به گزارش خبرگزاری ایمنا، شهرها در روزهای بحران، بیش از هر زمان دیگری محک میخورند؛ نه فقط از منظر استحکام زیرساختها، بلکه از نظر توان مدیریت شهری در حفظ آرامش عمومی، تداوم خدماترسانی، صیانت از میراث تاریخی و فرهنگی، مدیریت شرایط اضطراری و بازگرداندن زندگی به جریان عادی؛ در چنین شرایطی کارآمدی مدیران شهری نه در شعار، بلکه در تصمیمهای بهموقع، هماهنگی میان دستگاهها و حفظ اعتماد و امید شهروندان معنا پیدا میکند.
اصفهان بهعنوان یکی از مهمترین شهرهای تاریخی، فرهنگی و گردشگری ایران نیز در ماههای اخیر، در کنار رویارویی با شرایط ویژه، تلاش کرده است ضمن استمرار خدمترسانی به شهروندان، از میراث ارزشمند تاریخی و ظرفیتهای فرهنگی خود حفاظت کند و مسیر توسعه شهری را متوقف نسازد.
در همین راستا «چاینا نیوزویک» (نیوزویک چین) از رسانههای معتبر و پرمخاطب جمهوری خلق چین، در گفتوگویی اختصاصی با «علی قاسمزاده» شهردار اصفهان به بررسی ابعاد مختلف مدیریت شهری این کلانشهر در شرایط بحران، اقدامات انجامشده برای حفظ خدمات عمومی، تأمین نیازهای شهروندان، حفاظت از آثار تاریخی، وضعیت گردشگری و چشمانداز توسعه اصفهان پرداخت.
این نشریه با بیش از ۶۰ میلیون دنبالکننده در شبکههای اجتماعی چین و ۸۵۰ هزار اشتراک چاپی، یکی از ۳۸ رسانه برتر ملی در فهرست ارائهشده توسط دولت مرکزی جمهوری خلق چین است و به گزارشهای عمیق و تحقیقی خود شهرت دارد و در گفتوگو با شهردار اصفهان تلاش کرده است تصویری جامع از اصفهان امروز، تابآوری مدیریت شهری، وضعیت بناهای تاریخی، برنامههای توسعه گردشگری و چشمانداز همکاریهای فرهنگی و اقتصادی میان اصفهان و چین را برای مخاطبان خود ترسیم کند.
شهردار اصفهان نیز در این مصاحبه، ضمن تشریح اقدامات مدیریت شهری در حوزههای مختلف، از برنامههای شهرداری برای حفظ کیفیت زندگی شهروندان، صیانت از میراث فرهنگی، توسعه گردشگری و تقویت ارتباطات بینالمللی این کلانشهر سخن گفته است؛ موضوعاتی که میتواند شناخت مخاطبان چینی از ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی، اقتصادی و گردشگری اصفهان را بیش از پیش افزایش دهد.
مشروح گفتوگوی شهردار اصفهان با نشریه «چاینا نیوزویک» را در ادامه میخوانید.
۱۰ همت به ساختمانهای مسکونی و تجاری شهر در جنگ خسارت وارد شد
روز ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ میلادی (روز آغاز جنگ) برنامه کاری از پیشتعیینشده شما چه بود؟ شما چه زمانی از وقوع جنگ مطلع شدید و پس از آن نخستین تصمیمی که گرفتید چه بود؟
قاسمزاده: برنامه کاری من مثل هر روز پرداختن به مسائل مربوط به اداره شهر در دفتر کارم در شهرداری اصفهان بود.
پس از آغاز حمله هوایی به تهران خبر بهسرعت به من هم رسید. با توجه به اینکه از پیش احتمال آغاز این جنگ را میدادیم، بر اساس تجربه جنگ دوازدهروزه در ابتدای سال، سازمان مربوط خود، یعنی شهرداری را در حالت آمادهباش قرار دادم.
