به گزارش خبرگزاری ایمنا، سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در منظومه فکری رهبر شهید انقلاب، نه بر پایه خوشبینی به قدرتهای سلطهگر، بلکه بر مبنای حفظ عزت ملی، استقلال و تأمین منافع ملت استوار است؛ راهبردی که در چهار دهه گذشته بارها در بزنگاههای مختلف مورد تأکید قرار گرفته و تجربه نیز درستی آن را اثبات کرده است.
رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام در بیستونهم خرداد ۱۳۸۵، سیاست خارجی جمهوری اسلامی را برپایه سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» دانستند و تصریح کردند که هیچ اقدامی در عرصه روابط خارجی نباید به تضعیف عزت ملت ایران منجر شود. ایشان تأکید کردند که حفظ کرامت و اقتدار ملی، مهمترین معیار تصمیمگیری در سیاست خارجی است.
بر همین اساس، مذاکره در نگاه رهبر انقلاب هیچگاه به معنای اعتماد به دشمن نبوده است. ایشان در دیدار فرماندهان نیروی هوایی ارتش در نوزدهم بهمن ۱۳۹۷ با اشاره به تجربه مذاکرات با آمریکا فرمودند: «با این دولت آمریکا مذاکره نخواهیم کرد؛ نه بهخاطر اینکه مذاکره فینفسه بد است، بلکه به این علت که مذاکره با آنها هیچ مشکلی را حل نمیکند و گرهها را کورتر خواهد کرد.»
این نگاه، برخاسته از تجربهای است که ملت ایران بارها آن را لمس کرده است؛ از کودتای ۲۸ مرداد، حمایت آمریکا از رژیم بعث در جنگ تحمیلی، اعمال تحریمهای گسترده، ترور فرماندهان مقاومت و دانشمندان هستهای تا خروج یکجانبه واشنگتن از برجام و اعمال فشارهای اقتصادی.
رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام در انزدهم فروردین ۱۴۰۲ نیز با اشاره به همین تجربه تاریخی تأکید کردند: «اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند، هیچ دلیلی برای عمل یکطرفه ایران وجود ندارد.» این سخن، بیانگر ضرورت دریافت تضمینهای واقعی، راستیآزمایی و پرهیز از اعتماد به وعدههای شفاهی قدرتهای غربی است.
امروز نیز با وجود تفاهمنامه اخیر، نگرانیهایی در میان نیروهای انقلابی و افکار عمومی درباره نحوه اجرای تعهدات و میزان پایبندی طرف مقابل وجود دارد. آمریکا و رژیم صهیونیستی حتی پس از اعلام آتشبس، در موارد مختلف به اقدامات خصمانه، تهدیدهای نظامی و نقض توافقات ادامه دادهاند؛ موضوعی که بار دیگر این واقعیت را یادآوری میکند که سابقه رفتاری واشنگتن، اعتمادسازی را دشوار کرده است.
در همین حال، هنوز مسئله آزادسازی کامل داراییهای بلوکهشده ایران به سرانجام نرسیده و ابهاماتی درباره روند اجرای تعهدات اقتصادی وجود دارد، همچنین دغدغههایی نسبت به حفظ ظرفیتهای هستهای کشور و جلوگیری از تحمیل محدودیتهای فراتر از حقوق قانونی جمهوری اسلامی مطرح است؛ موضوعاتی که ضرورت شفافسازی بیشتر از سوی تیم مذاکرهکننده را دوچندان میکند.
رهبر انقلاب در سخنرانی نوروزی اول فروردین ۱۴۰۳ نیز با تأکید بر اینکه «اعتماد به دشمن خطاست»، خاطرنشان کردند که تعامل با دنیا باید همراه با هوشیاری و شناخت دقیق از طرف مقابل باشد و تجربههای گذشته نباید از یاد برود.
بر همین اساس، بسیاری از تحلیلگران معتقدند هرگونه توافق، زمانی میتواند منافع ملی را تأمین کند که برپایه خطوط قرمز نظام، تضمینهای معتبر و امکان راستیآزمایی باشد؛ در غیر این صورت، تجربههای تلخ گذشته ممکن است بار دیگر تکرار شود.
واقعیت آن است که اقتدار دفاعی، پیشرفتهای علمی، توان موشکی و اتکا به ظرفیتهای داخلی، مهمترین پشتوانه دیپلماسی جمهوری اسلامی بوده است. اگر امروز قدرتهای جهانی ناچار به گفتوگو با ایران هستند، این وضعیت بیش از آنکه محصول حسننیت آنها باشد، نتیجه افزایش قدرت بازدارندگی و ایستادگی ملت ایران است.
از این منظر، راهبرد رهبر شهید انقلاب در سیاست خارجی، نه نفی تعامل با جهان، بلکه تعامل از موضع عزت، اقتدار و حفظ منافع ملی است؛ راهبردی که تجربه نشان داده، ضامن استقلال کشور و مانع از تکرار خسارتهایی است که خوشبینی به غرب در مقاطع مختلف بر ملت ایران تحمیل کرده است.
عزت، خط قرمز سیاست خارجی است
حجتالاسلام محمدتقی نقدعلی در گفتوگو با خبرنگار ایمنا با تشریح مبانی سیاست خارجی جمهوری اسلامی از منظر رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» استوار است؛ اصولی که رهبر انقلاب بارها بر آن تأکید کردند و امروز نیز باید چراغ راه دستگاه دیپلماسی کشور باشد.
