علیمحمد ظهرابی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به اینکه گردوغبار امروز تنها یک پدیده اقلیمی نیست، اظهار کرد: این پدیده به یکی از مهمترین مخاطرات زیستمحیطی، اقتصادی و بهداشتی کشور تبدیل شده است و کلانشهرهایی همچون تهران، اهواز، اراک، کرمانشاه، زاهدان بهویژه اصفهان، علاوه بر منابع طبیعی گردوغبار با منشأهای انسانی نیز روبهرو هستند.
وی با بیان اینکه خشکسالیهای متوالی، کاهش منابع آب، توسعه بیرویه شهری، تخریب پوشش گیاهی، فعالیتهای صنعتی و تغییرات اقلیمی شدت و تکرار این پدیده را افزایش داده است، افزود: در کلانشهر اصفهان شرایط پیچیدهتر است، زیرا خشک شدن بخشهای قابل توجهی از زایندهرود، کاهش رطوبت خاک، گسترش اراضی بایر، توسعه صنایع سنگین، معادن، افزایش ساختوساز و فرونشست زمین، زمینه تولید و انتشار ذرات معلق را تشدید کرده است و مدیریت گردوغبار در اصفهان باید در چارچوب مدیریت یکپارچه محیطزیست شهری دنبال شود.
دکترای برنامهریزی و تابآوری شهری تأکید کرد: تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد که مؤثرترین راهکار برای مقابله با گردوغبار، حذف یا کنترل منشأ تولید آن است، نهفقط مدیریت پیامدهای آن و در اصفهان نیز احیای جریان پایدار زایندهرود و حفظ حداقل جریان زیستمحیطی برای جلوگیری از خشک شدن بستر رودخانه، تثبیت کانونهای بحرانی اطراف شهر با روشهای زیستی و پرهیز از مالچهای نفتی، احیای پوشش گیاهی، کنترل برداشت بیرویه آبهای زیرزمینی و مدیریت اراضی رهاشده و زمینهای بایر باید در اولویت قرار گیرد.
ظهرابی گفت: کشورهای توسعهیافته از جمله چین، آلمان و استرالیا، بهجای توسعه صرف فضای سبز، مفهوم زیرساخت سبز را اجرا کردهاند و در اصفهان نیز لازم است کمربند سبز اطراف شهر بازطراحی شود، گونههای مقاوم به خشکی همچون تاغ، گز، سنجد، زیتون تلخ و پسته وحشی توسعه پیدا کند، بامهای سبز، دیوارهای سبز و پارکهای محلی افزایش پیدا کند و کریدورهای سبز در امتداد زایندهرود و محورهای اصلی شهر ایجاد شود.
وی ادامه داد: اجرای این اقدامات علاوه بر کاهش گردوغبار، موجب کاهش دمای شهری و بهبود کیفیت هوا خواهد شد و در کنار آن، مدیریت هوشمند کیفیت هوا نیز ضرورتی انکارناپذیر است، زیرا مدیریت آلودگی هوا بدون دادههای دقیق امکانپذیر نیست.
کنترل گردوغبار اصفهان بدون احیای زایندهرود ممکن نیست
دکترای برنامهریزی و تابآوری شهری خاطرنشان کرد: ضروری است در اصفهان شبکه حسگرهای هوشمند PM₂.₅ و PM₁₀ توسعه پیدا کند، دادههای ماهوارهای با اطلاعات زمینی تلفیق شود، سامانه پیشبینی گردوغبار مبتنی بر هوش مصنوعی ایجاد شود و هشدارهای سریع از طریق تلفن همراه، رسانهها و تابلوهای شهری منتشر تا امکان تصمیمگیری سریع برای مدارس، مراکز درمانی و مدیریت شهری فراهم شود.
ظهرابی گفت: بخش مهمی از ذرات معلق ناشی از فعالیتهای انسانی است، بنابراین معادن اطراف اصفهان باید تحت نظارت مستمر قرار گیرند، پروژههای ساختمانی ملزم به کنترل گردوغبار شوند، حمل مصالح ساختمانی با کامیونهای پوشیده انجام شود، شستوشوی چرخ خودروهای عمرانی الزامی باشد و عملیات خاکبرداری در روزهای دارای هشدار آلودگی هوا محدود شود.
وی افزود: در اصفهان همزمانی گردوغبار با انتشار آلایندههای صنعتی، خطرات بهداشتی را افزایش میدهد، از اینرو ارتقای فناوری صنایع، نصب سامانههای کنترل انتشار، پایش برخط خروجی دودکش صنایع، استفاده از سوختهای پاکتر، توسعه حملونقل عمومی برقی و پاک و خروج تدریجی خودروهای فرسوده از چرخه حملونقل باید بهطور جدی دنبال شود.
دکترای برنامهریزی و تابآوری شهری تأکید کرد: تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد مدیریت منابع آب ارتباط مستقیمی با کنترل گردوغبار دارد و در اصفهان نیز باید حقابه زیستمحیطی زایندهرود تأمین شود، تالابها و پهنههای مرطوب احیا شوند، مصرف آب در بخش کشاورزی با فناوریهای نوین کاهش پیدا کند و از پساب تصفیهشده برای توسعه فضای سبز استفاده شود.
ظهرابی گفت: مدیریت گردوغبار نیازمند همکاری همه دستگاهها است و ضروری است شهرداری، استانداری، اداره کل حفاظت محیطزیست، شرکت آب منطقهای، سازمان منابع طبیعی، دانشگاهها، مراکز پژوهشی و بخش خصوصی در قالب یک ستاد مدیریت گردوغبار با برنامه عملیاتی مشترک فعالیت کنند و همکاری با استانهای همجوار و کشورهای منطقه برای کنترل کانونهای فرامرزی نیز در دستور کار قرار گیرد.
وی ادامه داد: هیچ برنامهای بدون مشارکت مردم موفق نخواهد بود، بنابراین آموزش شهروندان درباره مخاطرات گردوغبار باید افزایش پیدا کند، کشاورزان با روشهای کاهش فرسایش خاک آشنا شوند، سازمانهای مردمنهاد در حفاظت از منابع طبیعی مشارکت کنند و دانشگاههای اصفهان در توسعه فناوریهای نوین پایش و مدیریت گردوغبار نقش فعالتری ایفا کنند.
دکترای برنامهریزی و تابآوری شهری خاطرنشان کرد: تجربه کشورهای توسعهیافته نشان میدهد موفقیت در کنترل گردوغبار بر چهار اصل کنترل منشأ تولید، توسعه زیرساختهای سبز، حکمرانی یکپارچه و بهرهگیری از فناوریهای نوین استوار است و برای کلانشهر اصفهان نیز اجرای مجموعهای از اقدامات هماهنگ شامل احیای زایندهرود، تثبیت کانونهای بحرانی، توسعه فضای سبز مقاوم به خشکی، مدیریت هوشمند کیفیت هوا، کاهش آلایندگی صنایع و حملونقل، مدیریت پایدار منابع آب و مشارکت فعال شهروندان، علاوه بر کاهش ذرات معلق، موجب ارتقای سلامت عمومی، افزایش تابآوری شهری، کاهش هزینههای درمان، بهبود کیفیت زندگی و حرکت اصفهان به سوی الگوی شهر پایدار و تابآور خواهد شد.
نظر شما