نخستین نقطه شهر اصفهان که هدف حملات هوایی آمریکا و اسرائیل قرار گرفت، کجا بود؟ آیا در حملات هوایی روز نخست، اهداف غیرنظامی نیز مورد اصابت قرار گرفتند؟ آیا پس از آن، شخص شما، مدیران و ساختمان شهرداری نیز هدف حمله قرار گرفتهاید؟
قاسمزاده: در نخستین حمله چند نقطه همزمان مورد اصابت قرار گرفت، این نقاط هم نظامی بود هم غیرنظامی.
شهرداری در این حمله مورد اصابت و آسیب قرار نگرفت، اما در حملات بعدی به شهرداری هم خساراتی وارد شد.
تا سیزدهم آوریل، میزان خسارات وارده به شهر اصفهان در این جنگ چقدر بوده است (بیشتر آمار مربوط به تلفات غیرنظامیان، کودکان و تخریب ساختمانها مد نظر است)؟ در مقایسه با آمار تلفات جنگ دوازدهروزه در ژوئن ۲۰۲۵، آیا آسیبهای واردشده به شهر اصفهان در این دوره جدیتر و سنگینتر است؟
قاسمزاده: حدود ۱۰ همت (هزار میلیارد تومان) به ابنیه مسکونی و تجاری اصفهان خسارت وارد شده است؛ در حمله اخیر، اصفهان گستردهتر و شدیدتر مورد اصابت قرار گرفت.
آیا پس از جنگ دوازدهروزه، مجموعه شهرداری احتمال میداد که جنگ دوباره شعلهور شود؟ پس از پایان آن جنگ، شهرداری چه تدابیری برای تضمین عملکرد عادی جامعه در شرایط جنگی بهکار گرفته است؟
قاسمزاده: بله با توجه به ماهیت دشمن و تجارب قبلی احتمال بدعهدی و حمله دوباره را میدادیم، بنابراین همه بخشهای شهرداری نسبت به وظایف سازمانی خود در شرایط جنگی توجیه شده بودند.
به گفته ساکنان دیگر شهرهای ایران، قیمت گوشت، برنج و روغن خوراکی پس از آغاز جنگ بهسرعت افزایش یافته و حتی در برههای با کمبود عرضه روبهرو شدهاند. آیا در اصفهان نیز مجموعه شهرداری بهطور موقت با اختلال در تأمین کالاهای اساسی و اولیه روبهرو شد؟ این وضعیت کمبود کالا چقدر به طول انجامید؟ پس از آن، چه اقداماتی برای تضمین تأمین کالاها صورت گرفت؟ آیا شهرداری تدابیر ویژهای برای کنترل و تثبیت قیمتها بهکار گرفته است؟
قاسمزاده: البته که افزایش قیمت اقلام خوراکی بر اساس نرخ تورم بود و چندان با مبحث آغاز جنگ مرتبط نبود. بهنظرم شهروندان اصفهانی در این روزها هیچگونه کمبودی مشاهده نکردند، چرا که قفسه تمام فروشگاههای شبکهای تحت مدیریت شهرداری اصفهان پُر بود و البته رعایت همشهریان ما در خرید به میزان کافی مایحتاج عمومی نیز به حفظ وضعیت کمک بسیاری کرد.
اقدامات زنجیره تأمین امنیت غذایی شهروندان که توسط سازمان ساماندهی مشاغل شهری و فراوردههای کشاورزی شهرداری بهعنوان متولی تامین و توزیع مایحتاج عمومی شهروندان، این روزها بهگونهای بود که پیش از آغاز جنگ تحمیلی، تمهیدات لازم برای تأمین کالاهای اساسی اندیشیده شد.
در همین راستا، سازمان ساماندهی مشاغل شهری و فراوردههای کشاورزی شهرداری با بهکارگیری سیاست خرید تجمیعی اقدام به ذخیرهسازی و تأمین کالاهای اساسی کرد تا در شرایط بحرانی با کمبود روبهرو نشود.
