عبدالمجید شیخی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به ضرورت بازخوانی مبانی اقتصاد اسلامی در اندیشه امام شهید انقلاب اسلامی اظهار کرد: راهبرد اصلی نظام اقتصادی اسلام در معرفی مکتب اقتصاد اسلامی، نخستینبار بهصورت منسجم توسط شهید آیتالله سیدمحمدباقر صدر تبیین شد. وی در کتاب «اقتصادنا» مبانی، اصول و چارچوبهای مکتب اقتصاد اسلامی را تشریح کرد و پس از استقرار حکومت اسلامی، تفسیر کاربردی و متناسب با نیازهای اداره جامعه اسلامی در بیانات حضرت امام خمینی (ره) و امام شهید انقلاب اسلامی جلوه یافت.
وی افزود: آنچه امروز با عنوان اقتصاد مقاومتی، عدالت اقتصادی، رفاه اجتماعی و بهرهگیری از همه ظرفیتهای مردمی و اقتصادی کشور مطرح میشود، در حقیقت استمرار همان مکتب اقتصادی اسلام است که در اندیشه امام شهید انقلاب اسلامی در قالب راهبردهای اجرایی و سیاستهای عملی تبیین شده و همچنان میتواند مبنای برنامهریزیهای کلان اقتصادی کشور قرار گیرد.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: در بیش از چهار دهه گذشته، ادبیات اقتصادی امام شهید انقلاب اسلامی با کلیدواژههایی همچون اقتصاد مقاومتی، عدالت اقتصادی، رفاه اجتماعی، مردمیسازی اقتصاد، استفاده از ظرفیتهای داخلی و فعالسازی همه عوامل و کنشگران اقتصادی شناخته شده است. این مفاهیم صرفاً مجموعهای از شعارهای اقتصادی نیست، بلکه چارچوبی منسجم برای اداره اقتصاد کشور بر پایه مبانی اسلامی به شمار میرود. در واقع، اقتصاد مقاومتی را باید بیان عملی، کاربردی و مصداقی مکتب اقتصاد اسلامی دانست، زیرا این راهبرد بر اساس قواعد فقهی عام و خاص اقتصادی و با اتکا به آموزههای دینی طراحی شده است تا جامعه اسلامی ضمن دستیابی به رشد اقتصادی، استقلال خود را نیز حفظ کند.
وی با اشاره به مبانی فقهی اقتصاد مقاومتی گفت: یکی از مهمترین اصولی که در اندیشه امام شهید انقلاب اسلامی مورد تأکید قرار گرفته، جلوگیری از هرگونه سلطه اقتصادی بیگانگان بر جامعه اسلامی است. این نگاه ریشه در آموزههای قرآنی دارد؛ چنانکه خداوند متعال در آیه شریفه «وَلَنْ یَجْعَلَ اللَّهُ لِلْکَافِرِینَ عَلَی الْمُؤْمِنِینَ سَبِیلًا» بر نفی هرگونه سلطه کفار بر مؤمنان تأکید میکند. بر همین اساس، جامعه اسلامی نباید در هیچ حوزهای، بهویژه در عرصه اقتصاد، وابسته و تحت تأثیر اراده بیگانگان قرار گیرد و سیاستهای اقتصادی باید به گونهای تنظیم شود که استقلال، اقتدار و امنیت اقتصادی کشور حفظ شود.
شیخی ادامه داد: امام شهید انقلاب اسلامی در تبیین ویژگیهای اقتصاد مقاومتی، این الگو را دارای شاخصهای مشخص و روشنی معرفی کردهاند. از جمله مهمترین این ویژگیها میتوان به درونزا و برونگرا بودن اقتصاد، حرکت همزمان به سوی رشد و عدالت، جلب حداکثری مشارکت مردم در فعالیتهای اقتصادی، اتکا به توانمندیها و ظرفیتهای داخلی، تقویت خوداتکایی و خودکفایی، افزایش بهرهوری و استفاده از همه امکانات کشور اشاره کرد. تحقق این مؤلفهها میتواند اقتصاد را در برابر آسیبهای داخلی و خارجی مقاوم کرده و زمینه رشد پایدار را فراهم کند.
وی خاطرنشان کرد: اقتصاد مقاومتی از نگاه امام شهید انقلاب اسلامی تنها به حفظ وضع موجود محدود نمیشود، بلکه اقتصادی پویا، مولد و فرصتآفرین است. در این الگو، خلق فرصتهای اقتصادی از مرحله شکلگیری ایده و اندیشه آغاز میشود و تا طراحی، پژوهش، تولید محصولات علمی، فناوری و فیزیکی، ارائه خدمات، تجاریسازی دستاوردها و فعالسازی ظرفیتهای راکد و بلااستفاده ادامه مییابد. این رویکرد موجب میشود همه ظرفیتهای بالقوه کشور در خدمت افزایش تولید، ایجاد اشتغال، ارتقای بهرهوری و تحقق رفاه عمومی قرار گیرد.
این کارشناس اقتصادی با اشاره به ویژگی تابآوری اقتصاد مقاومتی تصریح کرد: یکی دیگر از مهمترین ویژگیهای این الگو، برخورداری از قدرت خودایمنی در برابر تکانههای اقتصادی است. بر اساس این دیدگاه، هرگاه عوامل داخلی یا خارجی به روند رشد اقتصادی آسیب وارد کنند، اقتصاد مقاومتی به واسطه ظرفیتهای درونی خود قادر است این آسیبها را شناسایی، ترمیم و جبران کند و بدون آنکه از مسیر اصلی توسعه خارج شود، روند پیشرفت خود را ادامه دهد. همین ویژگی موجب میشود اقتصاد کشور در برابر فشارهای خارجی، تحریمها و نوسانات مختلف از استحکام بیشتری برخوردار باشد.
نظر شما