وی با اشاره به بیانات رهبر انقلاب در دیدار مسئولان نظام در سال ۱۳۸۵ درباره اینکه سیاست خارجی جمهوری اسلامی بر پایه «عزت، حکمت و مصلحت» تنظیم میشود، افزود: عزت به این معناست که ملت ایران در هیچ شرایطی زیر بار تحقیر، زورگویی و سلطه قدرتهای استکباری نرود و هیچ توافق یا مذاکرهای نباید این اصل بنیادین را خدشهدار کند.
نقدعلی ادامه داد: رهبر شهید انقلاب بارها تأکید کردند که جمهوری اسلامی اهل تعامل با دنیاست، اما تعامل از موضع اقتدار، نه از موضع ضعف و نیاز. تجربه نیز نشان داده هر زمان بر توان داخلی، قدرت دفاعی و ظرفیتهای ملی تکیه کردهایم، دشمن ناچار به عقبنشینی شده است.
نماینده مجلس با اشاره به تفاهمنامه اخیر میان ایران و آمریکا گفت: رهبر انقلاب برای هرگونه توافق، خطوط قرمز و شروط مشخصی را ترسیم کردند و همواره بر حفظ عزت ملی، دریافت تضمینهای معتبر، رفع واقعی تحریمها، راستیآزمایی تعهدات طرف مقابل و صیانت از دستاوردهای هستهای کشور تأکید داشتند. امروز یکی از دغدغههای جدی امت حزبالله و نیروهای انقلابی، شفاف نبودن روند اجرای این الزامات و اطلاعرسانی ناکافی از سوی تیم مذاکرهکننده درباره جزئیات توافق و میزان تحقق این شروط است.
وی افزود: مردم حق دارند بدانند که آیا همه خطوط قرمز مورد تأکید رهبر انقلاب رعایت شده است یا خیر. شفافیت در چنین موضوعاتی نهتنها موجب افزایش اعتماد عمومی میشود، بلکه از سوءاستفاده دشمن و ایجاد شایعات نیز جلوگیری خواهد کرد.
نقدعلی با اشاره به سابقه رفتار آمریکا و رژیم صهیونیستی تصریح کرد: نگرانیها زمانی بیشتر میشود که طرف مقابل حتی پس از تفاهم نیز به اقدامات خصمانه خود ادامه میدهد. آمریکا و رژیم صهیونیستی بارها آتشبس را نقض کردهاند، حملات و تهدیدهای خود را متوقف نکردهاند و همچنان سیاست فشار علیه جمهوری اسلامی را دنبال میکنند. این رفتارها نشان میدهد که اعتماد به وعدههای آمریکا بدون تضمینهای عملی، برخلاف تجربه تاریخی ملت ایران است.
وی خاطرنشان کرد: از کودتای ۲۸ مرداد گرفته تا حمایت از رژیم بعث در جنگ تحمیلی، خروج یکجانبه از برجام و اعمال تحریمهای جدید، کارنامه آمریکا سرشار از عهدشکنی است. چگونه میتوان چنین سابقهای را نادیده گرفت و دوباره به وعدههای همان طرف اعتماد کرد؟
نماینده مردم خمینیشهر ادامه داد: با وجود وعدههای مطرحشده، هنوز اموال بلوکهشده ملت ایران بهطور کامل آزاد نشده و این مسئله خود یکی از نشانههای بدعهدی طرف مقابل است، همچنین دغدغههای جدی درباره حفظ توان هستهای کشور، استمرار فعالیتهای صلحآمیز هستهای و جلوگیری از تحمیل محدودیتهای فراتر از حقوق قانونی جمهوری اسلامی وجود دارد که انتظار میرود تیم مذاکرهکننده درباره آن با مردم صریح و شفاف سخن بگوید.
نقدعلی با کنایه به جریانهای غربگرا اظهار کرد: هنوز هم عدهای نسخه حل مشکلات کشور را در لبخند غرب و رضایت واشنگتن جستوجو میکنند؛ همان نگاهی که سالها کشور را معطل وعدههایی کرد که هیچگاه عملی نشد. کسانی که پس از این همه تجربه تلخ، همچنان نسخه اعتماد به آمریکا را تجویز میکنند، یا از تاریخ درس نگرفتهاند یا حاضر نیستند واقعیتهای موجود را بپذیرند.
وی افزود: رهبر انقلاب بارها تأکید کردند که مذاکره، اگر هم صورت گیرد، باید از موضع قدرت باشد، نه از موضع ضعف. آنچه دشمن را پای میز مذاکره آورد، اقتدار دفاعی، توان موشکی، ظرفیتهای راهبردی و ایستادگی ملت ایران بود، نه لبخند دیپلماتیک و نه اعتماد به وعدههای قدرتهای سلطهگر.
نماینده مجلس تصریح کرد: عزت در سیاست خارجی به معنای قطع ارتباط با جهان نیست، بلکه به معنای تعاملی حکیمانه، هوشمندانه و برپایه منافع ملی است؛ تعاملی که در آن هیچ قدرتی نتواند اراده خود را بر ملت ایران تحمیل کند.
وی خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری باید وصیت سیاسی و راهبردی رهبر شهید انقلاب در حوزه سیاست خارجی مورد توجه مسئولان قرار گیرد. حفظ عزت، استقلال، اقتدار و منافع ملی نباید قربانی خوشبینی به دشمنی شود که دهها سال سابقه دشمنی، تحریم، فشار و عهدشکنی علیه ملت ایران را در کارنامه خود دارد. تجربه ثابت کرده است که هرجا بر توان داخلی و مقاومت تکیه کردهایم، عزت و امنیت کشور حفظ شده و هرجا نگاهها به بیرون دوخته شده، نتیجهای جز خسارت و بدعهدی نصیب ملت ایران نشده است.
نظر شما