این سازمان در طول جنگ تحمیلی، شبکهای گسترده از مراکز عرضه محصولات کشاورزی در سطح مناطق پانزدهگانه شهر شامل ۱۵ بازار روز کوثر، ۸ بازارچه تخصصی و ۸ غرفه فروش میوه و صیفیجات، همچنین میدان مرکزی میوه و ترهبار شامل باراندازهای میوه و صیفیجات، بارانداز ماهی و آبزیان و بارانداز خواربار و خشکبار را مدیریت کرد.
این سازمان برای جلوگیری از هرگونه تخلف احتمالی تعداد بازرسان در هر بازار را دو برابر کرد.
بهتازگی نیروهای آمریکایی بارها زیرساختهای حملونقل از جمله جادهها و پلهای اطراف اصفهان را بمباران کردهاند و احتمال دارد به خطوط راهآهن نیز حمله کنند. اختلال در شبکه حملونقل چه تأثیری بر انتقال مایحتاج عمومی خواهد داشت؟ آیا شهرداری برای مقابله با این شرایط، آمادگی و طرح اضطراری در نظر گرفته است؟
قاسمزاده: بله، شهرداری اصفهان برای زمان اضطراری، آمادگی لازم جهت تامین ارزاق شهروندان را دارد.
گردشگری کودک و خانواده رویکرد جدید مدیریت شهری اصفهان است
اکنون یکی از بهترین فصلها برای سفر به اصفهان است. آیا میتوانید برای مردم چین توصیف کنید که زیباترین مناظر اصفهان در این فصل چیست؟ اگر دوستان خارجی در این زمان برای یک یا دو روز در اصفهان اقامت داشته باشند، شما چه مسیر گردشگری را بیش از همه پیشنهاد میکنید؟
قاسمزاده: مردم چین مردم فرهنگدوست و با سابقه تاریخی و فرهنگی فوقالعادهای هستند.
پیشنهاد من گردش در محوطه ثبت میراث جهانی میدان نقشجهان است که در آن مجموعه مسجدی است که بین گردشگران چینی معروف به مسجد آبی است، سپس بازدید از صنایع دستی اصفهان بهعنوان شهری که توسط یونسکو بهعنوان شهر خلاق صنایع دستی شناخته شده را پیشنهاد میکنم.
پس از آن فضای پیادهروی مفرح در چهارباغ بهترین مکانهایی است که میشود بهصورت پیاده به آنها دسترسی داشت.
از زمانی که راهبرد توسعه گردشگری در شهرداری اصفهان اجرا شده است، اوج ورود گردشگران مربوط به چه سالی بوده است؟ آن سال چه تعداد گردشگر پذیرش شدند؟
قاسمزاده: راهبرد گردشگری شهرداری اصفهان از سال ۲۰۱۵ طراحی شده است و البته گروه هدف نخست آن شهروندان اصفهانی هستند تا پس از آشنایی با میراث فرهنگی و هویتی خویش آن را به میهمانان هم معرفی کنند.
طی دو سال اخیر، شهرداری چه اقدامات جدیدی برای جذب گردشگران انجام داده است؟
قاسمزاده: توجه به انواع دیگر گردشگری، علاوه بر گردشگری فرهنگی تاریخی یکی از نکات مورد توجه شهرداری در دوره کنونی است.
گردشگری کودک، گردشگری خانواده و گردشگری هنر از رویکردهای جدید شهرداری در زمینه گردشگری شهری است.
پیشبینی اولیه شما برای پذیرش گردشگران خارجی در سال ۲۰۲۶ چه تعداد بود؟
قاسمزاده: با توجه به ارتباطات خوب فرهنگی و اقتصادی بین دو کشور جمهوری اسلامی ایران و جمهوری خلق چین، همچنین علاقهمندی گردشگران چینی به بازدید از آثار تاریخی، زیبا و با شکوه کشورمان، امیدوار به افزایش تعداد این گردشگران تا حد چند میلیون نفر در سال هستیم.
