنچه در اندیشه امام شهید انقلاب اسلامی درباره « عدالت و پیشرفت» تبیین میشود، نقشه راهی برای آینده کشور است که بر پایه تلفیق عدالت با پیشرفت شکل گرفته است. این راهبرد، توسعه را تنها در افزایش تولید یا گسترش زیرساختها خلاصه نمیکند، بلکه آن را فرایندی میداند که باید به ارتقای کیفیت زندگی مردم، گسترش فرصتهای برابر، شکوفایی استعدادهای انسانی و استحکام بنیانهای اقتصادی و اجتماعی بینجامد. از این نگاه، عدالت و پیشرفت، دعوتی به حرکت مستمر برای ساخت جامعهای پیشرفته، کارآمد و عدالتمحور است؛ جامعهای که در آن پیشرفت و عدالت نه در تقابل، بلکه در تکمیل یکدیگر معنا پیدا میکنند و تحقق همزمان آنها، ضامن آیندهای پایدار برای کشور خواهد بود.
نظر شما