برای رفاه حال آنان نیز پیشنهاد ساخت یک هتل با مدیریت چینی را به شهرهای خواهرخوانده، دوست و همکارمان ارائه کردیم که پس از پایان ناآرامیهای اخیر و استقرار صلح در منطقه پیگیری شود و به بهرهبرداری برسد تا علاوه بر تأمین محل اسکان اختصاصی، مشکل خوراک و راهنمای بیستوچهارساعته چینی مسافران هم حل شود.
پس از آغاز جنگ اخیر در ۲۸ فوریه، آیا شهرداری اقدامات حفاظتی اضطراری برای بناهای تاریخی مهم شهر همچون انتقال اشیای تاریخی یا مقاومسازی ساختمانها، انجام داده است؟ آیا تمامی موزهها تعطیل شدهاند؟
قاسمزاده: پس از آغاز جنگ شهرداری اقدامات حفاظتی اضطراری برای بناهای تاریخی تحت مالکیت خود را آغاز کرد که مهمترین آن موزه هنرهای معاصر در عرصه تاریخی دولتخانه صفوی است.
از آنجا که با آغاز جنگ این موزه تعطیل شده بود، بهسرعت اشیای نفیس آن با تمهیدات لازم بستهبندی و ساماندهی شد.
پس از آرام شدن شرایط، آثار تاریخی را با همکاری مرمتگران احیا میکنیم
دهم مارس، هنگام حمله به ساختمان استانداری اصفهان، بسیاری از اماکن تاریخی و دیدنی اطراف آن آسیب دیدند، بهویژه نقاشیهای دیواری و سقف کاخ چهلستون که بر اثر موج انفجار فروریخت. ما مایلیم بدانیم این تخریب تا چه حد جدی است؟ آیا طبق ارزیابی کارشناسان، امکان مرمت و بازسازی آنها وجود دارد؟ آیا ساختار اصلی این کاخ مشهور نیز تحت تأثیر قرار گرفته است؟
قاسمزاده: دهم مارس در حمله به ساختمان استانداری بسیاری از اماکن تاریخی واقع در محدوده دولتخانه صفوی آسیب جدی دید. بمباران مذکور در محدوده حریم درجه یک، دو میراث ثبتشده جهانی اصفهان یعنی باغ موزه چهلستون و میراث جهانی میدان نقش جهان رخ داد و بناهای تاریخی متعددی بسته به فاصله از محل اصابت، آسیب جدیدید.
از جمله آنها میتوان به تالار اشرف، موزه هنرهای تزئینی، موزه هنرهای معاصر، چهلستون، تالار تیموری، عمارت سردار اعظم، کاخ تاریخی عالیقاپو و عمارت توحیدخانه (دانشگاه هنر اصفهان) اشاره کرد که هر کدام از این بناها بسته به نوع سازه معماری و نیز فاصله با محل اصابت، آسیبهای متفاوتی دید.
برخی بناها از جمله تالار اشرف و چهلستون بهدلیل نزدیکی بیشتر به محل استانداری، آسیب جدیتری بهویژه در قسمت تزئینات چوبی از جمله گرهچینی چوبی و اسلیمی بُری اُرسیها دیدند.
بهطور ویژه در مجموعه میراث جهانی باغ موزه چهلستون، بخشهایی از تزئینات معماری این کاخ از جمله آینهکاریهای نفیس دوره صفوی دچار ریزش شده و بعضی اجزای چوبی سقف اصلی بنا نیز آسیب دیده است.
گزارشهای میدانی از آسیبدیدگی در چارچوب درها، پنجرهها و بعضی نقاشیهای دیواری حاشیهای حکایت دارد؛ آثاری که بیشتر پیرامون درگاهها و قابهای معماری قرار داشتهاند.
در مجموعه تاریخی تالار اشرف مقرنسهای گچی و تزئینات نقاشی روی آن بهوضوح ترکهای جدی برداشت و شواهد حاکی از گسترش ترکها در گذر زمان میباشد. ترکشهای متعدد با ابعاد مختلف ناشی از اصابت مذکور در محوطه باغ چهلستون، حیاط موزه هنرهای تزئینی و موزه هنرهای معاصر یافت شده است.
با توجه به فاصله بیشتر توحیدخانه، کاخ عالیقاپو و تالار تیموری، آسیب این مجموعههای تاریخی بیشتر با شکستن شیشهها و در و پنجرهها ناشی از موج انفجار مشخص است.
امیدواریم پس از پایان ناآرامیها این بناها توسط مرمتگران چیرهدست اصفهان و با همکاری سازمانهای جهانی نظیر یونسکو مرمت و بازسازی خواهد شد و برای بازدیدکنندگان از کشورهای مختلف در دسترس قرار خواهد گرفت.
آیا پس از این حمله، شخص شما برای بازدید از میزان خسارات راهی کاخ چهلستون شدید؟ اگر در محل حضور یافتید، آیا میتوانید صحنهای را که بیشترین تأثیر را بر شما گذاشت برای ما شرح دهید و احساسات درونی خود را در آن لحظه با ما در میان بگذارید؟
قاسمزاده: بله، بسیار رنجآور بود. هرچند از دشمنی که خودش تاریخ و هویت ندارد، انتظاری بیش از این نمیتوان داشت.
علاوهبر کاخ چهلستون، چه میراثهای فرهنگی دیگری آسیب دید؟ کدام بنای تاریخی متحمل شدیدترین خسارت شده است؟
قاسمزاده: میدان نقشجهان و تالار اشرف از جمله بناهای تاریخی بود که در این حملات آسیب دید و بیشترین آسیب متوجه تالار اشرف بود.
تعلق خاطر من به سانتبهسانت اصفهان است
در زمان صلح، شما بیشتر دوست داشتید در کدام قسمتهای شهر قدم بزنید؟ آیا رستوران، کافه یا محله خاصی را بهطور ویژه پیشنهاد میکنید؟ آیا در حال حاضر این مکانها همچنان بهطور عادی فعالیت میکنند؟ جنگ تا چه اندازه به این محلهها آسیب رسانده است؟ آیا مغازهای بوده است که شما علاقه به آن داشته باشید و در جنگ ویران شده باشد؟
قاسمزاده: قدمزدن در چهارباغ، خیابان سپه و میدان نقشجهان را دوست دارم، زندگی در این محورها جاریست.
در حال حاضر بسیاری از آسیبها مرمت شده است برخی هم که آسیب بیشتری دیدهاند در حال بازسازی است. تعلق خاطر من به سانتبهسانت این شهر و مردم قهرمان آن است. هرکجا مردم هستند همهچیز خوب و دوستداشتنی است.
پس از پایان جنگ، شهرداری چه اقداماتی برای استقبال از بازگشت گردشگران چینی و گردشگران سایر کشورهای جهان به اصفهان خواهد کرد؟
قاسمزاده: با پاکسازی کامل آثار مخرب جنگ از شهر، برای استقبال از گردشگران لحظهشماری میکنیم.
از ۲۸ فوریه تاکنون، دشوارترین تصمیمی که فکر میکنید گرفتهاید چه بوده است؟
قاسمزاده: هر تصمیم در جای خود و به سهم خود مهم بوده است، اما بهطور کلی تصمیم دشوار نداشتهام.
اصفهان بارها مورد حمله هوایی قرار گرفته است. نزدیکترین و خطرناکترین تجربهای که در یک ماه گذشته از حملات هوایی داشتهاید، چه بوده است؟ آیا میتوانید کوتاه آن را بیان کنید؟
قاسمزاده: زمانی بود که یک محله قدیمی نیمهشب مورد اصابت قرار گرفت و بیش از ۳۰ انسان بیگناه که بیشتر کودک و زن بودند، زیر آوار رفتند و به شهادت رسیدند.
شما چه زمانی متوجه شدید که این جنگ برای مدت طولانیتری ادامه خواهد یافت؟ پس از پی بردن به طولانی شدن جنگ، آیا اقدامات جدیدی برای تأمین معیشت مردم انجام دادهاید؟
قاسمزاده: پس از گذشت یک هفته، تا حدودی مشخص شد که آمریکا و اسرائیل به اهدافشان نرسیدند و نخواهند رسید، اما برای حفظ آبروی خود برای مدتی جنگ را ادامه خواهند داد.
در تهیه و توزیع اقلام معیشتی هیچ گاه دچار مشکل نشدهایم. افزایش قیمت داشتهایم، اما کمبود نداشتهایم.
آیا برای شما امکانپذیر است بفرمایید چند فرزند دارید؟ شما چگونه این جنگ را برای فرزندانتان روایت میکنید؟
قاسمزاده: دو فرزند دختر دارم، یکی سیویکساله و دیگری بیستوچهارساله که هر دو از راویان حماسه قهرمانی مردم ایران هستند.
در شرایط پُرتنش جنگ، از چه روشهایی برای حفظ آرامش روحی خود استفاده میکنید؟ آیا توجه کردهاید که شهروندان اصفهانی برای نشان دادن نگرش مثبت، خوشبینانه و مقاوم خود در شرایط جنگی، از چه روشهایی بهره میبرند؟
قاسمزاده: چون به اهداف و راهمان ایمان داریم، ترس و نگرانی نداریم. من هر وقت نیاز به روحیه و انرژی مثبت داشته باشم به دیدار خانواده شهدا میروم؛ آنها مظهر ایمان و استقامت هستند.
در حال حاضر هر شب مردم قهرمان ما در خیابانها مانور قدرت و شجاعت میدهند. این شبها در ایران غوغایی است که فکر نکنم در تاریخ هیچ ملتی سابقه داشته باشد.
صدها هزار نفر شبها در خیابانهای شهر جمع میشوند پرچم ایران را تکان میدهند و برای دشمن رجز میخوانند.
تا جایی که میدانیم، در شرایط جنگی، دولت ایران اختیارات ویژه خودمختار زیادی را به نهادهای محلی واگذار کرده است. آیا اکنون اختیارات شهرداری اصفهان بیشتر از زمان صلح است؟ نظر شما درباره این سیاست چیست؟
قاسمزاده: شهرداریها در ایران نهادهای عمومی محسوب میشوند و زیاد تحت امر دولت مرکزی نیستند.
در هر شهری با رأی مردم، پارلمان محلی تشکیل و شهردار توسط این پارلمان انتخاب میشود.
تحریمها هیچ فعالیتی را در اصفهان متوقف نکرده است
ایران مدتهاست که با تحریمهای اقتصادی روبهروست و شهرداری نمیتواند شرایط کلان را تغییر دهد، اما در سالهای اخیر، آیا شما از طریق سیاستهای مشخصی تلاش کردهاید تا اقتصاد محلی را در دل بحران تا حد امکان توسعه دهید؟ آیا نمونههای موفقی از سیاستهای اقتصادی در این زمینه وجود دارد؟
قاسمزاده: تحریمها کار را سخت کرده، اما واقعیت این است که در اکثر زمینهها دانشمندان جوان و مردم سختکوش ما این تهدید و تحریمها را تبدیل به فرصت کرده و کشور را به خوداتکایی و خودکفاییهایی رساندهاند. در اصفهان هیچ فعالیتی بهواسطه تحریم متوقف نشده است.
از لحاظ زندگی روزمره شهری، به نظر شما بزرگترین تفاوت بین اصفهان و تهران در چیست؟ شما جایگاه ویژه اصفهان در ایران را چگونه توصیف میکنید؟
قاسمزاده: مردم اصفهان بهواسطه اعتقادات دینی قوی و روحیه شوخطبعی و بذلهگویی که دارند خیلی زندگی را سخت نمیگیرند و تابآوری بالایی دارند.
این روزها همه مردم ایران با همه تنوع عقاید و علایقی که دارند در دفاع از آب و خاک و هویت دینی، ملی و انقلابی خود به یک انسجام و همدلی فوقالعادهای دست یافتهاند.
نظر شما